Politiek17 maart 2017

Hoe iedereen behalve de PvdA van Aboutaleb profiteerde

Column

Niks premierbonus, Rutte won de verkiezingen dankzij het daadkrachtige optreden van Ahmed Aboutaleb afgelopen weekend. Hoe kan het dat de PvdA daar niet van profiteerde? Peter van Heemst gaat op zoek naar een verklaring.

Rutte verloor maar liefst acht zetels en won toch royaal de verkiezingen. Op de valreep werd afgelopen woensdag een maandenlange achterstand van de VVD in de peilingen omgebogen naar een fikse voorsprong op Wilders. Op het journaal hoorde ik iemand een dag later zeggen: de premierbonus was dit keer eigenlijk een Erdoganbonus. De Turkije-rel zou de premier en lijsttrekker geen windeieren hebben gelegd.

Het klonk me een tikkeltje ironisch in de oren. Zeker, Rutte kwam in het roerige weekend vaak in het nieuws. Hij oogde daadkrachtig. Een echte premier. Maar veel mensen die ik sprak, waren vooral onder de indruk van de manier waarop burgemeester Ahmed Aboutaleb voor het kabinet een hele berg kastanjes uit het vuur had moeten halen. In zijn stad zat het inmiddels beruchte consulaat. En daar voltrok zich de clash tussen Turkije en Nederland in het echt. Aboutaleb was overtuigend in charge. Ook hem zagen we aan de lopende band op de tv. En iedere keer stond daar keurig de politieke achtergrond bij vermeld. Toch was er bij de landelijke PvdA, toen de stemmen waren geteld, geen sprake van een Aboutaleb-effect. De populariteit van de burgemeester straalde op bijna iedereen af, leek het. Maar niet op zijn eigen partij. Zelfs de Rotterdamse PvdA kon daar geen graantje van meepikken. Sterker nog: ik heb het nog niet nagerekend, maar het zou me niets verbazen als de PvdA in Rotterdam nog wat harder achteruit is geraasd dan landelijk. Een omgekeerd Aboutaleb-effect zou je het kunnen noemen. Het is opmerkelijk en ik heb er geen verklaring voor.

“In mijn ogen is de PVV hier in 2018 goed voor acht, wellicht tien raadszetels”

Zo zit de landelijke verkiezingsuitslag voor Rotterdam vol met verrassingen en raadsels. Dat de VVD ooit in Rotterdam de grootste partij zou worden, had niemand, maar dan ook niemand voor mogelijk gehouden. Ik gun het oud- raadslid en VVD-veteraan George van Gent zeer dat hij dit wonderbaarlijke verschijnsel op zijn oude dag nog mee mag maken. In 2006 leerde ik hem kennen als lijsttrekker van de VVD. Met bravoure liet hij de Rotterdamse kiezers in die gemeenteraadscampagne weten te zullen aftreden als de VVD niet ten minste hetzelfde aantal zetels als in 2002 zou halen: vier stuks. Ze waren niet onder de indruk. Het werden er drie, ofwel 25 procent zetelverlies, en Van Gent stapte op. 25 procent is een schijntje vergeleken bij de 70 procent die Asscher op 15 maart 2017 landelijk inleverde, elf jaar later. Over opstappen piekerde Asscher niet.

Met die drie VVD-zetels belandde de partij in 2006 in Rotterdam wonderlijk genoeg niet in de oppositie, maar in een coalitie van PvdA, CDA en, jawel, GroenLinks. Ook nog eens met maar liefst twee forse wethoudersposten. Zo raar kan het dus lopen in de politiek, het is maar dat Asscher het weet.

De gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018 zijn heel dichtbij en nog mijlenver weg. Dat bedacht ik me ook in de roerige verkiezingsnacht die net achter ons ligt. In twaalf maanden kan de politieke wereld wel vijf keer over de kop gaan. Tegelijk is het heel dichtbij. Als Wilders na de Rotterdamse uitslag van afgelopen woensdag definitief de smaak te pakken heeft, dan is hij nu al kandidaten aan het zoeken voor zijn Rotterdamse PVV-lijst. In mijn ogen zou die zeker goed zijn voor acht, wellicht tien raadszetels.

Voor DENK geldt ongetwijfeld hetzelfde. Ze vernederde de PvdA (een ander woord weet ik er niet voor te verzinnen) door met bijna zesduizend stemmen meer dan de PvdA Rotterdam uit de stembusstrijd te komen. Dat wekt ongetwijfeld een stevige electorale eetlust op. En dus zien we DENK volgend jaar maart zeker en vast opnieuw campagne voeren in Rotterdam. Lastig voor de PvdA, maar minstens net zo lastig voor NIDA.

Met de Kameruitslag in de hand gaan we reikhalzend uitkijken naar nog twee nieuwkomers in de gemeenteraad: de ouderen en het Forum voor Democratie. Daarmee zou de gemeenteraad die in 2006 acht fracties telde in 2018 uitdijen tot een raad met veertien fracties. Aan een complete versnippering van de lokale politiek lijkt ook onze stad niet meer te kunnen ontkomen.

“Kuzu ziet zijn steun aan de komst van Aboutaleb als één van zijn grootste fouten”

Er is nog een ander, in mijn ogen behoorlijk onprettig, vooruitzicht. Dat in 2018 een aantal Rotterdamse wijken in handen gaan vallen van de PVV en andere wijken massaal zullen overlopen naar DENK. Erger nog, dat beide partijen elkaar niet alleen snoeihard bestrijden, maar elkaar ook weten te vinden in het uitroepen van de gemeenteraadsverkiezingen tot een soort referendum over de burgemeester. DENK-voorman Kuzu biechtte het in een campagnefilmpje al op: zijn steun aan de komst van Aboutaleb naar Rotterdam ziet hij als een van de grootste fouten die hij indertijd als PvdA-gemeenteraadslid heeft gemaakt. De minachting van Wilders voor Aboutaleb is bekend. Het zou voor hem een wraakoefening zijn op de Tweede Kamerverkiezingen, die ook zijn gebruikt als een soort referendum over hem en zijn PVV.

De landelijke verkiezingen geven al met al niet veel reden voor Rotterdams optimisme. Politieke spanningen lijken te kunnen oplopen, tegenstellingen kunnen verharden, instabiliteit lijkt toe te nemen. Toch sluit ik niet somber af. Wat zou het goed zijn als politiek Rotterdam niet afwacht hoe Aboutaleb de stad door roerige maanden gaat gidsen, maar ook zelf nadenkt (en handelt) om de Rotterdammers wat meer houvast te gaan geven. Vooral voor SP, GroenLinks en PvdA ligt daar een enorme verplichting en ook een grote kans. Laat ze met ChristenUnie en NIDA de handen ineenslaan om, met erkenning van alle verschillen, een alliantie te vormen die in maart volgend jaar Rotterdammers houvast biedt in roerige tijden. Er zitten vast honderd haken en ogen aan. Maar wie niet waagt die niet wint. Dat geldt voor heel veel in het leven en zeker voor de verkiezingen. Ik ben ervóór.

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:Ahmed Aboutaleb, George van Gent, Lodewijk Asscher en Tunahan Kuzu

Sectie: Politiek

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *