EconomieKunst & Cultuur28 juli 2017

De mecenassen van de metal: alternatief cultureel ondernemen in Baroeg

Voor velen is het vooral een obscure plek die te ver fietsen is. Toch neemt rock- en metalpodium Baroeg in IJsselmonde een bijzondere plek in binnen het alternatieve circuit. Het laatste wapenfeit: een vriendenclub die jaarlijks een paar duizend euro inlegt. Hoe werkt dat en wie zijn eigenlijk die mecenassen uit deze metalscene?

Hij is metalman uit het boekje: Erik de Boer is boomlang, berebreed, lacht veel, praat hard, draagt altijd bandmerchandise, werkt in de haven en drinkt bier. De veertiger was de afgelopen jaren voorzitter van Baroeg en is een trouwe bezoeker van gitzwarte concerten en dito bierlokalen.

In 2015 stopte De Boer met die functie, maar hij bleef actief. Met de nieuwe vrije tijd realiseerde hij een langgekoesterde droom: de Vrienden Van Baroeg, een betaald ledensysteem voor sympathisanten. Dit model is voor de ‘moderne muziek’-scene uitzonderlijk. Want waar musea en klassieke musici gewend zijn aan mecenassen op privétitel, moeten de Rotowns en Birds het gewoon hebben van ticketverkoop, baromzet en subsidies. Bij Baroeg moet dat breder kunnen, vond De Boer. Het publiek van harde muziek is namelijk hondstrouw. En hoewel er een stuk minder geld zit dan in de achterban van, zeg, Boijmans van Beuningen of De Doelen, is er welwillendheid om belangeloos bij te dragen.

En dus ging begin 2016 het netwerk, gerund door vrijwilligers, van start. Half 2017, anderhalf jaar na dato, lijkt De Boers idee nog te kloppen ook. Vers Beton stak daarom zijn licht op bij de oprichter van Vrienden Van Baroeg, die aan de hand van zeven adviezen laat zien hoe cultureel ondernemen er anno 2017 ook uit kan zien.

Erik de Boer Beeld: Geisje van der Linden

#1: Benut je potentieel

Denk je aan Baroeg, dan denk je aan de achterban. Het podium draait – naast een kleine, betaalde staf – grotendeels op vrijwilligers. Bezoekers komen net zo graag voor de sfeer als voor de muziek en sommige gasten zijn al tientallen jaren een bekend gezicht. “Dat hangt zeker samen met de muziek. Hardere stijlen zijn voor veel mensen geen voorbijgaande fase. Verder is er voor de punk-, rock en metalscene weinig te doen.” Volgens De Boer is daarom het ‘support your scene’-verantwoordelijkheidsgevoel ruimschoots aanwezig.

De Boer wilde graag meer doen met dit potentieel. Want hoewel deze mensen hun podium een warm hart toedragen, kunnen zij dat niet altijd uiten. Via Vrienden Van Baroeg kan dat wél. “Met het teruglopen van culturele subsidies is cultureel ondernemen belangrijk voor Baroeg. De oprichting van de vriendenclub levert financieel een leuke bijdrage en het laat zowel de buitenwereld als subsidieverstrekkers zien dat Baroeg er alles aan doet om eigen extra inkomsten te genereren.”

#2: Vraag niet te veel, maar wel voldoende

Voor De Boer was het lastig om te bepalen wat hij van zijn beoogde vrienden kon vragen. Hoe houd je het betaalbaar voor alle geïnteresseerden? Een enquête onder vaste klanten bracht in 2015 uitkomst. “De meesten gaven aan een paar tientjes uit te willen geven dus we kozen voor twee pakketten.”

Het zilveren pakket kost 25 euro per jaar, goed voor een vriendenborrel, korting bij bedrijven en geregeld ‘backstage’ info over Baroeg via een nieuwsbrief en de besloten Facebookgroep. Voor de gouden variant (à 50 euro per jaar) krijgen vrienden bovendien een shirt van Vrienden Van Baroeg, een vipborrel op het jaarlijkse Baroeg Open Air-festival en kans op goodies (gesigneerde cd’s, drumsticks, flessen drank, dat werk) van bezoekende bands en deelnemende bedrijven. “Tof is dat we veel meer gouden dan zilveren leden kregen. Mensen hebben dus écht wat over voor Baroeg!”

Ook de rol die deelnemende bedrijven op zich nemen, kostte wat hoofdbrekens. “Gaan zij meebetalen aan de club? Worden ze sponsor? We kozen ervoor dat zij korting aanbieden aan leden. Op deze manier is het voor vrienden interessanter om lid te worden en levert het voor bedrijven extra klandizie op.”

"Niet iedereen die zei lid te worden, werd het ook echt. Sommigen moesten we achter de kont aanzitten"

#3: Maak gebruik van je netwerk

Omdat Baroeg al zoveel enthousiaste vrijwilligers heeft, kon het vriendenteam eenvoudig opgetuigd worden: van websitebeheerder en vormgever tot tekstschrijver en pr-medewerker. Denk daar niet te licht over, waarschuwt De Boer, want een team dat er écht voor wil gaan, is cruciaal voor het slagen. “Er moet een stevige trekkende kar zijn.”

Ook het vinden van ambassadeurs (bekende artiesten in de alternatieve scene, zoals Ryanne van Dorst (Dool, Ella Bandita) en Epica’s Rob van der Loo) om de Vrienden Van Baroeg te promoten ging makkelijker dan verwacht. “De meeste mensen die we vroegen zeiden meteen ja.” Geïnteresseerden stellen tegenwoordig zelfs uit zichzelf voor om ambassadeur te worden. “Dan zeggen we meestal dat gewoon lid worden genoeg is.”

Beeld: Geisje van der Linden

#4: Zit ze achter de kont aan

Ook in de alternatieve scene heb je een goed administratief systeem nodig. Vrienden Van Baroeg had het er maar moeilijk mee. “Hoe hou je het simpel voor jezelf maar blijf je klantvriendelijk? We hadden in het begin te veel betaalmethoden: automatische incasso op papier, automatische incasso digitaal en online via een ticketsysteem. Dat veroorzaakte veel te veel werk. Want als stafleden van Baroeg veel uren kwijt zijn aan onze administratie dan snij je jezelf in de vingers.” Tegenwoordig is daarom alles teruggebracht tot de simpelste optie: lid worden via automatische incasso.

Ook lastig: goede intenties omzetten in keiharde cash. “Niet iedereen die zei lid te worden, werd het ook echt. Sommigen moesten we achter de kont aanzitten. Doe dat wel, want als ze eenmaal lid zijn, blijven ze dat waarschijnlijk voor meerdere jaren.”

#5: Zit niet bij de pakken neer

Allereerst: de Vrienden Van Baroeg is ‘meteen dik uit de kosten gekomen’ én heeft een lopende organisatie neergezet. “Daar zijn we supertrots op.” In cijfers ziet er zo uit. Een jaar na oprichting bestaat de Vrienden Van Baroeg uit 150 donateurs, waarvan driekwart het gouden abonnement heeft. Verder zijn er elf ambassadeurs en elf deelnemende bedrijven.

Mooie cijfers, volgens De Boer. “We wilden in het eerste jaar minimaal honderd leden krijgen. Dat is ruim gelukt.” Toch hoopte hij stiekem op nog veel meer. “Gaandeweg bleek dat we dat niet gingen halen. Dat is niet erg, maar het kan wel demotiverend werken.” De remedie voor het team: niet focussen op het nu, maar richt je op de langetermijnfunctie als instrument voor binding en feedback.

"Het is gaaf als je op een buitenlands festival een onbekende ziet lopen met een Vrienden van Baroeg-shirt"

Naast twee drukbezochte borrels blijken vooral de Vrienden Van Baroeg-shirts een schot in de roos. “Het is gaaf als je op een buitenlands festival een onbekende ziet lopen met zo’n shirt. Mensen hebben nog meer gevoel bij zo’n shirt dan een bandmerchandise, omdat ze echt onderdeel zijn van de groep. Dat levert uiteraard mooie ontmoetingen en gesprekken op.”

Nu is het zaak om naast het werven van nieuwe leden de bestaande leden vast te houden. “Daarom houden we een kleine enquête om te kijken hoe het eerste jaar is bevallen.” Verder kijkt het team wat zij voor het netwerk kunnen doen, zoals het verloten van gastenlijstplekken bij samenwerkende podia en goodies van bands. Ook is er het plan om vrienden de mogelijkheid te geven af en toe hun favoriete platen in Baroeg te draaien. “De liefde voor harde undergroundmuziek staat immers bij velen centraal, dus dat stellen ze vast graag tentoon.”

Beeld: Geisje van der Linden

#6: Ga slim om met je geld

150 vrienden, dat is al snel een paar duizend euro per jaar. Om zaken in het juiste perspectief te plaatsen: nee, Baroeg valt niet opeens om zonder de geldstroom van de vrienden. Wel kan dit initiatief het podium naar een hoger niveau tillen, zoals bij een al jaren op de planning staande ingrijpende verbouwing die er – als alle ambtelijke molens doorlopen zijn – hopelijk komt. “We willen tegen die tijd het geld van de vrienden investeren in de verbouwing zelf, maar ook om de bar te verplaatsen en licht en geluid te verbeteren.”

#7: Sterf niet in schoonheid

“Bereid het goed voor en neem de tijd. Zo’n stichting opzetten kost veel meer tijd dan dat je in eerste instantie denkt.” Weet wat de behoeftes zijn van de vriendenclub en zet een serieus onderzoek op. Let wel op dat je niet sterft in voorbereidingsschoonheid, maar pik een datum waarop je definitief live gaat.

Bedenk verder welke rol je vriendenclub krijgt binnen de organisatie. “Wordt het een aparte stichting, of een onderdeel van de bestaande organisatie? Wij hebben voor het laatste gekozen, want dat is met minder werk in te passen.”

Klinkt als een zware klus, dat opzetten van een vriendenclub? Wees maar bang: ja, dat is het. Gelukkig gaat het na de start allemaal wat minder tijd kosten. Bovendien begint dan ook meteen het leukste onderdeel van je werk: het oogsten. “Het is een heerlijk gevoel als je de lijst met vrienden wekelijks ziet groeien. Baroeg heeft inmiddels vrienden uit heel Nederland, maar ook in omringende landen. Zelfs in Nieuw-Zeeland zitten vrienden van Baroeg.”

Beeld: Geisje van der Linden

Vriendin van Baroeg: Heleen Speelman

Een oude rockchick. Zo omschrijft Heleen Speelman zich. Nu valt dat met 46 jaar nog wel mee, maar de activiteitenbegeleidster bij een zorginstelling komt al tientallen jaren in alternatieve podia. Baroeg zat daar vroeger alleen niet bij. “Als puber woonde ik in Barendrecht en ben ik er één of twee keer geweest. Op mijn 23e verhuisde ik naar Rotterdam, maar toen was niet cool om naar zuid te gaan. Ik oriënteerde me meer op centrum.”

Toch werd zij op 10 november 2016 Vriend van Baroeg. De aanleiding: een bezoek aan Baroeg Open Air, het jaarlijkse gratis metalfestival in het Zuiderpark. “Ik dacht altijd dat Baroeg alleen maar voor heavy metal-mannen met lange haren was, maar het was heel anders. De sfeer was goed, zonder irritaties of dronken mensen.” Op het festival kwam ze het promotieteam van Baroeg tegen. “Thuis zocht ik uit wat Vrienden Van Baroeg was en gaf me daarna op. Want was is nou 50 euro per jaar?”

"In Baroeg zal nooit iemand mij vreemd aankijken, ik hoef me nergens voor te generen"

Heleen werd vooral getriggerd door het enthousiasme van de Baroeg-medewerkers, dat al snel op haar oversloeg. “Ik ben gevoelig voor een goed verhaal. Bovendien ken ik veel mensen in de muziekscene en volg ik graag jonge honden. En ik kwam net uit een relatie, dus ik wilde nieuwe mensen ontmoeten.” Andere voordelen, zoals de korting bij bedrijven, doen haar weinig. “Ik waardeer het enorm, maar ik ben oud genoeg om geen aanbiedingen meer nodig te hebben.”

Sindsdien gaat ze af en toe naar Baroeg, volgens haar een combinatie van jeugdhonk en gemeenschap. Evenementen kiest ze uit op basis van gevoel en de status van haar portemonnee. Het liefst ontdekt ze jonge bands, ook kijkt ze uit naar de 80’s- en 90’s-dansavonden. De goede sfeer speelt daarbij een belangrijke rol. “Hier zal nooit iemand mij vreemd aankijken. Ik hoef me nergens voor te generen.” Wat haar ook bevalt, is dat Baroeg geen eiland is. “Die gasten pakken het goed aan door ook samen te werken met andere podia zoals Bird en Rotown. Baroeg is on the move. De underground was vroeger heel gesloten, maar Baroeg is juist heel verwelkomend. Kom maar binnen.”

Vriend van Baroeg: Dick Pakkert

Wie is uitgeweest in Rotterdam, moet weleens in een tent van Dick Pakkert (60) geweest zijn. De zelfstandig ondernemer was 25 jaar verantwoordelijk voor Rotown, richtte ooit Club Vibes op, en is tegenwoordig eigenaar van Bar 3. Zo’n twee jaar geleden hoorde hij in gesprek met Erik de Boer, die hij uit de wereld van poppodia kende, over de Vrienden van Baroeg. Hij zei: jij moet lid worden. “En dat heb ik gedaan, want ik heb een groot hart voor Baroeg. Het is een belangrijk podium in Rotterdam voor een doelgroep die bijna nergens anders terecht kan, gerund door zeer gemotiveerde mensen.”

Dick koos direct voor een vijfjarig lidmaatschap. Een unicum. “Ik kon alleen betalen via een automatische incasso, maar daar hou ik niet van. Daarom heb ik in één keer het bedrag voor vijf jaar overgemaakt.” De extra’s van zijn lidmaatschap kunnen hem verder gestolen worden. Een gewonnen prijzenpakket gaf hij weer weg, het shirt trekt hij nooit aan. “Ik gun Baroeg dit geld van harte. Het is het enige podium waar ik dit voor doe.”

"Ik zou er echt vaker naartoe willen, maar vanuit het centrum is het gewoon een brug te ver"

Maar, oh ironie: Dick is één keer in heel zijn leven in Baroeg geweest. “Misschien 15 jaar geleden was dat, tijdens een middag in Baroeg van de Pop-Up Tour, die ik hielp organiseren. Postman trad daar toen op.” Gelukkig is er licht aan het einde van de tunnel: eind oktober bezoekt hij Bad To The Bone. “En ik ga wel altijd naar Baroeg Open Air.”

Niettemin hikt Dick in de regel tegen precies hetzelfde euvel op als veel andere potentiële bezoekers: het is te ver weg en hij kent weinig mensen die met hem mee willen. “Ik wil gewoon een biertje drinken, een mooi concert zien en niet zonder BOB terugrijden. Ik zou er echt vaker naartoe willen, maar vanuit het centrum is het gewoon een brug te ver.”

Beeld: Geisje van der Linden

Vriend van Baroeg: Lucas van Donk

“Jezus, kerel, wat een kutvraag man. Hahahaha!” Nee, heel makkelijk heeft Lucas van Donk (45) het niet als je vraagt wat Baroeg voor hem betekent. Tot een paar weken geleden was deze reggaefan er namelijk nog nooit geweest. Toch staat hij er positief tegenover. “Ik kwam vroeger altijd in de Vera in Groningen, daar was mijn zusje voorzitter. Ik ben groot fan van dit soort culturele initiatieven. Hier zouden er veel meer van moeten zijn.”

Lucas, die samen met Erik als operator werkt op een Vopak-terminal in Vlaardingen, werd begin vorig jaar Vriend van Baroeg. “Erik vertelde er altijd heel enthousiast over. Dat bracht mij in beweging om vriend te worden. Want het initiatief van een stichting, daar sta ik achter. Daar moet ik dan ook aan bijdragen.”

 En hoewel Lucas alle extra’s van de gouden vriendschapsstatus aan zich voorbij laat gaan (“Ik lees niet eens de e-mails over de aanbiedingen en acties”), heeft het tóch zijn effect niet gemist: een paar weken geleden ging het voor het eerst naar Baroeg. “Ik vond het geweldig man! Het is heel andere muziek, maar de sfeer, de mensen, de muziek… ik had het helemaal naar mijn zin.”

Reageer of deel op Social Media

Tags:Baroeg, cultureel ondernemerschap, metal en Vrienden van Baroeg

Secties: Economie en Kunst & Cultuur

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *