voor de harddenkende Rotterdammer

In de laatste week van 2017 blikken we terug- of vooruit in een serie eindejaarsinterviews. Voor Adriaan Geuze wordt 2018 het jaar waarin zijn ontwerp voor de Coolsingel in uitvoering gaat. De boulevard moet zijn allure weer terug krijgen: ,,Het wordt duurzaam en sjiek, maar hopelijk met behoud van de ‘volksheid’ van Rotterdam.”

Adriaan-Geuze_Vers-Beton-1
Adriaan Geuze Beeld door: beeld: Jeroen Van de Ruit

De keuken van West 8 aan de Schiehaven biedt een indrukwekkend uitzicht op de Nieuwe Maas. En hoewel de maquette van de Coolsingel op dat moment in Museum Rotterdam staat, vertelt Adriaan Geuze (1960) beeldend over zijn droom voor de Coolsingel; een stadsboulevard die zich kan meten met de Champs-Élysées. ,,Die boulevard is van alle Fransen en Parijzenaren, omdat zij het als de ziel van de stad en de spiegel van hun cultuur zien. Ik ben ervan overtuigd dat de Coolsingel de boulevard is voor alle Rotterdammers. Uiteindelijk zal iedereen zich de straat toe-eigenen, niet alleen als je trouwt of als Feyenoord kampioen wordt.”

Ruimte voor fietsen en wandelen

In het plan waar West 8 drie jaar aan werkte, is de meest opvallende ingreep dat er een brede boulevard (‘esplanade’) ontstaat ten westen van de huidige trambaan en dat de Coolsingel doorloopt voorbij het Churchillplein tot aan de Schilderstraat/Witte de Withstraat. Door deze ingreep wordt het autoverkeer op de oostzijde geconcentreerd. ,,Uit studies bleek dat de Coolsingel op zaterdagen en zondagen standaard vast staat.”
Het hoofddoel van de gemeente en Geuze is dat voetgangers en fietsers zich weer thuis moeten voelen én veilig. “De voetganger kan straks op dertien punten de weg oversteken, ook fietsers krijgen ruim baan op een vijf meter breed fietspad dat is gescheiden van de rijbanen door de trambaan. Het aantal rijbanen wordt van vier naar drie teruggebracht: twee in zuidelijke en één in noordelijke richting. Met dynamische verkeerslichten denken we voldoende doorstroming te kunnen garanderen.”

Massa's mensen

In de opgave voor de Coolsingel sprak de gemeente de wens uit dat de straat haar ‘allure’ terug zou krijgen. ,,We hebben een vijfde bomenrij toegevoegd aan de bestaande platanen. Ook komen er zorgvuldig ontworpen monumentale Coolsingellantaarns, geïnspireerd op de art deco lichten voor het stadhuis.”
Geuze refereert vaak aan de vooroorlogse Coolsingel omdat er toen leven aan de boulevard was. ,,Hotel Atlanta had op de hoek van de Aert van Nesstraat een grand café in art deco-stijl van drie verdiepingen met een groot terras aan de Coolsingel. Pal ernaast was er Café de Unie in De Stijl-architectuur. Misschien nog belangrijker waren de levendige zijstraten als de Hoogstraat die massa’s mensen naar de Coolsingel geleidde.” Van de boulevard met rijbanen en een breed trottoir met monumentale bomen was na de wederopbouw weinig meer over. ,,Anders dan in de rest van Europa is met de komst van de metro het profiel van een vierbaans snelweg ontstaan. Het enige wat ontbreekt zijn de vangrails. De originele ornamenten zijn verloren gegaan.”

Volgens Geuze is elk gemeentebestuur na de oorlog bezig geweest om de stadsdelen aan weerszijden van de Coolsingel met elkaar te verbinden. ,,De winkels op de Lijnbaan en de Meent zijn nu eenmaal verschillend. De Koopgoot heeft bijna op het banale af geprobeerd om dat te ontkennen, door aan beide kanten van de Coolsingel te liggen.”
Ondanks dat de levendigheid in het Rotterdamse centrum de laatste jaren sterk zijn toegenomen blijft de huidige Coolsingel daarin achter. ,,Het monumentale postkantoor en Stadhuis maken dat je aan die zijde weinig kunt veranderen. Aan de westkant ligt het naoorlogse vastgoed waar in de plinten veel nieuwe activiteit kan ontstaan. Daarom hebben we een ruime esplanade ontworpen zodat je langs het Hilton, de Bijenkorf en het Forum (het voormalige ABN-Amro kantoor waar Donner is gevestigd, red.) weer kunt flaneren. De bestrating is van een beige-bruine steensoort, die mooi verkleurt en waar je de vervuiling nauwelijks op ziet. De vastgoedeigenaren herkennen in het ontwerp de kansen om allure en prestige terug te brengen en investeren volop in hun panden. Zo ontstaan er nu al extra terrassen op de Coolsingel.”

Vriendelijk en humaan

Het ontwerp moet de ambitie inlossen van de gemeente om de binnenstad als City Lounge in te richten. Uit een analyse van de looplijnen van voetgangers door de binnenstad bleek de Coolsingel een ontbrekende schakel. “Over de Meent en de Witte de Withstraat lopen veel mensen, maar die straten zijn slecht verbonden voor voetgangers. De brede esplanade trekken we daarom in zuidelijke richting over het Churchillplein door tot de Schilderstraat, zodat je straks ongehinderd de Witte de Withstraat inloopt.”
De enorme asfaltvlakte die het Churchillplein heet moet door deze verbinding veranderen in een aangename verblijfsplek. Dit hoopt Geuze te bereiken met verhoogde grasvakken met een betonrand waar je even kunt uitrusten. Een beeld dat nu nog klinkt als toekomstmuziek, maar Geuze verwijst naar de populariteit van de informele zitranden en de grasvlakken bij het Centraal Station. ,,Toen daar de ondergrondse fietsenstalling in gebruik werd genomen was het plein ineens van het Rotterdamse publiek. Het vriendelijk en humaan maken van het welkom van de stad heeft de Rotterdamse geest veranderd.”

Het staat nog niet in de planning, maar het liefste ziet Geuze het pand waar onder meer het casino huist verdwijnen. ,,In de toekomst van de Coolsingel kun je niet voorstellen dat het plein en de entree van de metro zo blijven. Bij het belangrijkste overstapstation van de metro, Beurs, komt de hele regio de stad binnen. Nu kom je langs een ondergronds toilet en een Albert Heijn haaks op een blinde muur de straat op. Een hele nare plek.” In het ontwerp is rekening gehouden dat dit in de toekomst verbeterd kan worden. ,,Als je een aantal gebouwen daar saneert en daglicht het metrostation binnenlaat, kun je via roltrappen zo de Coolsingel op. Dan heb je net zoals het Centraal Station een welkom dat deze stad verdient.”

Volks en sjiek

Dat hij het door verkeer gedomineerde Hofplein niet kon meenemen in het ontwerp is wat hem betreft niet erg. ,,De Coolsingel is een zware en ingewikkelde klus, het maximum der dingen. Je hebt als ontwerper zoveel dossiers in je handen dat je blij bent als een project de finish haalt. Maar het zou mooi zijn als er meer verbinding kwam tussen de Schiekade, Delftsestraat en de Coolsingel, net zoals dat aan de andere kant gebeurt met de Leuvehaven.”

Waar de Coolsingel nu ‘sleets, onvriendelijk en onwelkom’ is wordt hij volgens Geuze ‘duurzaam, sjiek en aantrekkelijk voor een breder publiek’. ,,Ik hoop daarmee dat hij volkser wordt. En al krijgt het vastgoed misschien steeds meer allure, er zitten ook winkels als de Decathlon en straks de Primark. Prada en Louis Vuitton zullen niet zomaar naar onze stad komen. Dus het lijkt misschien sjiek, maar het is heel Rotterdams.”
Geuze sluit af met een liefdesverklaring aan de stad. ,,Dat beeld van Rotterdam als ongezellige stad waar het altijd waait klopt niet. Ik vind dat we het hier heel gezellig hebben op straat. In steden als Utrecht en Amsterdam is een onwaarschijnlijke zelfverzekerdheid bij het publiek wat op straat loopt. Iedereen scheldt en kankert daar op elkaar. In Rotterdam heb je dat helemaal niet. Ook is iedereen die hier woont direct een Rotterdammer, ongeacht waar je vandaan komt. Kortom, dit is een geweldige stad.”

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
Tara

Tara Lewis

Tara Lewis (1986) werkt als freelancer voor diverse media. Ze koestert haar innerlijke tokkie en kan soms een beetje cynisch zijn. Ze vindt dat het discussieplatform bedoeld is voor lezers, en voelt zich daarom niet altijd geroepen te reageren. Ze studeerde Geschiedenis aan de EUR en Communicatie aan de HES.

Profiel-pagina
Teun van den Ende

Teun van den Ende

Teun van den Ende laat zich niet graag leiden door hypes, maar gaat juist op zoek naar de lange lijnen in de ontwikkeling van Rotterdam – en ook andere steden trouwens. Teun combineert populaire cultuur met historisch onderzoek naar de stad.

Profiel-pagina
Jeroen van de Ruit kopie

Jeroen Van de Ruit

Profiel-pagina
Lees 8 reacties