Politiek22 september 2017

De lijsttrekkerseisenlijst volgens Van Heemst

Column

Tien tips voor Rotterdamse lijsttrekkers, Peter van Heemst geeft ze graag en helemaal gratis. “Weet zeker: dit moet ik, dit kan ik, dit wil ik.”

Peter van Heemst Beeld: Jeroen van de Ruit

Eerst even een tussenbalans: van de tien partijen die nu in de Rotterdamse gemeenteraad zijn vertegenwoordigd gaan er zeker zes met een ander gezicht de verkiezingen in dan vier jaar geleden.

Een wisseling van de wacht staat vast bij VVD, CDA, D66, PvdA, ChristenUnie en Partij van de Dieren. Bij de SP is de kans groot dat de zittende politiek leider weer gewoon door mag. Maar zeker weten doet Leo de Kleijn dat nog niet.

Bij Leefbaar Rotterdam is al maanden geleden besloten dat Joost Eerdmans op herhaling gaat. Judith Bokhove gaat wederom op kop bij GroenLinks. Ook NIDA-voorman Nourdin El Ouali is weer gewoon van de partij. Van dit trio is, zou je kunnen zeggen, het lijsttrekkerschap wegens succes geprolongeerd. Eerdmans zorgde ervoor dat zijn partij in 2014 afgetekend de grootste werd en El Ouali verraste in dat jaar vriend en vijand door vanuit het niets op twee zetels te komen. Maar ze kennen alle drie de roestvrijstalen politieke regel dat in het verleden behaalde resultaten geen enkele zekerheid bieden voor de toekomst.

“Wie lijsttrekker is uit clubtrouw heeft niks in een campagne te zoeken”

Wat maakt iemand een goede lijsttrekker? Wat moet de beste man of vrouw echt goed kunnen om van de verkiezingscampagne een succes te maken? Het aller- allerbelangrijkste is dat iemand ontzettend graag op die eerste plek wil staan. Dat iemand 100 procent zeker weet: dit moet ik, dit kan ik en dit wil ik doen. Wie lijsttrekker is uit clubtrouw, of nog erger uit gewoonte of bij gebrek aan beter, heeft in een verkiezingscampagne niks te zoeken.

Het verwoorden van de boodschap van zijn partij, vol passie, duidelijk en begrijpelijk, stevig en onverstoorbaar, staat met stip op twee. De ene keer zal dat kort en bondig moeten gebeuren. Bij een andere gelegenheid is een lang en meeslepend verhaal op zijn plaats. Een lijsttrekker is een verhalenverteller. Daar voeg ik nog snel een puntje aan toe: dat verhaal gaat hij of zij tot vervelens toe herhalen. Het is de grote kunst dat ook de 144ste keer te doen met het enthousiasme van de eerste keer.

Een lijsttrekker moet zijn eigen mensen enthousiast kunnen maken én houden, de leden van zijn politieke partij dus. Want dat zijn de vrijwilligers die de straat op gaan, ook bij windkracht 9 en bij 16 graden onder nul, om de Rotterdammers naar de stembus te lokken. Als een partij in the winning mood verkeert, geeft de partij de lijsttrekker vleugels. Als de ene tegenslag zich op de andere stapelt,  is de lijsttrekker bij uitstek de man/vrouw die bij zijn achterban de moed erin houdt.

In campagnetijd dient de ene na de andere wijze raadgever, directe helper en eigenwijze medewerker zich aan. De beste stuurlui zien hun kans schoon. De verleiding is groot om ze allemaal uitgebreid te woord te staan. Om bij Jan Rap en zijn maat te checken wat je het beste kunt doen of juist nalaten. Het resultaat is dat de lijsttrekker door de bomen het bos niet meer ziet, dat hij wordt opgezadeld met tegenstrijdige, verwarrende en onduidelijke adviezen. Dus, Rotterdamse lijsttrekkers: houd je campagneorganisatie simpel en overzichtelijk.

Kies je tegenstanders met zorg. Laat je niet verleiden tot debatten waar je niks te winnen hebt. Ken je plek in het politieke krachtenveld. De grote strijd gaat tussen Leefbaar en de PVV. Misschien dat NIDA (of DENK, als die mee gaat doen) er af en toe in slaagt Wilders en Eerdmans uit te dagen. Maar in dat hoofdgevecht hebben de anderen weinig te zoeken. Laat je niet verleiden tot acties en activiteiten die niet bij je passen. En zorg ervoor dat je niet op plekken en locaties opdraaft die zorgen voor ongemak of onhandig gedoe.

“Rotterdammers moeten niets van gekissebis hebben”

Een campagne is niet alleen, maar wel voor pakweg 90 procent publiciteit. De lijsttrekker wil kiezers bereiken. En dus moet hij of zij er lol in hebben in de sociale media op te duiken, het leuk vinden als de camera’s van RTV Rijnmond en Open Rotterdam draaien en opgewekt het Rotterdams Dagblad, De Havenloods en Metro te woord staan als ze precies onder etenstijd bellen.

Voor debatten zijn goede voorbeelden nuttig, die illustreren wat je bedoelt, wat je wilt bereiken of wat je heeft geïnspireerd. En over debatten gesproken: bereid ze voor. Elk debat, hoe klein en makkelijk dat van tevoren oogt, vraagt daarom. Niets gaat zomaar, niets kan op routine, alles wat de lijsttrekker doet vraagt om voorbereiding, oefening en training. Heb je een sprekend voorbeeld? Een oneliner? Weet je een goede grap? Waar val je aan? Hoe breng je de verdediging op orde? Dat zijn standaardvragen die aan elk optreden voorafgaan.

Geef niet te veel af op je tegenstanders. Het levert vaak gekissebis op waar de Rotterdamse kiezers niets van moeten hebben. Plaagstoten zijn leuk. Een beetje uitdagen mag. Nou vooruit, wat jennen en steken onder water zijn ook nog oké. Wie dat ontloopt of ontwijkt, wordt toch wel snel gezien als een, hoe zal ik het zeggen, zwak figuur. Rotterdammers houden van stevigheid. Maar dat moet dus niet ontaarden in ruzie of gescheld.

En ja, als je dan op 21 maart 2018 hoort dat jouw partij drie zetels heeft verloren dan moet je opgewekt je verlies toegeven en je strijdbaar klaarmaken voor de volgende campagne. Heerlijk, lijkt me dat. In 2018 lijsttrekker zijn.

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:gemeenteraadsverkiezingen 2018, joost eerdmans, Judith Bokhove, Leo de kleijn en Nourdin El Ouali

Sectie: Politiek

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *