Voor de harddenkende Rotterdammer

Erik Hoeflaak stemde niet vorige week. Want met slopen van slechte woningen is niets mis, vindt hij, maar de woonvisie zoals hij nu is heeft een beperkte blik op de problemen in de stad. Hoe kan het beter?
Voor het eerst van mijn leven heb ik niet gestemd. Dat viel me niet mee. Maar het voelde niet goed om te gaan stemmen. De Woonvisie bevat zo veel onderwerpen, daar kun je niet simpel ja of nee tegen zeggen. Als ik voor had gestemd, dan had ik de eenzijdige focus van het College op midden en hogere inkomens bevestigd. Maar een tegenstem was een stem tegen slopen en ik ben niet tegen slopen: het is juist goed om twintigduizend slechte woningen zo snel mogelijk te slopen. Maar je moet er wel bij nadenken: hoe doe je dat zorgvuldig, zonder iemand de stad uit te jagen? En wat bouw je ervoor terug en waar?

20161130-vers-beton-woonreferendum
Beeld door: beeld: Bram van Rijen

Verliezers

Het referendum en de uitkomst kent nu alleen verliezers. De mensen die zich hard gemaakt hebben voor de sociale voorraad zijn natuurlijk verliezers, maar ook het gesprek over wonen in Rotterdam is gepolariseerd geraakt. Terwijl we samen een gesprek moeten voeren over de vraag: hoe willen we – hogere, midden en lagere inkomens – met elkaar samenleven in wijken, buurten straten en complexen?
Rotterdam heeft een lange traditie en een goede naam als het gaat om volkshuisvesting. Stadsvernieuwing, wijkaanpak en Vogelaarwijken hebben hun vruchten afgeworpen. Er zijn geen no-goarea’s in Rotterdam. Gelukkig maar, want dat maakt Rotterdam, voor rijke en arme mensen, voor jongeren en ouderen, voor nieuwkomers en oudgedienden, in het algemeen een prettige stad om in te wonen. Maar blijft dit zo?

Gevaarlijk mengsel

Mij valt op dat het thema achterstandswijken nauwelijks aandacht krijgt in de Woonvisie. Dat is jammer, want er komen behoorlijke vraagstukken voor “achterstandswijken” aan.
De Tweede Kamer heeft de afgelopen jaren diverse maatregelen op het terrein van volkshuisvesting, zorg en veiligheid ingevoerd die op zichzelf te verdedigen zijn maar samen met elkaar een gevaarlijk mengsel vormen voor wijken met veel sociale woningen.
Zo werken de introductie van WOZ-waarde bij het bepalen van woningwaardering en het passend toewijzen segregatie in de hand. In goede wijken ligt de WOZ-waarde hoger en dat leidt tot hogere huren; in minder goede wijken gaan de huren door ditzelfde principe omlaag. Door de huurdaling worden deze minder goede wijken een magneet voor lage inkomens en bijzondere doelgroepen. Zo komen in wijken met veel sociale woningen relatief veel maatschappelijk kwetsbaren te wonen voor wie de wereld en daarin functioneren complex is. En ook ouderen wonen langer thuis.
Tegelijk zijn er veel bezuinigingen in zorg en welzijn. Wijkvoorzieningen worden ontmanteld, er zijn minder buurt/bewonersorganisaties en de inzet van wijk- en buurtagenten neemt af: minder “blauw” op straat. Er wordt steeds meer een beroep gedaan op bewoners van deze sociale huurwoningen zelf om de eigen problemen op te lossen. Mijn ervaring is dat dit niet altijd vanzelf goed gaat. Verwarde mensen, mensen met schulden of met psychische problemen die zich bovendien lastig in een gemeenschappelijke taal kunnen uitdrukken, moeten het in toenemende mate met elkaar kunnen vinden in een portiek, complex of buurt.

Kwetsbaren

De Woonvisie lost de concentratie van kwetsbaren eenzijdig op door sociale woningen in deze buurten te vervangen voor huizen voor midden en hogere inkomens.
Ervaringen met Katendrecht, Pendrecht en Spangen wijzen uit dat de betreffende wijken wel vooruit gaan, maar dat de kwetsbare doelgroep zelf er nauwelijks iets aan heeft. Geen wonder dat Rotterdammers met een kleine beurs in opstand komen: “Woonvisie: What’s in it for me?”. Deze Rotterdammers zien echt wel dat hun wijken verbeteren, maar ook zien ze de “hipster met laptop” in hun wijk verschijnen, terwijl ze zelf dagelijks ondervinden dat er nauwelijks goede sociale woningen in hun buurt beschikbaar komen en buurtvoorzieningen verdwijnen.
De Woonvisie gaat niet in op de woonsituatie en de behoefte van lagere inkomensgroepen en maatschappelijk kwetsbaren. Dat zou wel moeten. Concreet stel ik voor om de kwaliteit en de beschikbaarheid van sociale huurwoningen te vergroten en de doorstroming te verbeteren. Er zijn nu te lange wachtlijsten. Ook is het belangrijk om een visie te vormen over het samenleven in kwetsbare wijken en de zorg voor de inwoners van deze wijken.

Wijk per wijk

Wat dit laatste betreft stel ik een uitwerking van de Woonvisie per wijk voor.
Sommige wijken zijn vitaal, andere buurten hebben extra inzet nodig in zorg, welzijn of veiligheid. In sommige wijken is het transformeren van sociale naar duurdere woningen een goede manier om sociale stijgers in de wijk te behouden en om wijken leefbaarder te maken. In andere wijken, zoals Park Zestienhoven en Hillegersberg, zouden best wat meer sociale woningen gebouwd kunnen worden, ook voor kwetsbare doelgroepen.

De discussie over de Woonvisie zou niet over slopen moeten gaan, maar over de kwaliteit en beschikbaarheid van de woningvoorraad, over spreiding en concentratie van verschillende soorten woningen en over samen leven en de daarbij behorende zorg.
Verbreed de Woonvisie dus naar alle Rotterdammers: hoge inkomens, middeninkomens en lage inkomens en maak van de Woonvisie een verbindend, in plaats van een polariserend document. Voor- en tegenstander ga hierover in gesprek!

Voordat je verder leest...

Jij kan dit artikel gratis lezen, maar wij kunnen het niet gratis maken. Vers Beton kan alleen bestaan dankzij de support van onze lezers die zo onafhankelijke journalistiek over Rotterdam mogelijk maken. Vanaf 6 euro per maand ben je supporter!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Erik Hoeflaak

Erik Hoeflaak

Erik Hoeflaak is bewoner van Middelland. Hij werkt bij Woonstad Rotterdam en schrijft voor Vers Beton op persoonlijke titel.

Profiel-pagina
bram van rijen

Bram van Rijen

Illustrator

Bram van Rijen is illustrator onder het pseudoniem Nozzman en is creative bij Hoppinger.

Profiel-pagina
Lees 4 reacties
  1. Profielbeeld van Karima
    Karima

    Ik ben het eens met de visie van dhr. Hoeflaak, maar denk dat de doorstroming niet vanzelf op gang komt als er eenmaal duurdere woningen gebouwd zijn. Vóór 2010 was het voor mensen met een middeninkomen nog mogelijk om te verhuizen naar het duurdere segment van de gereguleerde huur. Dat waren de woningen met een huur tussen de aftoppingsgrenzen voor de Huurtoeslag en de liberalisatiegrens. Het grote voordeel van deze woningen is dat de huurprijs aan een maximum gebonden is.

    Nu moeten de mensen met een middeninkomen naar de geliberaliseerde huur, de vrije sector, als zij niet willen of kunnen kopen. Ik denk dat dit voor veel mensen in deze tijd geen echte optie is. Niemand is nog zeker van een bepaald (hoog) inkomen en vrije sectorhuren zijn niet aan een maximum gebonden. Verder kan men voor vrije sectorhuurwoningen geen Huurtoeslag krijgen als het inkomen sterk daalt.

    Met de gestage afname van de gereguleerde huurvoorraad is het ook echt niet zeker dat iemand weer terug kan als de vrije sectorhuur te hoog wordt. En de verhuurder zal ook de huur niet snel verlagen, maar blij zijn als de huurder vertrekt want dan kan hij een nóg “marktconformere” huur vragen aan de volgende huurder. Naar de vrije sector doorstromen is dus een vrij riskante keus die niet iedereen aandurft.

    Ik hoop dat de politiek gaat inzien dat het heel goed zou zijn voor de doorstroming als de maximum inkomensgrens voor de gereguleerde huurwoningen boven de aftoppingsgrenzen afgeschaft wordt, zodat mensen (weer) een verstandige (doorstroom)keus kunnen maken die past bij hun individuele situatie.

    En aan dhr. Sörensen zou ik willen vragen: wat bedoelt u precies met uw opmerking? Dat menging van rijk en arm slecht is voor alle Rotterdammers? Ooit was dat volkomen normaal hoor, voordat de strenge Europa-CDA-VVD-toewijzingsregels er waren. En volgens mij werd niemand daar slechter van!

  2. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Als ‘r had gestaan. Slopen, ja, maar dan wel van alle Rotterdammers, had het zo van de SP kunnen komen.

  3. Profielbeeld van M. van Tol
    M. van Tol

    Hoewel het gebied Hillegersberg-Schiebroek uit 5 wijken bestaat, wordt het ‘in de stad’ vaak begrepen als een enkele, ‘rijke’ wijk genaamd ‘Hillegersberg’. Dat is niet juist.

    De wijk Hillegersberg-Noord, die de meest welgestelde wijk van HiS is, staat sterk onder druk vanwege de aanleg van extra asfalt. Ik weet niet veel van Park Zestienhoven, maar wel dat Rotterdam The Hague Airport wil uitbreiden.
    U gebruikt wijken die om infrastructurele redenen onder druk staan als voorbeelden. Dat vind ik niet constructief.

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.

Advertentie

Logo_giraffe_01_600x500