Politiek7 oktober 2016

Zo dapper is Hugo de Jonge niet

Column

Applaus voor wethouder Hugo de Jonge, omdat hij verplichte anticonceptie durft aan te kaarten. Peter van Heemst wist niet wat hij hoorde. Dit onderwerp staat in Rotterdam al jaren op de agenda.

Peter van Heemst Beeld: Jeroen van de Ruit

Verplichte anticonceptie voor vrouwen die niet in staat zijn hun baby goed op te voeden. Met dat idee trok de Rotterdamse wethouder Hugo de Jonge de afgelopen week veel aandacht.

Vooral omdat achter dat concrete voorstel een wereld van onvoorstelbaar veel leed en verdriet zit: moeders, die psychisch in de war zijn en de weg in het leven compleet kwijt, moeders die kapot gaan aan een drugs- of drankverslaving, ze krijgen soms het ene kindje na het andere en iedere keer weer worden die baby’s snel na de geboorte bij hen weggehaald en toevertrouwd aan Jeugdzorg. Het is een dramatische en angstaanjagende repeterende breuk. Om daar een eind aan te maken zou de rechter, aldus de wethouder voor Kind en Gezin, zulke moeders moeten kunnen dwingen een spiraaltje te laten plaatsen. Een opzienbarend voorstel was het. En gelukkig richtte veel aandacht zich op het leed waar hulpverleners en mensen in de zorg tegenaan lopen. Maar mij juist vielen andere dingen op.

In een AD/RD-column van Mark Hoogstad wordt Sven de Langen, de CDA fractievoorzitter in de Rotterdamse gemeenteraad geciteerd: “Hugo de Jonge is een dappere bestuurder, die een discussie durft open te breken die de politiek al decennialang uit de weg gaat.” Ik wreef mijn ogen uit. Decennialang uit de weg gegaan? Hoe komt de CDA-raadsfractie daarbij? Niets is minder waar. Om de zoveel tijd staat het onderwerp op de politieke agenda. Met name de Rotterdamse politieke agenda. En elke keer weer levert dat hartstochtelijke discussies op.

Ik geef wat voorbeelden. In november 2005 wilde de PvdA Tweede Kamerfractie een initiatiefwetsvoorstel over gedwongen anticonceptie gaan maken. Ik weet van nabij hoe hard er gewerkt is aan een houdbaar voorstel en ik weet ook hoe de initiatiefnemer uiteindelijk belandde in een praktisch, ethisch en juridisch wespennest. Van een concreet voorstel is nooit iets terecht gekomen.

Vrij kort daar na, midden februari 2006, nota bene midden in de verkiezingsstrijd voor de nieuwe gemeenteraad, zette Leefbaar Rotterdam-wethouder Marianne van den Anker het onderwerp opnieuw in de spotlights. Ze deed dat tamelijk onhandig (wat bewijst hoe nauw de woordkeus juist bij dit vraagstuk luistert). Check maar wat de Volkskrant op 17 september 2006, daags na haar column schreef: “De Rotterdamse wethouder wil dat de zwangerschap van Antilliaanse tienermoeders en verstandelijk gehandicapte vrouwen gedwongen kan worden onderbroken.” De kritiek was niet mals: “Moreel en ethisch gezien moet je dit niet willen. Juridisch gezien is het quatsch. De plannen zijn in strijd met de Grondwet.” De storm van verontwaardiging die opstak, was zo ferm dat de toenmalige burgemeester Ivo Opstelten zich genoodzaakt voelde er publiekelijk afstand van te nemen.

“Hugo de Jonge bewijst niets en niemand een dienst door iets te roepen dat tot niets leidt”

Het bleef daarna een tijdje stil. In de periode 2006- 2010 pakten PvdA en Leefbaar Rotterdam de draad weer op. De aanleiding waren twee drama’s met het Maasmeisje en baby Talysa, kinderen die gestorven waren door de gekte van hun eigen ouders. CDA-wethouder Geluk zette zich met tegenzin aan een verkenning van de “morele en juridische dilemma’s” die aan gedwongen anticonceptie vastzitten. Hij moest er als zware calvinist niets, maar dan ook helemaal niets van hebben. Zijn PvdA-collega voor Volksgezondheid, Jantine Kriens, had andere, veel vaker voorkomende zorgen aan haar hoofd: ze wilde een meldingsplicht invoeren voor huiselijk geweld. En zo draaide ook deze poging op niets uit.

En nu dan Hugo de Jonge. Net als Leonard Geluk, ook CDA en ook voor Kind en Gezin. Dat dit keer (en voor het eerst) een CDA-wethouder aan de bel trekt, is opmerkelijk. En toch, toch zat het me niet helemaal lekker. Want binnen 30 minuten bleek dat zijn voorstel kansloos was.

In de Tweede Kamer was er nauwelijks steun. Zelfs niet bij zijn eigen fractie. Vreemd, vond én vind ik. Een wethouder die de voorgeschiedenis kent, gaat bij dit onderwerp toch niet ‘zomaar’ een proefballon oplaten? Zo’n ingrijpend voorstel doe je toch alleen als je weet dat je vanuit de eigen politieke kring wat rugdekking krijgt? Al is het maar iets in de geest van: “We begrijpen zijn zorgen. We zien heel veel ethische beren op de weg. Maar we willen als CDA Tweede Kamerfractie graag laten bekijken wat hier juridisch en maatschappelijk allemaal aan vast zit.” Zelfs zo’n opening naar verdere discussie en onderzoek zat er voor Hugo de Jonge niet in. Op Twitter verweerden CDA’ers zich manmoedig tegen kritiek op de solo-actie van de Rotterdamse wethouder. “Verfrissend toch, zo’n bestuurder die niet alles voorkookt. Of die, als er wel contact is geweest, de moed toont een debat aan te gaan”, kreeg ik te horen.

Ik ben het er niet mee eens. Hugo de Jonge bewijst niets en niemand een dienst door iets te roepen dat tot niets leidt. Een burgemeester, een wethouder, van mij mogen ze elke dag de Tweede Kamer vragen wetten aan te passen of te wijzigen als er in de stad problemen zijn waar de landelijke politici geen weet van hebben. Sterker nog, dan is het als lokale bestuurder je plicht de Tweede Kamer met haar neus op de Rotterdamse feiten te drukken. Maar voor de zoveelste keer een oproep doen over een zaak die keer op keer bij het parlement is aangekaart, is een zwaktebod.

Ik sluit niet af in mineur. Daarvoor staat er veel te veel op het spel. De Jonge kan zich in mijn ogen nog wel revancheren. En daarom dit welgemeende advies aan de wethouder: kom snel met een proeve van een wetsvoorstel waarin gedwongen anticonceptie zorgvuldig en houdbaar is geregeld. Dan dwingt hij de Tweede Kamer, inclusief zijn eigen fractie, echt tot nadenken én, wie weet, eindelijk tot actie.

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:Hugo de Jonge, leonard Geluk, marianne van den anker en verplichte anticonceptie

Sectie: Politiek

kaart: Coolsingel 40, Rotterdam, Nederland
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *