Politiek13 oktober 2017

De match die formeren heet: Rotterdam versus Den Haag

Column

Als de formatie een wedstrijd zou zijn, wint de lokale krachtpatser of de landelijke? Peter van Heemst zet de scoreborden klaar.

Peter van Heemst Beeld: Jeroen van de Ruit

Wat zijn het een slome mannen daar in Den Haag. Die vier lijsttrekkers die met veel tegenzin en lange tanden een nieuw kabinet in elkaar gingen zetten. Op kruipolie draaiden de coalitie-onderhandelingen de afgelopen maanden haar rondjes. En nu, ruim tweehonderd dagen later, is er wel een regeerakkoord maar nog steeds geen ministersploeg.

Qua tempo maken doen de lokale politici het stukken beter. Laat ik de landelijke gang van zaken na verkiezingen eens vergelijken met de Rotterdamse. Wat zijn de verschillen en wat de overeenkomsten? En wie doen het beter: de Haagse heren of de Rotterdamse mannetjesputters?

In Rotterdam is het klaar als een klontje dat na de verkiezingen de grootste partij de spil van het nieuwe stadsbestuur gaat vormen. Zeker, er is in maart 2014 wel wat gedagdroomd over een coalitie waarin de duidelijke winnaar, Leefbaar Rotterdam, in de oppositiebankjes zou belanden. Meer dan linkse dagdromen waren dat niet. Landelijk werkt het op precies dezelfde manier. Een coalitie zonder VVD had gekund, maar dat was hoe je het ook wendt of keert een papieren mogelijkheid. Hier onderscheidt Rotterdam zich niet van Den Haag dus. 0,5 – 0,5 op het scorebord.

Op en rond het Binnenhof rukt na de verkiezingen de ene verkenner na de andere informateur uit om uit te zoeken wat kansrijke of doodlopende sporen zijn. Om dwarsliggers om te praten en plooien glad te strijken. Ik heb het niet precies bijgehouden, maar er zijn er dit keer een stuk of vier versleten. Rotterdamse politici steken de koppen bij elkaar. Laten namen de revue passeren en kiezen iemand die pas afzwaait als de klus is geklaard. Punt er bij voor Rotterdam: 1,5- 0,5.

“Bij het formeren weet Rotterdam wel degelijk een stevig marstempo in te zetten”

Rotterdam is geen wereldkampioen ‘snel een college in elkaar zetten’. Soms zijn er ook hier complicaties of kost het veel tijd om weerstand om te zetten in vertrouwen. Lokaal lukt het altijd om binnen pakweg tachtig dagen een nieuwe ploeg wethouders van start te laten gaan. Echt een heel ander soort tempo en werklust dan wat de landelijke onderhandelaars laten zien. Rotterdam is al lang niet meer de stad van ‘geen woorden maar daden’, maar bij het formeren weet de Maasstad er wel degelijk een stevig marstempo in te zetten. Tussenstand: 2,5 -0,5.

Ander opmerkelijk verschil: als de Rotterdamse onderhandelaars een akkoord hebben gesloten, vertellen ze ook direct wie de nieuwe wethouders zijn. Dat is in politiek Den Haag een heel ander verhaal. Daar is het nog een, twee of zelfs vier weken wachten tot we weten welke mannen en vrouwen het land gaan besturen. Wie er aan de knoppen draait, is minstens zo belangrijk als de papieren afspraken die zijn gemaakt. Lang leve de Rotterdamse aanpak dus. Oftewel: 3,5- 0,5 nu.

In Rotterdam is het regel dat lijsttrekkers azen op een plekje als wethouder. Hamit Karakus, lijsttrekker van de PvdA in 2014, was daar een sprekend voorbeeld van. Toen na de verkiezingen duidelijk was dat een wethouderschap er niet in zat, is hij ook om die reden als een speer uit de lokale politiek vertrokken. De grote uitzondering was, zowel in 2010 als 2014, Salima Belhaj, twee maal lijsttrekker van D66. Haar grote ambitie was dan ook de overstap te maken van Rotterdam naar Tweede Kamer. Ook in Den Haag doen fractievoorzitters iets bijzonders als ze aan de Kamer de voorkeur geven boven een ministerspost. Petje af voor Buma, Pechtold en Segers dus. Ook al vermoed ik dat dit keer vooral handigheid en een beetje bangigheid de doorslag heeft gegeven. Een gelijkspel noteer ik hier en zo wordt het 4- 1.

“Hier is de politiek wat discreter”

Hoe zit het aan de Coolsingel met lekken? In Den Haag lusten ze er pap van. In Rotterdam is de politiek in het algemeen discreter. Ook hier gebruiken politici de pers af en toe om de eigen achterban gerust te stellen of de beoogde coalitiegenoot wat onder druk te zetten. In het algemeen belanden coalitieakkoorden in Rotterdam niet voortijdig op straat en in Den Haag wel. Het staat nu 5- tegen 1.

De laatste ronde: hoe belangrijk zijn de persoonlijke verhoudingen? Veel mensen denken dat die lokaal een stuk zwaarder tellen dan landelijk. In mijn ogen is er uiteindelijk weinig verschil. Lieve broodjes worden in de politiek zelden of nooit gebakken. Niet de persoonlijke verhoudingen maar de onderlinge krachtsverhoudingen tellen en de vraag wat ieder inhoudelijk weet binnen te halen (vooral: wat je elkaar gunt) geeft de doorslag. Kan dat in een goede sfeer, dan is dat mooi meegenomen. Gaat dat met gezonde tegenzin, dan moet dat maar. Dus nog een half puntje voor zowel de Coolsingel als voor het Binnenhof. Eindstand 5,5 – 1,5.

Qua formeren verslaat Rotterdam Den Haag royaal. Maar of Rotterdammers daardoor ook stukken tevredener zijn met het stadsbestuur dan de Nederlanders met hun kabinet, weten we pas volgend jaar maart.

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:formatie, Hamit Karakus en Salima Belhaj

Sectie: Politiek

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *