Voor de harddenkende Rotterdammer

Applaus voor wethouder Hugo de Jonge, omdat hij verplichte anticonceptie durft aan te kaarten. Peter van Heemst wist niet wat hij hoorde. Dit onderwerp staat in Rotterdam al jaren op de agenda.

Peter van Heemst
Peter van Heemst Beeld door: beeld: Jeroen Van de Ruit

Verplichte anticonceptie voor vrouwen die niet in staat zijn hun baby goed op te voeden. Met dat idee trok de Rotterdamse wethouder Hugo de Jonge de afgelopen week veel aandacht.
Vooral omdat achter dat concrete voorstel een wereld van onvoorstelbaar veel leed en verdriet zit: moeders, die psychisch in de war zijn en de weg in het leven compleet kwijt, moeders die kapot gaan aan een drugs- of drankverslaving, ze krijgen soms het ene kindje na het andere en iedere keer weer worden die baby’s snel na de geboorte bij hen weggehaald en toevertrouwd aan Jeugdzorg. Het is een dramatische en angstaanjagende repeterende breuk. Om daar een eind aan te maken zou de rechter, aldus de wethouder voor Kind en Gezin, zulke moeders moeten kunnen dwingen een spiraaltje te laten plaatsen. Een opzienbarend voorstel was het. En gelukkig richtte veel aandacht zich op het leed waar hulpverleners en mensen in de zorg tegenaan lopen. Maar mij juist vielen andere dingen op.
In een AD/RD-column van Mark Hoogstad wordt Sven de Langen, de CDA fractievoorzitter in de Rotterdamse gemeenteraad geciteerd: “Hugo de Jonge is een dappere bestuurder, die een discussie durft open te breken die de politiek al decennialang uit de weg gaat.” Ik wreef mijn ogen uit. Decennialang uit de weg gegaan? Hoe komt de CDA-raadsfractie daarbij? Niets is minder waar. Om de zoveel tijd staat het onderwerp op de politieke agenda. Met name de Rotterdamse politieke agenda. En elke keer weer levert dat hartstochtelijke discussies op.
Ik geef wat voorbeelden. In november 2005 wilde de PvdA Tweede Kamerfractie een initiatiefwetsvoorstel over gedwongen anticonceptie gaan maken. Ik weet van nabij hoe hard er gewerkt is aan een houdbaar voorstel en ik weet ook hoe de initiatiefnemer uiteindelijk belandde in een praktisch, ethisch en juridisch wespennest. Van een concreet voorstel is nooit iets terecht gekomen.
Vrij kort daar na, midden februari 2006, nota bene midden in de verkiezingsstrijd voor de nieuwe gemeenteraad, zette Leefbaar Rotterdam-wethouder Marianne van den Anker het onderwerp opnieuw in de spotlights. Ze deed dat tamelijk onhandig (wat bewijst hoe nauw de woordkeus juist bij dit vraagstuk luistert). Check maar wat de Volkskrant op 17 september 2006, daags na haar column schreef: “De Rotterdamse wethouder wil dat de zwangerschap van Antilliaanse tienermoeders en verstandelijk gehandicapte vrouwen gedwongen kan worden onderbroken.” De kritiek was niet mals: “Moreel en ethisch gezien moet je dit niet willen. Juridisch gezien is het quatsch. De plannen zijn in strijd met de Grondwet.” De storm van verontwaardiging die opstak, was zo ferm dat de toenmalige burgemeester Ivo Opstelten zich genoodzaakt voelde er publiekelijk afstand van te nemen.

Het bleef daarna een tijdje stil. In de periode 2006- 2010 pakten PvdA en Leefbaar Rotterdam de draad weer op. De aanleiding waren twee drama’s met het Maasmeisje en baby Talysa, kinderen die gestorven waren door de gekte van hun eigen ouders. CDA-wethouder Geluk zette zich met tegenzin aan een verkenning van de “morele en juridische dilemma’s” die aan gedwongen anticonceptie vastzitten. Hij moest er als zware calvinist niets, maar dan ook helemaal niets van hebben. Zijn PvdA-collega voor Volksgezondheid, Jantine Kriens, had andere, veel vaker voorkomende zorgen aan haar hoofd: ze wilde een meldingsplicht invoeren voor huiselijk geweld. En zo draaide ook deze poging op niets uit.
En nu dan Hugo de Jonge. Net als Leonard Geluk, ook CDA en ook voor Kind en Gezin. Dat dit keer (en voor het eerst) een CDA-wethouder aan de bel trekt, is opmerkelijk. En toch, toch zat het me niet helemaal lekker. Want binnen 30 minuten bleek dat zijn voorstel kansloos was.
In de Tweede Kamer was er nauwelijks steun. Zelfs niet bij zijn eigen fractie. Vreemd, vond én vind ik. Een wethouder die de voorgeschiedenis kent, gaat bij dit onderwerp toch niet ‘zomaar’ een proefballon oplaten? Zo’n ingrijpend voorstel doe je toch alleen als je weet dat je vanuit de eigen politieke kring wat rugdekking krijgt? Al is het maar iets in de geest van: “We begrijpen zijn zorgen. We zien heel veel ethische beren op de weg. Maar we willen als CDA Tweede Kamerfractie graag laten bekijken wat hier juridisch en maatschappelijk allemaal aan vast zit.” Zelfs zo’n opening naar verdere discussie en onderzoek zat er voor Hugo de Jonge niet in. Op Twitter verweerden CDA’ers zich manmoedig tegen kritiek op de solo-actie van de Rotterdamse wethouder. “Verfrissend toch, zo’n bestuurder die niet alles voorkookt. Of die, als er wel contact is geweest, de moed toont een debat aan te gaan”, kreeg ik te horen.
Ik ben het er niet mee eens. Hugo de Jonge bewijst niets en niemand een dienst door iets te roepen dat tot niets leidt. Een burgemeester, een wethouder, van mij mogen ze elke dag de Tweede Kamer vragen wetten aan te passen of te wijzigen als er in de stad problemen zijn waar de landelijke politici geen weet van hebben. Sterker nog, dan is het als lokale bestuurder je plicht de Tweede Kamer met haar neus op de Rotterdamse feiten te drukken. Maar voor de zoveelste keer een oproep doen over een zaak die keer op keer bij het parlement is aangekaart, is een zwaktebod.
Ik sluit niet af in mineur. Daarvoor staat er veel te veel op het spel. De Jonge kan zich in mijn ogen nog wel revancheren. En daarom dit welgemeende advies aan de wethouder: kom snel met een proeve van een wetsvoorstel waarin gedwongen anticonceptie zorgvuldig en houdbaar is geregeld. Dan dwingt hij de Tweede Kamer, inclusief zijn eigen fractie, echt tot nadenken én, wie weet, eindelijk tot actie.

Voordat je verder leest...

Vers Beton heeft jouw support nodig! Wij kunnen alleen blijven bestaan dankzij support van lezers. Maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

peter-van-heemst

Peter van Heemst

Peter van Heemst was Staten-, Tweede Kamer-, gemeenteraadslid en in 2006 lijsttrekker van de PvdA in Rotterdam. Tegenwoordig is hij onder meer politiek analist van Vers Beton.

Profiel-pagina
Jeroen van de Ruit kopie

Jeroen Van de Ruit

Illustrator

Profiel-pagina
Lees 19 reacties
  1. Profielbeeld van Miriam
    Miriam

    “Een wetsvoorstel waarin gedwongen anticonceptie zorgvuldig en houdbaar is geregeld” is blijkbaar niet haalbaar. Hier loop je tegen de grenzen van onze rechtsstaat op: recht op lichamelijke integriteit en zelfbeschikkingsrecht. Maar mocht dat geen bezwaar zijn, dan weet ik er nog wel een paar.
    Het mannelijke aandeel in deze ellende blijft namelijk geheel buiten beschouwing: er schijnen hoerenlopers te zijn die extra betalen als een vrouw zwanger is. Wellicht kan de gemeente ook mannen met dit soort gestoorde voorkeuren onder gedwongen psychische behandeling stellen? En de vaders verplicht stellen om de kinderen ten minste financieel te onderhouden, zodat deze de gevolgen van hun gedrag niet op deze vrouwen en de maatschappij kunnen afwentelen?

    1. Profielbeeld van Peter van Heemst
      Peter van Heemst

      Goed punt: het mannelijk aandeel. Had ik tot nu toe niemand over gehoord, zelfs de wethouder Kind en Gezin niet.

  2. Profielbeeld van JHerrema
    JHerrema

    Vindt als mensen niet voor zichzelf kunnen zorgen ook de verantwoordelijkheid voor kinderen niet kunnen dragen
    Dit geld ook voot mannen .

    1. Profielbeeld van Peter van Heemst
      Peter van Heemst

      Dat klinkt logisch. Uitwerking is wespennest. Begint met de vraag: sancties (en zo ja welke?). Wanneer zet je sancties is (na 1e of 6e voorbeeld van niet kunnen zorgen). En hoe pas je sancties concreet toe bij onwillige of tegenwerkende ouder?

  3. Profielbeeld van Paul
    Paul

    Waarom is dit stuk geschreven? Het gaat echt nergens over. Van Heemst heeft een verleden in Rotterdam en dat is vaak goed te herkennen in zijn stukken. Heel verhaal over dat het niet het idee is van De Jonge, maar inhoudelijk voor de rest 0,0. Iets niet meer aankaarten omdat het al tig keer is aangekaart en dat het steeds mislukte, dan maar het probleem, dat erg groot is, dan maar negeren. Wat een bestuurder

    1. Profielbeeld van Peter van Heemst
      Peter van Heemst

      Tip: voortaan columns van Van Heemst overslaan. Scheelt tijd en ergernis.

      1. Profielbeeld van Paul
        Paul

        Erg narcistisch om de reacties te lezen en te reageren! in dit geval nogal ook puberaal

  4. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Heel glad ijs. Dat is dapper.

    Dat in de PvdA fractie ooit is nagedacht over een wetsvoorstel zal wel. Niet te verifiëren.
    Concreet is dat Marianne van den Anker met een voorstel kwam.
    Ze deed dit inderdaad onhandig, omdat ze toen – net twee jaar bezig – nog niet wist hoe kwaadaardig sommige media kunnen zijn. Voorop de VK onder aanvoering van de volkomen objectieve hoofdredacteur Broertjes (nu PvdA burgemeester Hilversum)
    Ze moest nog wennen aan het feit dat als je als wethouder en moeder kinderleed wilt voorkomen sommige mensen naar je politieke kleur kijken en je vervolgens beschuldigen van de meest verschrikkelijke zaken. Zelfs Jozef Mengele en Eva Braun kwamen voorbij godwinnen.
    Uiteraard vond ook Marianne dat de rechter zou moeten beslissen of tot verplichte anticonceptie wordt besloten. Dat is de veiligheidsklep in het hele voorstel, maar natuurlijk werd gesuggereerd dat de wethouder zelf zwangere allochtone vrouwen naar de abortuskliniek wilde slepen. Vooral ook door de omgeving van de latere wethouder Kriens, die misschien daarom de zaak liever op haar beloop liet. Pas toen Kriens bijna was verdwenen kwam haar partijgenote Talbi in 2011 met een soortgelijk voorstel om zich na het initiatief van raadslid Ira Van Winden in april 2015 publiekelijk belachelijk te maken (zie link onder)

    Over de uitspraak van Sven de Lange verwonderde ik me ook, omdat Ira van Winden dus al ruim een jaar geleden met een voorstel in bovenstaande richting kwam. Dat had hij kunnen c.q. moeten weten.

    Het advies van Van Heemst is niet verstandig. Het is niet aan De Jonge of zijn ambtenaren om een initiatiefwetvoorstel te schrijven. Daar is de Tweede Kamer voor. Trouwens, ik las net dat ergens bij de PvdA fractie in de 2e Kamer nog zo’n voorstel in de lade moet liggen. Haal het eruit zou ik zeggen. Misschien is de tijd er nu rijp voor.

    Iets anders. Waarom is de vorige column van Van Heemst zo snel verdwenen?

    http://www.leefbaarrotterdam.nl/index.php/lr/comments/kortzichtig_geconditioneerde_reflex/

    1. Profielbeeld van Lucette Mascini
      Lucette Mascini

      Als dat zo is, waarom is de wethouder dan met ambtenaren van de Rotterdamse gemeente aan het overleggen met ambtenaren van het ministerie van VWS over hoe zo’n wetsvoorstel er uit zou kunnen zien? Het is maar een vraag. Mij irriteert vooral het verhaal dat hulpverleners die het leed zien dit als oplossing hebben. Als het al zo zou zijn, dan is de wijze waarop dit gepresenteerd is heel erg vlak, ondoordacht en gaat dit voorbij aan de praktijk. 1. Er is niet gedacht aan de rol van de man. en erger, de wethouder is ook niet van plan dit te doen, hij zegt namelijk dat een ingreep bij een man onomkeerbaar is. Tegelijk wil hij de maatregel toepassen vanwege een zeer laag IQ. wordt een laag IQ bij mannen in de loop van hun leven hoger dan? Afgezien van de vraag of de ingreep wenselijk is – in die discussie meng ik me niet – is de gepresenteerde argumentatie niet valide. 2. De wethouder is deze maatregel aan het bepleiten namens 2 partijen in de raad, Leefbaar en CDA, totaal goed voor 17 (van de in totaal 45 zetels). Er is dus geen meerderheid voor. Daar kun je ook iets van vinden. 3. Ooit gedacht aan het maatschappelijk effect van een dergelijke maatregel? a. We gaan 1000 jaar terug in de tijd: de vrouw is verantwoordelijk voor de geboorte van een kind, de man speelt verder geen rol. Die kan lekker doorgaan met zijn onverantwoorde gedrag, en dat elke dag wel minstens 10 keer weet ik veel hoeveel spermatozoïden verspreiden. Een vrouw is maar een paar dagen per maand vruchtbaar met maximaal 2 eicellen, doorgaans is het er maar eentje, en dat een beperkte periode in haar leven. Kwantitatief gezien is dit dus geen intelligente keuze. Los daarvan: als een vrouw een voorbehoedsmiddel in haar lichaam krijgt tijdens de vruchtbare leeftijd en dit later verwijderd wordt is haar vruchtbaarheid sowieso afgekomen vanwege naar toegenomen leeftijd met afhankelijk van de duur ervan een risico op onvruchtbaarheid. Dat is evengoed onomkeerbaar.
      b. Er zijn kinderen die in gezinnen geboren worden waar mishandeling en misbruik voorkomen, die niet leren wat honger is omdat ze nooit op tijd te eten kregen. Deze mensen krijgen met een beetje geluk therapie waardoor ze zich enigszins kunnen redden. Sommige lukt het redelijk goed te functioneren, met af en toe een terugval van een periode van maanden, soms jaren, waarna ze zich weer herstellen en weer gaan deelnemen aan gezin, werk en samenleving. Tegen deze mensen kan deze maatregel overkomen als de boodschap dat zij er eigenlijk niet hadden moeten zijn, omdat hun ouders niet in staat waren ze een goede jeugd te bezorgen. Dit is uiteraard niet de intentie van de maatregel, dat begrijp ik, maar het kan geen kwaad hier ook eens over na te denken.
      Tenslotte wil ik melden dat zorginstellingen en verzekeraars jarenlang bij het ministerie van VWS en van Jeugd en Gezin op de deur hebben staan bonken om meer geld voor langdurige behandeling van jeugd en volwassenen met een verleden van trauma en mishandeling, door wat voor oorzaak dan ook, ook omdat ze zien dat mensen met zo’n verleden allerlei ziektes krijgen, verslaafd raken enzovoorts. De kosten van meer behandeling bedragen vele miljoenen, ook omdat veel van deze mensen levenslang met ups en downste maken hebben en dus meer dan eens behandeling nodig hebben. Daar hebben de zorginstellingen nu onvoldoende geld voor en het ministerie van VWS heeft er zo ver ik weet nog steeds geen substantiële bijdrage aan willen leveren.

      1. Profielbeeld van Peter van Heemst
        Peter van Heemst

        Vindt ik een betere column dan die van mij. Veel food for thought.

      2. Profielbeeld van R.Sörensen
        R.Sörensen

        Hoi Lucette

        Kan lezen dat je woest was, want het is een vrij warrig betoog. Lijkt gestructureerd, maar is het niet.
        Het is inderdaad slechts een vraag, want als dat samenwerken met het ministerie echt gaande is, dient de wethouder op zijn vingers getikt te worden. Ik denk, dat – gezien de reacties binnen zijn eigen partij en de gebrekkige steun binnen de gemeenteraad (slechts één zetel meer, want D66 stemde tegen de motie van de SGP) – doorgaan politieke zelfmoord betekend. (Leuk trouwens die samenwerking tussen SGP en links!)
        Ik vind dat je veel hulpverleners tekort doet met je opmerkingen. Je suggereert weer, dat dit middel te lichtzinnig ingezet gaat worden.
        Ze gaan niet voorbij aan de praktijk, maar stoelen hun argumenten op de praktijk: De menselijke maat! Dit is echt het allerlaatste hulpmiddel nadat alle andere middelen, waaronder dus ook begeleiding tot in het gezin, hebben gefaald. Dan kan de rechter bepalen op het wel of niet toegestaan is voorbehoedsmiddelen dwingend voor te schrijven.
        Over de rol van de man. Het klinkt natuurlijk heel plausibel om te zeggen waar er twee wippen hebben er twee “schuld”, maar veel vrouwen hebben wisselende contacten en in sommige subculturen is de vader sowieso niet in huis gewenst. Zwangerschap kan altijd door de vrouw voorkomen worden!

        Leuk dat je de verhouding in de raad ter sprake brengt. Er is een heel grote minderheid die acht jaar categorisch genegeerd en buitengesloten is. Overigens is het de taak van minderheden om meerderheden te overtuigen. Als je er a priori van uitgaat dat zoiets niet gaat lukken, dan kan je beter stoppen. Het gevoel dat ik dus acht jaar gehad heb.

        Dat kinderen en in een latere fase volwassenen zijn, die het idee kunnen krijgen dat ze eigenlijk niet gewenst zijn, vind ik een wat gezochte reden om tegen te zijn. Sorry, maar ik denk dat ze dat gevoel vooral krijgen door hun opvoeding en dat ze door de opvang juist het idee krijgen wel waardevol te zijn. De spreekwoordelijke beer op de weg.
        Over het vrijmaken van meer financiën ben ik het volkomen met je eens.

        Dat compliment van Van Heemst. Kijk je uit Lucette?

  5. Profielbeeld van Jeanne
    Jeanne

    Misschien dat bij een ieder die zo’n vervent voorstander is om de regie van het leven in eigen handen te nemen zichzelf eens retrospectief zouden laten aborteren. Einde discussie

  6. Profielbeeld van Lucette Mascini
    Lucette Mascini

    nou bedankt Peter was de aanleiding maar niet zo schrijnend. ik heb me ingehouden tot na het debat vanwege mijn beroep, maar dit maakt me echt woest

  7. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Dit is een raadselachtige reactie. Nu vragen sommige lezers zich natuurlijk af wat je beroep is, want als journaliste kan je m.I. rustig reageren.
    Je hebt je ingehouden tot na het debat, maar dat is – blijkt ook nu – helemaal niet afgelopen. Waarom alleen als laatste willen reageren?

  8. Profielbeeld van Lucette Mascini
    Lucette Mascini

    als je er prijs op stelt kan ik je de structuur wel uitleggen, het is een opsomming van 3 argumenten waarom het plan ondoordacht is en voorbijgaat aan de praktijk. in de lijn van dat laatste sluit ik af met een kanttekening. ik bepaal zelf wat ik wenselijk vind voor mijn werk, een ander niet.

    1. Profielbeeld van Lucette Mascini
      Lucette Mascini

      tav van je eerdere reactie (ik kan niet reageren onder dat vakje):
      Je taalgebruik vind ik nogal grof dus daar ga ik niet op in. Je laatste opmerking slaat niet op wat ik schrijf. Ik schrijf dat mensen het idee kunnen krijgen dat ze er eigenlijk niet geweest hadden moeten zijn nav een wet voor verplichte anticonceptie. waarbij ik opmerk dat dit niet de intentie is van zo’n wet. die koppeling aan opvang is onjuist, dus het heeft geen zin daar op in te gaan. tenslotte: hulpverleners hebben je in allerlei beroepsgroepen; medici, geestelijke gezondheidszorg, jeugdzorg, en dan de wetgevende macht (kinderrechters). binnen die groep wordt er verschillend over gedacht. dat is breed bekend.

      1. Profielbeeld van R.Sörensen
        R.Sörensen

        Taalgebruik grof ? Kom op Lucette zo ken ik je niet.
        Altijd zwakte om te verwijzen naar “de toon van het debat” of “het taalgebruik”
        We zijn het gedeeltelijk niet eens. Het zij zo.

  9. Profielbeeld van patrizia
    patrizia

    Waarom wordt er niet serieus geluisterd naar een vrouw, die ervaringsdeskundige bij uitstek is: Lucie Kessens. Zij groeide op bij zwakbegaafde ouders en had een verschrikkelijke jeugd, waarover ze vertelt in het boek De Woonschool van Christel Jansen. Ik vind dat zij een heel zinnig voorstel doet, namelijk; stel anticonceptie verplicht bij bewezen falend ouderschap.
    Google haar eens om haar verhaal en visie te horen.

  10. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Dank Patrizia

    Lucie werkt zelfstandig in de sociale sector en daarom zijn haar uitlatingen extra dapper. In die sector heeft men het niet zo op afwijkende meningen. Die worden snel als bij gebrek aan argumenten als “rechts” ge(dis)kwalificeerd en dus verworpen.

    Lees een paar van haar uitlatingen:

    “Eigenlijk had verplichte anticonceptie toen al moeten plaatsvinden. Ik besef dat ik er dan zelf niet was geweest nu, maar dat had ik dan ook niet geweten. Dat is voor mij dus geen argument.”

    Zoals bij haar eigen broers en zussen. “Zij hebben nu ook kinderen en kunnen daar niet voor zorgen.” Toen de kinderen van haar broer uit huis werden geplaatst, nam hij nieuwe. “Hoe verschrikkelijk is het voor zo’n kind om te weten: o, ze gaan het gewoon weer proberen.” Bovendien krijgen ook die kinderen weer kinderen. “Dezelfde problematiek herhaalt zich zo elke generatie.”

    De zin “nam hij nieuwe” gaat toch door merg en been!

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.