Kunst & Cultuur10 maart 2017

Afscheid van de grote chaosmaker

Vanavond neemt WORM na ruim 20 jaar afscheid van Hajo Doorn als artistiek leider met La Big Festucatio en wordt het directeursschap officieel overgedragen op Janpier Brands. Met verschillende mensen uit de Rotterdamse scene blikt Vers Beton terug op Hajo’s tijd bij WORM, het ‘instituut voor avant-gardistische recreatie’ en zijn waarde voor de stad.

“Hajo is The Godfather en de geestelijk leider en de grote roerganger en de chef de mission en de grote chaosmaker van WORM. Zonder Hajo had WORM niet in deze vorm kunnen bestaan.” Vloeiend en zonder twijfel is dit wat Mike van Gaasbeek als eerste vertelt over de man met wie hij ruim veertien jaar ontzettend graag samenwerkte. En niet alleen Mike spreekt zo lovend. Luisterend naar anderen uit de Rotterdamse kunst- en cultuurwereld wordt het al snel duidelijk: er is veel goeds te zeggen over Hajo Doorn.

Beeld: Willem de Kam

Ruim 20 jaar geleden begon een samenwerking tussen Hajo Doorn, Henk Bakker en Lukas Simonis. Eerst vanuit de band Dull Schicksal en daarna ook met Mariëtte Groot bij Dodorama, de voorloper van WORM. WORM begon als collectief, dat zich later uitbreidde onder de vleugels van Hajo als artistiek en Mike als zakelijk leider. Hajo begon als coördinator en ontwikkelde zich tot artistiek directeur, maar, zegt Lukas: “Hajo is ook een kunstenaar. Alleen de stempel van directeur zijn is niet genoeg: Hajo is juist Hajo, omdat hij meer is dan directeur. Dankzij Hajo heeft WORM kunnen opkomen. In het begin zat niemand te wachten op zo’n club van rare kunstenaars en muzikanten die weirde shit deden, dus Hajo is, ook samen met Mike, gedeeltelijk verantwoordelijk voor het feit dat WORM nu toch een eigen plek heeft ingenomen in het Rotterdamse culturele veld.”

WORM was één van de eerste plekken waar mensen met een laptop muziek kwamen maken

Een goede samenwerking is wat de groei van WORM mogelijk maakte. “Er was geen traditionele rolverdeling”, aldus Mike. “Ik mocht ook op inhoudelijk vlak meepraten en het is bijzonder aan Hajo dat hij naast de creatieve ideeën ook oog heeft voor bedrijfsvoering en een supergoed gevoel voor strategie, tactiek, bedragen en wat wel of niet belangrijk is.” Niet alleen goede samenwerkingen op directiegebied zijn van belang, benoemen zowel Lukas als Mike. WORM begon namelijk als een collectief van grotendeels kunstenaars en dat is het nog steeds. Hajo was in staat verschillende mensen om zich heen te verzamelen die op allerlei gebieden voorliepen. Dit zorgde niet altijd voor een groot publiek, “soms kwam er geen hond op af, omdat mensen het nog niet kenden. WORM was bijvoorbeeld één van de eerste plekken waar mensen met een laptop muziek kwamen maken.”

Kunstenaarsspirit

Kunstenaar Arno Coenen is bijvoorbeeld iemand die Hajo binnen zijn netwerk wist te vangen. Na Arno’s grote succes met de Markthal, voelde hij een enorme behoefte weer kunst voor de kunst te maken en Hajo gaf hem hier de mogelijkheid toe. “Sinds ik Hajo ben tegengekomen heb ik weer de kans gekregen om toffe dingen te doen, om weer schone kunst voor de kunst te maken, om weer terug te komen bij de kunstenaar in mezelf. Alles kan met die gast, dat gevoel krijg je meteen. Er zijn geen regels, er zijn geen limits, dat is de ware kunstenaarsspirit.” Dat Hajo in combinatie met het team binnen WORM van enorm belang is beschrijft Arno ook. “Hajo maakt kunst relevant zonder dat hij concessies doet aan kunst. Dit komt heel erg tot uiting in WORM en het team daar, het inspireert om dingen te doen met dat soort lui!”

Binnen de kunst- en cultuurwereld van Rotterdam bekleedt Hajo een voorbeeldfunctie. “Hajo is een voorbeeld van hoe je kunt professionaliseren, maar toch tegendraads kunt blijven”, aldus Mariëtte Groot, eigenaar van WORMshop. Kristian de Leeuw van BAR sluit zich hierbij aan en spreekt over Hajo als ‘één van de fakkeldragers’. “Hajo heeft met WORM een uniek en eigenzinnig podium voor kunst en cultuur neergezet in Rotterdam. Een superinspirerende plek waar zoveel gebeurt, van films, concerten en debat tot performance, noem maar op. Het is een plek waar ik met veel bewondering naar kijk en samen met Mike was Hajo als chef de mission het gezicht daarvan.”

Constructieve ontregelaar

Ondanks de voorbeeldfunctie die Hajo bekleedt, wist hij door de jaren heen ook goed tegenwicht te bieden aan wat in eerste instantie misschien gevestigde zaken leken. “Hajo is reteslim, origineel en radicaal, maar ondanks die radicaliteit kan hij ook goed met machthebbers omgaan”, zegt Melle Daamen, directeur van Theater Rotterdam. “Hij roept radicale dingen en probeert ondertussen wel mensen bij elkaar te krijgen om zijn eigen gelijk te halen. Dit doet hij door ook met mensen te praten en te dealen die hij misschien niet aardig vindt, dus in die zin is hij vrij pragmatisch.” Johan Moerman, directeur van Rotterdam Festivals, sluit zich hierbij aan. “Hajo is de anarchist die, als veel mensen het met elkaar eens zijn, toch net even iets anders roept”.

“Hajo is op een goede manier een heel irritant mannetje”

Lachend voegt Johan toe dat hij zelf in alle eerlijkheid ook wel eens de draad van Hajo’s anarchistische ideeën kwijtraakte, maar “dat het heel belangrijk is dat iemand die constructief ontregelende rol speelt en die het debat over de toekomst van kunst en cultuur aanjaagt en ververst.” “Hajo is op een goede manier een heel irritant mannetje”, grapt Lukas, “ik denk dat hij het wel kan hebben dat ik dat over hem zeg.”

Opvolger

Hoe nu verder? Hoewel het afscheid van Hajo bij WORM niet gemakkelijk zal zijn, is er ook veel vertrouwen in Janpier Brands, zijn opvolger. “Een uitdaging voor Janpier is iemand te moeten vervangen die door niemand te vervangen is”, zegt Mariëtte, “maar met zijn eigen visie en expertise zal hij het avantgardistische idee verder uitdragen op zijn manier.” Daarbij komt Janpier in een sterk team terecht waarop hij kan bouwen, volgens Mike. “Janpier kan gewoon lekker door en WORM verder uitbouwen met zijn gekke ideeën”. Lukas sluit zich hierbij aan, “WORM is een collectief van samenwerkende mensen, voor een groot gedeelte kunstenaars, en dat is het nog steeds. Dan heb je iemand nodig om dat te stroomlijnen en vroeger deed Hajo dat en nu is het aan Janpier om daar een goede richting aan te geven. Ik zie hem daar wel voor in staan, zeker na de afgelopen maand die ik al met hem meegemaakt heb.”

Mede dankzij het stempel van Hajo staat WORM er nu dus sterk voor, en kan de instelling binnen het culturele veld van Rotterdam en ook onder leiding van Janpier floreren. “Hajo gaat op een goede manier en op een goed moment weg”, volgens Lukas. Weggaan bij WORM biedt Hajo nieuwe mogelijkheden, en we zijn benieuwd wat de grote chaosmaker ons in de toekomst zal brengen.

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:hajo doorn, kunst en cultuur en WORM

Sectie: Kunst & Cultuur

kaart: WORM, Boomgaardsstraat, Rotterdam, Nederland
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *