EconomiePolitiek7 december 2016

Dit zijn de volgende stappen naar een fossielvrij Rotterdam

Columnserie met klimaatexperts

Afgelopen maand sprak wethouder Langenberg zich uit tegen het aansluiten van de kolencentrales op het Rotterdamse warmtenet. Stap 1 richting het halen van het Parijsakkoord is daarmee gezet. Vatan Hüzeir en Chris Roorda leggen uit what’s next.

In juli dit jaar publiceerden we met veertig anderen op Vers Beton een pleidooi tegen de plannen om de kolencentrales op de Maasvlakte aan te sluiten op het Rotterdamse warmtenet. Daarmee was het Rotterdams Klimaat Initiatief geboren, een beweging van Rotterdammers die willen dat de stad stopt met vasthouden aan het fossiele energie verleden en kiest voor een duurzame toekomst.

Nu, een half jaar later, lijken de plannen voor kolenwarmte definitief van de baan. Wethouder Langenberg sprak zich afgelopen maand uit tegen deze plannen om kolencentrales aan te sluiten op het Rotterdamse warmtenet. Dat bleef niet onopgemerkt: Telegraaf kopte “Kolenwarmte lijkt voorbij”, het Financieel Dagblad schreef dat de toekomst van de Rotterdamse kolencentrales onzeker wordt en de kolenlobby schoot in de verdediging.

De eigenaren van de kolencentrales, Uniper en Engie, hoopten zich juist onmisbaar te maken door warmte te leveren aan de regio. Maar na het Rotterdamse ‘nee’ tegen de kolenkachel keerden ook de gemeente Westland en LTO-glaskracht zich tegen de kolenwarmte. Eerder hadden gemeente Den Haag en bierbrouwer Heineken hetzelfde gedaan. Het is precies de boodschap die wij ook wilden overbrengen: laten we stoppen met investeren in de kolencentrales en ons richten op de toekomst.

Naar nul in 2035

Het afwijzen van kolenwarmte brengt sluiting van de kolencentrales een stap dichterbij en dat is noodzakelijk voor het behalen van het Klimaatakkoord van Parijs. Vorig jaar in december werd dit baanbrekend internationaal klimaatakkoord getekend. Zo’n 200 landen kwamen overeen de opwarming van de aarde ruim onder de gevaarlijke grens van twee graden Celsius te houden. Ondertussen is het akkoord van kracht. Het startschot heeft geklonken. Maar om op tijd te finishen moeten we nu wel verschrikkelijk hard rennen, want juist de tijd hebben we bepaald niet aan onze zijde. Wij zijn de eerste generatie die de gevolgen van klimaatverandering zal ondervinden, en de laatste die daar iets aan kan doen.

"Rotterdam zet in op isolatie en zonne-energie, maar 25% van de CO2 uitstoot komt alleen al van de kolencentrales"

Ook burgemeester Aboutaleb en wethouder Langenberg waren bij de onderhandelingen in Parijs. We hadden daarom goede hoop dat onze stad voluit zou meedoen in de terugdringing van de uitstoot van broeikasgassen. Maar we constateren dat de activiteiten van de gemeente helaas weinig bijdragen aan het akkoord van Parijs. De CO2-uitstoot van Nederland moet tegen 2035 naar nul om in lijn te zijn met het klimaatakkoord van Parijs. Gemeente Rotterdam zet in op isolatie en zonne-energie, en verdient daarvoor ook complimenten. Maar we moeten harder aan de slag; en laten we daarbij vooral niet vergeten dat zo’n 90 procent van de Rotterdamse CO2-uitstoot van de haven komt; en 25 procent alleen al van de kolencentrales.

Sluiting kolencentrales

Voor Rotterdam geldt dus de vraag: hoe ziet het uitfaseringsplan voor fossiele energie eruit? Als eerste zullen de kolencentrales op de Maasvlakte in 2020 moeten sluiten als we het klimaatakkoord serieus nemen. Hoewel het echte besluit hierover de komende maanden in Den Haag genomen wordt, kan Rotterdam veel doen om die sluiting te bespoedigen.

Allereerst door zich duidelijk uit te spreken – zoals wethouder Langenberg nu gedaan heeft tegen de kolenwarmte. Dat kan hij ook doen tegen de plannen om honderden miljoenen aan subsidie-euro’s weg te branden met de bijstook van houtsnippers in de kolencentrales. Als de subsidiepot straks op is, worden weer vooral kolen verbrand. Een tijdelijk lapmiddel dus. Daar hebben we echt geen tijd meer voor.

Lees ookVers BetonRotterdam bewijst: CO2-afvang is geen oplossing voor kolencentralesCCS als argument is wetenschappelijk populisme

Duidelijk uitspreken kan ook tegen het zogenaamde ‘Rotterdam Opslag en Afvang Demonstratieproject’. Deze proef om de CO2-uitstoot van de centrales ondergronds op te slaan wordt betaald met €330 miljoen aan publiek geld. Na twee jaar is de opslagplek voor de CO2-uitstoot alweer vol. Dan is de demonstratie afgelopen, klinkt er wat applaus en gaat de uitstoot weer de lucht in. Rotterdam zit dan opgescheept met die rommel. Wie gaat het onderhoud daarvan betalen? Wat als het broeikasgas ontsnapt? Het Havenbedrijf is een sterk voorstander van de kolenwarmte en de opslagproef. Kan Rotterdam – als grootaandeelhouder – het Havenbedrijf doen stoppen met lobbyen voor deze plannen?

Beeld: Saskia Haex

Waar het echt om draait

De kolencentrales zijn relevant omdat ze de grootste klimaatvervuilers zijn. Maar de vraagstukken waar het echt om draait zijn veel groter. Als we in Rotterdam onze verantwoordelijkheid nemen voor het klimaatvraagstuk, moeten we afscheid nemen van de fossiele energie-industrie. Hoe maken we dan onze economie veerkrachtig? Hoe geven we de stad dan een nieuw en hoopvol perspectief?

Juist daarom is het voor Rotterdammers extra belangrijk niet apathisch af te wachten. We moeten het risico van klimaatontwrichting onder ogen zien en hier consequenties aan verbinden. Laten we ons overvallen door de energietransitie, of lopen we hierin voorop? Laten we ons lot over aan private fossiele belangen, of willen wij daar zelf iets over te zeggen hebben? Als het ons ligt telkens het laatste.

Gelukkig komt het onderwerp steeds meer op de agenda in Rotterdam. Deze vrijdag 9 december, tijdens Debatnacht in de Arminiuskerk komen de psychologische barrières om over te gaan tot klimaatactie aan bod. Volgende week, dinsdagavond 13 december in BAR, organiseert het Rotterdams Milieucentrum het kolendebat.

Naast denken moeten we doorpakken. Dankzij publieke druk spreekt Langenberg zich nu duidelijk uit tegen kolencentrales. Dankzij persoonlijke brieven laat burgemeester Aboutaleb het kabinet luid en duidelijk horen dat hij de kolencentrales (“die smurrie”) snel gesloten wil zien. Als Rotterdammers kunnen we druk zetten op onze eigen politieke spelers, en ze ook verder steunen. Laten we samen optrekken naar Den Haag. Laten we de investeerders achter de fossiele bedrijven aanspreken op hun investeringen – zoals onze pensioenfondsen. En laten we zichtbaar en voelbaar aan fossiele bedrijven weten dat ze zo niet door kunnen gaan. Zo werken we niet alleen aan lokale energieopwekking, grootschalige isolatie en een nieuwe economie, maar zorgen we ook samen ervoor dat business as usual niet gewoon doordendert. Laten we onze kendoe-mentaliteit inzetten voor een echt duurzame toekomst voor Rotterdam.

Deze column is de aftrap van een serie op Vers Beton. De komende tijd zullen klimaatexperts steeds een vraagstuk uitdiepen rondom fossiele energie en de toekomst van Rotterdam.

Reageer of deel op Social Media

Tags:2035, fossielvrij, klimaat, klimaatbeleid, kolencentrales, Maasvlakte, Parijsakkoord, Rotterdams klimaat initiatief en toekomst

Secties: Economie en Politiek

kaart: Uniper Benelux, Coloradoweg, Maasvlakte Rotterdam, Nederland

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *