Stedelijke ontwikkeling & architectuur5 april 2017

Stadsverfraaier Revelino Heskes: “Ik wil de stad een beetje mooier maken”

Veel sociale huurwoningen in Rotterdam zijn met Trespa-platen bekleed. Dit zijn kunststof gevelplaten die lang meegaan en in Rotterdam op veel houtskeletbouwwoningen zijn aangebracht, maar een straat niet sieren. ‘Stadsverfraaier’ Revelino Heskes bedacht een oplossing.

Niet alleen sociale samenhang, maar ook de sfeer en uitstraling van een buurt zijn volgens Revelino Heskes van belang voor bewoners. Dat merkte hij zelf toen hij zijn intrek nam in een corporatiepand in het Oude Noorden, dat is bekleed met de lelijke, witte gevelplaten. “Het woont hier prima, we hebben een leuke gemeenschappelijke binnentuin, maar de platen zijn enorm ontsierend. Ik heb vooral medelijden met de overburen.” Hij woont in de Schoonoordstraat, gelegen tussen de Bergweg en Benthuizerstraat. “Het blokje waar ik woon, wijkt enorm af qua uitstraling. Je hebt ook plekken in het Oude Noorden waar dit soort panden niet de uitzondering, maar de regel zijn. Dat heeft effect op het straatbeeld, en niet in positieve zin.”

Beeld: Ossip van Duivenbode

In jouw plan stel je voor de gevelplaten ook een decoratieve functie te geven, door er gekleurde patronen mee te maken op de gevels. Wat is daarvan de toegevoegde waarde?

“Die gevelversiering maakt de buurt een beetje mooier en dat heeft zijn weerslag op de buurtbewoners. In Rotterdam heb je veel sociale woningbouw die met deze veelal witte platen zijn bekleed. Het oogt armoedig en daardoor hebben deze panden vaak een negatieve uitstraling op de betreffende buurten. Dat kan zelfs invloed hebben op het gevoel van veiligheid. Met mijn plan wil ik de uitstraling van de sociale huurwoningen verbeteren, het leefmilieu verbeteren en zo bijdragen aan de leefbaarheid.”

“Juist die achterafplaatsen verdienen meer aandacht”

Heskes verwijst naar het wijkveiligheidsactieprogramma van de gemeente Rotterdam, waarbij de focus op schoon, heel en veilig ligt. “Ik voeg daar graag ‘esthetisch’ aan toe. Schoonheid is een toevoeging op het straatbeeld en is juist van belang voor plekken die weinig aandacht krijgen. Bij de Markthal bijvoorbeeld, komt het wél voor elkaar, ook zonder maatschappelijke ondersteuning. Die achterafplaatsen verdienen meer aandacht. Of iets mooi is of niet, daar valt over te twisten, maar dit is het in ieder geval niet. Daar is iedereen het denk ik wel over eens.”

Beeld: Ossip van Duivenbode

Je wilt bewoners weer trots laten zijn op hun eigen straat en buurt. Heb je het plan getoetst bij jouw eigen buurtgenoten?

“Ja. Door deze stadsverfraaiing kan je ze anders naar hun buurt laten kijken en weer trots maken. Mijn directe buren zijn enthousiast, met hen heb ik dat een tijd geleden al besproken. Eigenlijk al toen ik besloot met het idee aan de slag te gaan, in september 2015.”

In september 2015 kreeg Heskes een brief in de bus, over het geplande gevelonderhoud aan zijn woning. Het bleek (nog) niet relevant voor zijn eigen wooncomplex, maar hij realiseerde zich daardoor wel dat die ontsierende witte platen vervangen moeten worden. ‘Waarom dan niet van een nood een deugd maken?’, bedacht hij.

Jouw idee gaat uit van hetzelfde soort kunststof plaatmateriaal als basis. Waarom niet iets totaal anders als alternatief?

“Ik wilde het laagdrempelig houden en dus uitgaan van hetzelfde materiaal. Besef je dat als dit plan geen navolging krijgt, al deze platen gewoon weer worden vervangen voor nieuwe witte platen waar we vervolgens weer dertig jaar tegenaan kijken. Dat was voor mij de trigger voor dit plan én voor hetzelfde materiaal: je kunt zo iets realiseren dat leuker en mooier is, zonder dat het extra geld, tijd en energie hoeft te kosten. Ik wilde de uitvoering ervan zo min mogelijk bemoeilijken. Op het moment dat het enthousiast wordt ontvangen, kunnen we altijd nog buiten de kaders denken qua ontwerp en materiaal.”

“Ik streef naar grootschalige verfraaiing die meelift op noodzakelijk onderhoud”

Witte platen met daarop een muurschildering worden misschien enthousiaster ontvangen dan de mozaïeken van plaatmateriaal, denk je niet?

“Gevelverfraaiing is populair en muurschilderingen zijn daar inderdaad een goed voorbeeld van. In zulke gevallen maakt een kunstenaar vaak een statement. Mijn project zoekt hoofdzakelijk aansluiting bij de omwonenden. Het moet vooral verdraagbaar zijn, anders dan unieke schilderingen waarbij voor elke gevel een idee wordt ontwikkeld en een andere kunstenaar wordt aangetrokken. Ik speel juist in op een opgave, voor stadsinrichting en -architectuur, waarvoor ik een ontwerpoplossing zoek op het snijvlak met kunst.”

”Ik wil graag de komende vier jaar de gevels aanpakken van alle ‘Trespa-panden’ die op de onderhoudsplanning staan in Rotterdam. Grootschalige verfraaiing dus, die bovendien meelift op noodzakelijk onderhoud. Daarbij, de gevelplaten zelf gaan veel langer mee dan de schilderingen die je erop zou aanbrengen. Het muurkunstwerk bij het Zwaanshals bijvoorbeeld is gemaakt van vinyl, dat heeft een levensduur van ongeveer tien jaar.”

Beeld: Ossip van Duivenbode

Hoe reageren woningcorporaties op het plan?

“Voor het Oude Noorden ben ik met Havensteder en CBK in gesprek, zij ondersteunen het hier. Maar mijn handen jeuken om er meer vaart in te brengen. De (studenten)flat van Woonstad, aan het Weenapad, zou ik graag aanpakken. Je ziet de gevel ervan wanneer je Rotterdam CS binnenkomt vanuit Amsterdam of Utrecht. Nu is het een onaantrekkelijk pand, maar door daar iets tofs van te maken kan het een visitekaartje worden. Woonstad houdt helaas de boot af.

Met mijn voorbeelden hoeft het in principe niets extra’s te kosten. Daar reageerde Havensteder enthousiast op. Dit jaar staan er bij Havensteder twee panden in het Oude Noorden op de onderhoudsplanning. Binnen een jaar zouden de eerste resultaten zichtbaar kunnen zijn en binnen vier jaar op grotere schaal, wellicht in wijken in heel Rotterdam.”

In potentie is het een groot project, maar is er al iets concreet?

“Het was in mijn hoofd altijd al groter dan het aanpakken van slechts één pand, die potentie is er gewoon. Maar helaas is er nog niets concreet. We zijn in gesprek, maar de vaart is er een beetje uit want het moet getoetst worden door de gemeente en de welstand. Daarnaast is geld een probleem. Hoewel je gebruikmaakt van noodzakelijk onderhoud, is de aanpak net wat anders. Daar wordt het in ieder geval niet goedkoper van.”

Wat kost het?

“Er zijn verschillende mogelijkheden. Je kunt een gevel bekleden met een beperkt palet aan gekleurde platen met standaard afmetingen, dat is de goedkoopste optie. In mijn plan heb ik diverse mogelijkheden uitgewerkt. Ook een uitgebreider palet is mogelijk, net als op maat zagen. De kosten liggen tussen de 3.600 euro en 4.000 euro per pand.”

De materiaalkosten hoeven in principe niet duurder te zijn, legt Heskes uit. Extra kosten zitten met name in de bevestiging ervan. Maar dat is het waard en de tijd is nu, besluit Heskes. En vervolgens: “Je kunt bovendien zulke vette dingen doen met plaatmateriaal!”
Hij laat een aantal voorbeelden zien van sculpturale gevels. “Kijk, dit is een recht gebouw, maar door een bepaalde constructie is de gevel driedimensionaal.” Hij verwijst naar de Low Polygon stijl die ook op architectuur toegepast kan worden. Het doet wat denken aan het Calypso gebouw aan het Kruisplein en de naastgelegen Pauluskerk.

Beeld: Ossip van Duivenbode

Aan Heskes’ enthousiasme ligt het niet: “Ik wil de stad graag verbeteren, een beetje mooier en leuker maken. Dat probeerde ik eerder met de Noorder Bioscoop in het voormalige Bergwegstation. Ik voel een maatschappelijke en culturele drive om iets bij te dragen.” Hij hoopt dat hij dit keer wél de kans krijgt. “Het plan heeft bij de stakeholders geen prioriteit, en dat is de grootste bedreiging ervan. Ik ben bang dat op den duur de window of opportunity gepasseerd is. Dat zou jammer zijn, het is zo’n mooie kans.”

Tussen nu en 2024 moet het gebeuren, vertelt Heskes. “Door heel Rotterdam kom je die plaatgevels tegen. Als ze er vanaf de jaren tachtig op zitten dan kun je op je vingers natellen dat het asbesthoudend is. Dat moet allemaal vervangen zijn voor 2024, dus tot dan hebben de corporaties, en ik, de tijd.”

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:sociale huurwoningen, stadsverfraaiing, trespa en woningcorporaties

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

kaart: Schoonoordstraat, Rotterdam, Nederland

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *