Economie18 oktober 2017

“In RDM & Merwe-Vierhavens gaat het om de makers, niet om innovatiemarketing”

Opinie

‘Innovation District’ zegt te weinig over waar we voor staan, betoogt gebiedsmanager Isabelle Vries, in reactie op dit stuk. Haar pleidooi: vergeet die marketingterm en noem het Makers District, want de ambitieuze makers van Rotterdam vinden hier de ruimte die het centrum mist.

De RDM-campus en het Merwe-Vierhavens gebied zijn aangewezen als ‘innovation district’, maar hebben nog niet de grootste economische groei of innovatie, concludeerde Marloes Nuijten in augustus in een artikel op Vers Beton. Dat komt omdat het in deze stadshavengebieden nog ontbreekt dichtheid van (innovatieve) bedrijven en factoren die als een magneet werken, zoals goed openbaar vervoer, horeca en flexwerkvoorzieningen. Nuijten stelt ook dat innovatie-districten niet geïsoleerd van de omliggende wijken moeten worden ontwikkeld.

Dit alles is helemaal waar, en de titel van het stuk (‘Waarom nieuwe bedrijvigheid zich niet beperkt tot het Innovation District’) slaat de spijker op zijn kop. Maar ik vind dat het artikel geen recht doet aan wat er zich nu in deze gebieden afspeelt en welke innovatieve bedrijven met unieke producten zich hier hebben gevestigd. Mijn pleidooi: vergeet de term “Innovation District”. Noem ons Makers District, want de nieuwe makers van Rotterdam vinden hier de ruimte!

“De essentie is ruimte bieden aan een doelgroep die met innovatie bezig is: de maakindustrie”

Die titel ‘Rotterdam Innovation District’, twee jaar geleden gelanceerd als merk voor RDM en Merwe-Vierhavens (M4H), is populair in gebiedsbranding, maar zegt weinig over waar het in de ontwikkeling van deze gebieden om gaat. Namelijk, om ruimte bieden aan een doelgroep die al met innovatie bezig is: de maakindustrie. Deze industrie maakt producten met behulp van nieuwe technieken zoals 3D-printen, lasersnijden, robotica en experimenteert met duurzame materialen. Geen massale productie maar op maat en  klantgericht.

Vergelijking Central District

Over de door Nuijten geciteerde EVR-data van professor Frank van Oort (p22-27), hoeven we niet te twisten. Maar er is een wezenlijk verschil tussen wat zij zien in de (selectief gekozen) data, en wat zich hier rondom het Makers District afspeelt.

Nuijten vergelijkt de bedrijvendynamiek in het Central District met die van M4H en RDM, maar deze vergelijking gaat mank. Het centrumgebied bestaat voor het merendeel uit kantoren. RDM en M4H bieden een ander, aanvullend vestigingsklimaat. In deze rauwere, industriële gebieden passen de maakbedrijven, de nieuwe industrie die de plaats gaat innemen van de “oude”, op fossiele grondstoffen gebaseerde industrie. Tevens de industrie die helpt om haven en stad te verduurzamen.

In het Makers District is letterlijk de ruimte voor zulke experimentele productie. Hier kun je van staal of beton grote objecten printen, voor de maritieme industrie of de bouw. Of met onderwaterdrones en automatisch bestuurde schepen te water gaan. Hier ontwikkel je in vergisters nieuwe biologische plastics voor de design industrie. Er zijn kades om een geproduceerde composieten-brug af te voeren of om de eerste drijvende stadsboerderij ter wereld te ontwikkelen. Kan dat in het centrum van de stad? Nee.

Lieshout en Roosegaarde

Daarom ook is de afgelopen jaren in RDM en in M4H een breed palet aan makers neergestreken, zoals het door Nuijten geïnterviewde Jules Dock, Studio Rap, machinebouwer CEAD en Dutch Rainmaker. Dat “een industrieterrein de creativiteit niet ten goede zal komen” is een opmerkelijke uitspraak in het stuk, als je weet dat de internationaal zeer succesvolle Spark en Atelier van Joep van Lieshout al decennia in Merwe-Vierhavens zitten, en Studio Roosegaarde er vol overtuiging is gevestigd.

Toch een opmerking over de data van Van Oort; daaruit zou blijken dat er ‘even zo veel stoppers als starters zijn’. Natuurlijk, starters mislukken weleens, zo gaat dat met innovatie en ondernemen. En er zijn meer traditionele havenbedrijven uit het gebied weggetrokken. Maar de uitspraak klinkt mij vreemd in de oren, als je weet dat in de afgelopen drie jaar, meer dan tachtig bedrijven in de Keilewerf hun plek vonden, en negentig start-up’s zich in de Science Tower vestigden.

“Wie weet nog in welke staat RDM of het gebied tussen de Keileweg en Keilestraat tien jaar geleden verkeerden”

Bovendien worden de beide gebieden naar mijn mening niet in isolatie ontwikkeld. Op RDM doen veel externe bedrijven onderzoek, zoals in het “RAM-lab”, waar de eerste stalen scheepsschroef uit de 3D printer kwam. De bedrijven en kennisinstellingen zijn deel van grotere netwerken en er is op RDM bijna een twintigtal opleidingen met meer dan 1500 studenten.

Goede broodjes

Zeker, het Makers District is geen dicht, verstedelijkt gebied. En ja, het ontbreekt er nog aan een breed aanbod van cultuur, bereikbaarheid en, om maar eens wat te noemen, goede broodjeszaken. De kwaliteit van de openbare ruimte en de sociale veiligheid in M4H is nog absoluut onvoldoende. Maar wie weet nog in welke staat RDM of het gebied tussen de Keileweg en Keilestraat tien jaar geleden verkeerden? De transformatie van de Wilhelminapier duurt al minstens twintig jaar. Dat zal met RDM en M4H eveneens het geval zijn.

Er is dus een verschil tussen de data van Van Oort en de potentie die wij zien. “Rotterdam heeft de ambitie om de Maakstad 2.0 te worden,” zei Daan Roosegaarde al bij zijn komst naar het gebied, “hier wil ik zitten met mijn droomfabriek”. Rotterdam barst al decennia van de ambities en maakt die ook waar, of het nu lang of kort duurt. Die ambities gelden zeker voor de ontwikkeling van het o zo Rotterdamse Makers District.

Reageer of deel op Social Media

Tags:3D-printen, innovatie, Makers, merwe-vierhavens, onderzoek en RDM

Sectie: Economie

kaart: Merwehaven, Rotterdam, Nederland

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *