Voor de harddenkende Rotterdammer

Door het tonen van het opkomstpercentage heeft de gemeente Rotterdam de opkomst en de uitslag van het Woonreferendum vermoedelijk beïnvloed. Volgens Inge Janse was het een van de vele fouten in het proces.

woonreferendum-markvanwijk-1
Beeld door: beeld: Mark van Wijk

Op woensdagavond besprak ik met mijn vrouw wat we gingen stemmen. Na lang wikken en wegen kwam ik tot de conclusie dat ik voor ben. Ternauwernood, met angst in mijn hart, maar toch. Vooruitgangsoptimisten rollen zo.
Ik keek eerst even op de site of de opkomst nog steeds zo laag was. We zaten op 16 procent.
Buiten regende het. Donker was het ook al. Veel kou. En die wind he?
Gelukkig realiseerde ik me opeens dat ik helemaal niet naar buiten hoefde om te stemmen. Met zo’n lage opkomst is niet naar de stembus gaan de facto hetzelfde als vóór stemmen, namelijk een manier om de Woonvisie in de huidige vorm door te laten gaan.
En da’s gek. Want dat betekent dat tegenstanders het bij dit referendum lastiger hadden dan voorstanders. Tegenstanders moesten én de kiesdrempel van 30 procent halen én de stemming winnen. Voorstanders moesten óf de kiesdrempel niet halen óf de stemming winnen.
Dat is al een discrepantie op zich. Maar een bijkomende complicatie is dat de gemeente Rotterdam besloot om constant de opkomstpercentages weer te geven. Dat klinkt heel transparant en democratisch en 2.0, maar dat is het niet. Want doordat het opkomstpercentage een onderdeel van de uitslag is, beïnvloedt de gemeente diezelfde uitslag.

Niet goed nagedacht

Eenmaal terug van het stemmen, vroeg ik Joost Eerdmans, als wethouder verantwoordelijk voor bestuurlijke vernieuwing, om uitleg. Zijn woordvoerder legde uit dat de gemeente transparantie (het woord zou vaak vallen) belangrijk vindt. Zij schreef:
“Rotterdam is transparant bij het organiseren van dit stadsreferendum, alsook bij het verloop van het stadsreferendum gedurende de dag. Dankzij de App weten we wat de opkomstcijfers zijn en sinds het referendum van Oekraïne kunnen we dat ook via de website tonen. De gemeente vond het destijds in het kader van transparantie niet meer dan logisch, dat hetgeen je weet ook deelt met de buitenwereld. Datzelfde argument geldt nu ook voor het stadsreferendum. Het is aan de Rotterdammers zelf wat ze met dit gegeven doen.”

Op zich klinkt dit heel plausibel. Transparantie is een belangrijk instrument om je geloofwaardigheid aan te tonen en de burger het gevoel van controle en invloed (terug) te geven.
Maar in dit geval lijkt er gewoon niet goed over te zijn nagedacht. Door de introductie van transparantie beïnvloedt de gemeente namelijk het stemproces.

Nogal wiedes

Dat blijkt ook wel uit het afsluitende argument, namelijk dat Rotterdammers zelf maar moeten kijken wat ze met die info doen. Stel dat de gemeente Rotterdam met digitaal stemmen begint. Maakt ze dan gedurende de dag ook bekend hoe de tussenstand ervoor staat, waarna het ‘aan de Rotterdammers zelf’ is ‘wat ze met dit gegeven doen’?
En ja, het opkomstpercentage níet vermelden is ook een vorm van invloed uitoefenen. Het zorgt ervoor dat de urgentie om te stemmen hoger is. Maar die invloed geldt voor beide partijen op een gelijkwaardige manier.
Met de huidige, transparante aanpak zou het theoretisch zo kunnen zijn dat er veel meer voor- dan tegenstanders zijn, maar dat die allemaal wijselijk thuis zijn gebleven. De huidige uitslag zegt me daarom weinig, want het is nogal wiedes dat vooral tegenstanders naar de lokale stembus zijn vertrokken.

Voordeel van vaagheid

Mede door deze gekke keuze voor transparantie (ten koste van het stemgedrag) van de gemeente voelt het hele woonreferendum als een wassen neus. De gemeente doet net alsof de burger mee mag praten, maar als het puntje bij het paaltje komt, dan lijkt het haar er alles aan gelegen om het tegenstanders zo lastig mogelijk te maken.

Dat begon al met de keuze voor het onderwerp van het referendum. Dat had de sloop van 20 duizend goedkope woningen moeten zijn, niet die James Joyce-achtige Woonvisie als geheel, met al zijn mitsen, maren, facetten en effecten. Voorstanders wisten door die keuze al zeker dat ze het voordeel van de vaagheid hadden. Want a: niemand snapt meer waar het over gaat, en b: de scherpe randen van de sloop worden opgepoetst door de rest van de Woonvisie-ambities. Energiezuinige huizen, wie kan daar tegen zijn?
Vervolgens koos de gemeente ervoor om in de communicatie over het referendum echt zo min mogelijk uit te leggen. Een stembiljet, een a5 met minimale informatie, en of je als burger verder zelf maar even wil uitzoeken waar die Woonvisie over gaat en wat haar gevolgen zijn.
En als laatste dus het vertonen van het opkomstpercentage, waardoor het nóg aantrekkelijker wordt om niet te gaan stemmen.
Verantwoordelijk wethouder Eerdmans is als rechts-populist (als het goed is) tot in elke vezel en haarvat ervan doordrongen dat je als politiek juist rekening moet houden met de normale man op straat. Het is daarom des te gekker dat juist hij door de uitvoering van dit referendum het vertrouwen van diezelfde man op straat in de democratie meer kwaad dan goed heeft gedaan.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Inge

Inge Janse

Inge Janse (1981) is geboren en getogen in Nieuw-Lekkerland, studeerde Nederlands & taalwetenschap en woont in Delfshaven. Hij werkt als freelance journalist, redacteur en presentator.

Profiel-pagina
avatar-mark-van-wijk

Mark van Wijk

Illustrator

Met een achtergrond als grafisch ontwerper en een grote interesse in illustratief werk maakt Mark van Wijk dingen graag mooier dan ze zijn. Daarbij is er, wat Mark betreft, altijd wel ergens een grap uit te halen.

Profiel-pagina
Lees 16 reacties
  1. Profielbeeld van Joey
    Joey

    En alsnog hebben er gewoon meer dan 80.000 mensen de moeite genomen om ondanks dat allemaal te gaan stemmen. Wat toch best netjes is, ondanks alle tegenwerking.

    1. Profielbeeld van W groeneweg
      W groeneweg

      Laat die andere partij dan als noch gaan stemmen hoef niet teregenen maar 12graden onder nul kunnen ze op deschaatsen

  2. Profielbeeld van Jan
    Jan

    Toch ook wel typerend dat veel mensen ook helemaal geen stempassen hebben ontvangen of stempassen met daarop verkeerde gegevens erop (adressen die niet als stemlokaal zijn gebruikt bijvoorbeeld). Ik vraag me af of dat dan ook nog invloed heeft gehad op het uiteindelijk niet gaan stemmen.

    1. Profielbeeld van R.Sörensen
      R.Sörensen

      Je hebt het helemaal door Inge.

      Een kwartier na het openen van de stembureaus liep het storm en begon er onrust in de lange rijen wachtenden te ontstaan. Toen hebben de verantwoordelijke wethouders (beide LR natuurlijk) en ondergetekende besloten om het geheime wapen transparantie in te zetten.
      Verrassend dat we dit bedacht hebben, want als rechts populisten denken wij natuurlijk nergens over na!

      1. Profielbeeld van Inge Janse
        Inge Janse

        “want als rechts populisten denken wij natuurlijk nergens over na!”

        Als ik alleen op deze reactie moet afgaan, klopt je conclusie ;)

        Vrees niet: ik heb bijvoorbeeld Marco Pastors, Ronald Buijt en Ronald Schneider hoog zitten, net als jou.

        Het gaat mij niet om de opkomst die er was, het gaat mij erom dat het systeem fundamenteel niet klopt: voorstanders worden bevoordeeld (twee opties om te winnen), tegenstanders benadeeld (verplicht aan twee criteria voldoen voordat je kunt winnen), en de gemeente kan mogelijk de opkomst beïnvloed hebben door haar keuze voor transparantie.

        Niemand kan ooit bepalen hoe de werkelijkheid eruit zag zónder deze criteria, dus spreken over hoe het verliep heeft geen zin. Het gaat erom dat de fundamenten niet klopten.

        Dus, Ronald: bewijs vooral dat rechts-populisten wél goede denkers zijn en maak duidelijk waarom mijn betoog niet klopt. Ik ben serieus benieuwd en laat me graag verrassen!

  3. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Het bemerken van een lage opkomst kan ook als effect hebben, dat je juist wel gaat stemmen en anderen probeert te motiveren om te gaan stemmen via de sociale media b.v.
    Een ander punt is, dat de SP 10.000 mensen zo angstig heeft gemaakt, dat ze hun handtekening gezet hebben voor dat referendum.
    Een precedent, want er zijn grotere partijen die meer mensen op de been kunnen krijgen.
    Dus voortaan kan LR als ze hun zin niet krijgen in de raad bij voorbaat al zeggen “dan vragen een referendum aan !”
    “Kost wel 1,6 miljoen, maar ja democratie is niet goedkoop”Leo de Kleijn (scheefwonen wel trouwens)

    1. Profielbeeld van Eeva Liukku
      Eeva Liukku

      Je kunt de aanvragers van het referendum niet verwijten dat ze gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid om er één aan te vragen. Als je dit referendum geldverspilling vindt, dan moet je je pijlen richten op de mogelijkheid en de voorwaarden voor het aanvragen van een referendum überhaupt. Blame the system, niet de mensen die daarvan gebruik maken.

    2. Profielbeeld van Inge Janse
      Inge Janse

      Punt 1: dat klopt, ik wil het ook graag met je eens zijn, maar in dit geval klopt je verhaal niet. Voorstanders waren er juist bij gebaat om niet te gaan stemmen en om geen mensen op te roepen. De transparantie zorgde dus voor een eenzijdig effect, en beïnvloedde zo (mogelijk) de opkomst en uitslag.

      Voor punt 2 verwijs ik naar Eeva. Jullie Joost wil toch bestuurlijke vernieuwing? Dan krijg je bestuurlijke vernieuwing :) Nu nog wat beter je best doen met de uitvoering, dan komt alles goed hoor!

    3. Profielbeeld van Willem Sonneveld
      Willem Sonneveld

      “Een ander punt is, dat de SP 10.000 mensen zo angstig heeft gemaakt, dat ze hun handtekening gezet hebben voor dat referendum.
      Een precedent, want er zijn grotere partijen die meer mensen op de been kunnen krijgen.”

      Ben benieuwd hoe u aankijkt tegen het Oekraïne referendum… Is dat ook bangmakerij of een broodnodige democratische correctie?

      1. Profielbeeld van R.Sörensen
        R.Sörensen

        Dit was de vraag. Wil je meer of minder EU! Uitkomst : Minder, minder, minder.

        Een referendum georganiseerd door de SP is een tegenreferendum. Tegen het stadsbestuur. tegen het Kapitaal, tegen welvaart, tegen geldverdienen. Uitkomst: Meer,meer, meer.

        Vergelijk het met de reguliere verkiezingen. Kiezers kiezen op een partij veel minder op een persoon.

        Veel beter voorbeeld is trouwens het eerste EU referendum over die volkomen onbegrijpelijke grondwet! Die was zelfs na het lezen van de “eenvoudige” handleiding onbegrijpelijk. Toch tegen, want tegen te grote invloed EU!

  4. Profielbeeld van Hans Roodenburg
    Hans Roodenburg

    Ik word alleen maar gesterkt in mijn standpunt al heel lang dat referenda in ons land met een getrapte democratie onnodig zijn. Je houdt het volk een worst voor terwijl het de meeste zaken niet kan beoordelen. Daarvoor zijn politici en politieke partijen.
    Ik ben ook al tégen allerlei subsidies aan regering, politieke partijen en externe figuren. Vooral ook aan journalisten die gewoon hun werk moeten doen als ‘doorgeefluik’ of in eigen opinies op eigen skosten. Vers Beton, is weliswaar zogenoemd neutraal geweest, maar een doorwrocht lezer van de site beoordeelt het anders dat de meeste verhalen toch in de linkse hoek zitten. Er is niks mis mee, maar kom er wel voor uit Eeva!

  5. Profielbeeld van Karima
    Karima

    “Een ander punt is, dat de SP 10.000 mensen zo angstig heeft gemaakt, dat ze hun handtekening gezet hebben voor dat referendum.”

    Zou het ook misschien zo kunnen zijn dat mensen die niet “bang gemaakt zijn”, tegen de plannen zijn omdat zij niet zo geloven in de visie die er uit spreekt? Bijvoorbeeld omdat zij vinden dat je mensen niet puur kunt indelen naar de hoogte van hun inkomen en dat je mensen ook niet kunt opleggen hoe duur zij móeten gaan wonen in een tijd waarin de economische onzekerheden steeds verder toenemen?

  6. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Nee zo is het Karima. De SP heeft zaaltjes gehuurd en daar met de mensen de woonvisie besproken. Daarna aan de degenen, die bezwaar maakten gevraagd: “Wil je je handtekening zetten?”
    Ook op straat ! Rustig samen op een bankje de woonvisie doorpluizen en dan vragen wilt u misschien tekenen?
    Dat 10.000 keer! Goed dat het zo secuur gedaan is, want zo’n handtekening bleek achteraf 160 waard!

    Mensen niet indelen op hoogte van hun inkomens? Lijkt me prima, komt er een einde aan nivellering en al die subsidies.

    1. Profielbeeld van R.Sörensen
      R.Sörensen

      Oh, ik heb nog even op de SP site gekeken Karima.
      Lees hier hun visie één dag voor het referendum.

      Je gaat naar de stembus

      Je gaat en stemt voor
      Je stem telt mee voor de de opkomst en je geeft aan in te stemmen met grootschalige sloop van betaalbare woningen.

      Je gaat en stemt blanco
      Je stem telt mee voor de de opkomst en je geeft aan dat je neutraal staat tegenover de woningplannen van het Rotterdams stadsbestuur

      Je gaat en stemt tegen
      Je stem telt mee voor de opkomst en je geeft aan dat – minstens om acht goede redenen – je tegen de sloop van 20.000 betaalbare woningen bent.

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.

Advertentie

Logo_giraffe_01_600x500