Voor de harddenkende Rotterdammer
Wat_kiest_Rotterdam
Beeld door: beeld: Michael van Kekem

De VVD is niet de eerste partij waar je aan denkt bij woorden als klimaat, duurzaamheid en de energietransitie. Toch is het juist die partij die de oproep van 63 bedrijven en instellingen aan de gemeente om nu écht de sprong te maken naar een duurzamer Rotterdam stevig heeft omarmd.
“Veel mensen denken bij klimaat als eerste aan GroenLinks, maar de groene agenda is voor de VVD heel belangrijk. Als we nu niets doen, is straks de hele aarde verkloot, om het maar even op z’n Rotterdams te zeggen,” zegt de jonge Rotterdamse VVD-leider Vincent Karremans (31).

‘Kolen hebben niet de toekomst’

Om die woorden kracht bij te zetten, doet hij een gewaagde uitspraak. Desgevraagd schaart Karremans zich achter een petitie van de burgerbeweging Rotterdams Klimaat Initiatief om kolenoverslagbedrijf EMO, verantwoordelijk voor ‘de grootste kolenberg in Europa’, geen contractverlenging voor 25 jaar te geven.
Karremans: “Tenzij dit bedrijf gaat verduurzamen, lijkt een nieuw contract voor 25 jaar me geen prikkel om naar alternatieve bronnen van energie te zoeken.” Een contract voor kortere tijd, of een contract dat je sneller tussentijds op kunt zeggen lijkt hem beter. “Want we weten een ding zeker: kolen hebben niet de toekomst.”

Groen Rechts

Naamloos-2

Lees meer

Zet een Groenloket niet in de wacht

Een groenloket maakt de gemeente weer toegankelijk voor alle Rotterdammers met een goed…

Als het aan Karremans ligt stoffen de liberalen de idealen van Groen Rechts af, het ‘optimistische pamflet’ waarmee Mark Rutte in 2008 probeerde het thema klimaat uit de linkse hoek te trekken, maar waar sindsdien nooit meer over gesproken werd. Dat de Rotterdamse VVD eind vorig jaar nog tegen een burgerinitiatief voor een groenloket stemde, lijkt alweer lang geleden.  
Want onder de nieuwe lijsttrekker schaart de ondernemerspartij zich wél achter een onderwerp dat onder kiezers leeft. Bij de landelijke verkiezingen vorig jaar waren het partijen met een stevig groen programma als GroenLinks en D66 die veel stemmen wonnen. En uit een landelijke enquête van de NOS bleek deze week duurzaamheid het derde belangrijkste verkiezingsthema.
De VVD trok de klimaatoproep dan ook direct naar zich toe en D66 moest lijdzaam toezien hoe hun liberale concurrenten er met een van hun belangrijkste verkiezingsthema’s, duurzaamheid, vandoor gingen.

To-do-lijstje

De VVD liet er geen gras over groeien en zit deze week met enkele van de ondertekenaars aan tafel om te brainstormen over de groene toekomst van de stad. Karremans: “een concrete to-do-lijst, zodat we 22 maart meteen aan de slag kunnen.”
De bedrijven – waaronder Eneco, Nuon, Unilever, Akzo Nobel, ING en ABN Amro – vragen de gemeenteraad zich in te zetten voor een nieuwe, schonere economie. Om de vinger aan de pols te houden zouden er tussendoelen voor 2022, 2030 en 2040 moeten komen. In 2050 zou Rotterdam dan niet alleen aan het Klimaatakkoord van Parijs voldoen, maar zelfs nationale voorloper zijn in schone energie.
Daar is nog wel wat voor nodig. Rotterdam is de vervuilendste stad van Nederland, en heeft samen met Amsterdam de smerigste lucht. De Rotterdamse haven drijft grotendeels op fossiele energie. En om aan het Klimaatakkoord van Parijs te voldoen, moeten hier zo’n 300.000 woningen energieneutraal worden gemaakt.

De burger betaalt

Dat gaat niet vanzelf, en de grootste vraag is dus: wie gaat dat betalen? Tijdens een debat op 25 januari dat volgde op de klimaatoproep, vonden alle politieke partijen dat de burger niet de dupe mag worden. Wethouder Maarten Struijvenberg (Leefbaar Rotterdam) zei: “De rekening moet niet bij Jan Modaal terecht komen.” SP-voorman Leo de Kleijn waarschuwde voor banenverlies in de haven met meer impact dan de sluiting van de Limburgse mijnen. “De rekening komt bij de kwetsbaarste burgers terecht als de overheid niet ingrijpt.”
Afgevaardigden van Akzo Nobel en Eneco waren realistisch: “Uiteindelijk betaalt de burger altijd de rekening, of het nu via belastingen is, of omdat bedrijven de kosten doorrekenen.” Ook Milieudefensie becijferde deze week dat de laagste inkomens de hoogste lasten dragen voor de energietransitie en kondigde meteen aan een nieuw klimaatakkoord niet te ondertekenen als de lasten niet eerlijker verdeeld worden.
GroenLinks Rotterdam noemde een energieneutrale stad in 2030 onlangs in NRC juist ‘heel realistisch’. De stemming tijdens het klimaatdebat was lijsttrekker Judith Bokhove dan ook te somber. “Rotterdammers willen juist ontzettend graag. Burgers lopen voorop.”

‘De toekomst van onze kinderen’

Om de proef op de som te nemen, liepen we een ochtendje mee met het Rotterdams Klimaat Initiatief dat handtekeningen verzamelt tegen nog eens 25 jaar kolenoverslag.  
Dat kolenverhaal wekte bij sommigen verbazing. “Ik wist helemaal niet dat we zo veel kolen in de haven hadden.” Anderen reageerden teleurgesteld op het nieuws dat de stad de kolenoverslag met een kwart eeuw wilde verlengen. “Het lijkt wel Donald Trump,” zei een oma die haar kleindochter aan het voorlezen was in de Centrale Bibliotheek. Zes meiden die in de bieb aan het studeren waren voor een tentamen verpleegkunde, bekenden dat ze niet veel van kolen af wisten, maar wilden de petitie best ondertekenen: “Het gaat toch om de toekomst van onze kinderen.”

GroenLinks of GroenRechts?

Dat duurzaamheid een thema is dat leeft in de havenstad, bleek al uit een enquête die vorig jaar werd gehouden onder negenduizend Rotterdammers. Ze maken zich zorgen om de vuile lucht en verwachten harde maatregelen van de gemeente. Waaronder: een verbod op vervuilende auto’s, vrachtverkeer en cruiseschepen, veel meer groen in de stad, en investeren in duurzame energie met bijbehorende subsidies voor huishoudens.
En zo zijn het dus burgers en bedrijven die de lokale overheid oproepen tot actie, in plaats van andersom. Het is de vraag wat een nieuwe gemeenteraad na 21 maart met deze klimaatzorgen doet. Als we de recente peiling van Maurice de Hond mogen geloven, zullen GroenLinks (van 2 naar 5) en de VVD (van 3 naar 6) flink wat zetels winnen. Wie weet vinden GroenLinks en ‘GroenRechts’ elkaar straks als eerste in Rotterdam.

Dit artikel kwam tot stand met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.

Voordat je verder leest...

Vers Beton heeft jouw support nodig! Wij kunnen alleen blijven bestaan dankzij support van lezers. Maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

pasfoto-Guido van Eijck

Guido van Eijck

Guido van Eijck (1987) is freelance journalist. Zijn stukken verschenen in onder meer De Groene Amsterdammer, de Volkskrant, het Financieele Dagblad en Die Zeit. Voor Vers Beton schrijft hij elke maand een analyse over de Rotterdamse politiek.

Profiel-pagina
SaskiaNaafs_VB

Saskia Naafs

Saskia Naafs (1984) is stadssocioloog en onderzoeksjournalist voor Investico, platform voor onderzoeksjournalistiek. Ze woont in Rotterdam en schrijft het liefst over steden. Haar artikelen verschenen onder meer in De Groene Amsterdammer, Trouw en Het Parool.

Profiel-pagina
michael van kekem portret

Michael van Kekem

Illustrator

Michael van Kekem (1985) werkt als illustratief ontwerper en printmaker. Zijn werk bestaat uit het maken en creëren van redactionele illustraties, boeken, huisstijlen, artwork voor animaties, prints en producten zoals Very Manly Pins. Zeefdruk, digitale en handgetekende elementen zijn belangrijke aspecten in zijn werk.

Profiel-pagina
Lees 10 reacties
  1. Profielbeeld van Marco
    Marco

    Met alle respect, maar wat een journalistiek flut stuk “Met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten”. Wat dat ook moge inhouden.

    Hoe kun je de VVD nu met droge ogen kritiekloos neerzetten als een partij met groene agenda?! Ik begin al niet eens meer over het feit dat vooral arme huishoudens opdraaien voor de kosten van een tot falen gedoemde energietransitie, ga ook niks zeggen over de klimaatkongsi van de grote bedrijven en de VVD (bijv Ed Nijpels en z’n windmolens), of het feit dat 90% van alle zogenaamd duurzame subsidies en belastingvoordeeltjes landen bij de elite (Tesla subsidies, zonnepanelen op particulier bezit en aandelen in gesubsidieerde windparken).

    Dat juist de VVD inmiddels zo kritiekloos op duurzaamheid inzet, zou toch voor kritische journalisten reden tot zorg moeten zijn; “wanneer de vos de passie preekt , boer pas op je kippen”. Doch niet voor deze zelfbenoemde ‘onderzoeksjournalisten’.

    Laten we ons beperken tot de Rotterdamse situatie en het feit dat de VVD zich met hand en tand en tot op dag van vandaag verzet tegen de milieuzone! Feitelijk de enige concrete maatregel van de afgelopen jaren die aantoonbaar verschil maakt op het gebied van echte luchtvervuiling dus fijnstof, roet en stikstofdioxiden. Alle knelpunten op dit vlak komen direct voor rekening van het autoverkeer en de auteurs zeggen notabene zelf dat Rotterdam de vuilste lucht heeft van Nederland.

    De VVD dan hierop niet afrekenen, laat staan kritisch bevragen, is echt een gotspe. Maar ja, de VVD lijsttrekker zei -evenmin gehinderd door verstand van zaken- iets hips over kolen en zei heel stoer “verkloot”.
    We zijn om.

    ps.
    Deze reactie kwam tot stand zonder enige steun van welk fonds dan ook.

  2. Profielbeeld van Ronald
    Ronald

    De kolencentrale’s zijn destijds geplaatst terwijl de VVD en GL in het college zaten!
    CO2 is overigens een heel nuttig gas, dat in een zeer kleine hoeveelheid 0.04% in de lucht voorkomt. Organismen kunnen direct en indirect niet zonder! (fotosynthese)
    Bomen planten en oerbos aankopen dus.

    Ik vind de titel van dit stukje wel leuk, want laten we één ding vaststellen: Milieu is te belangrijk om aan links over te laten.

    1. Profielbeeld van Robert
      Robert

      [CO2 is overigens een heel nuttig gas … Organismen kunnen direct en indirect niet zonder!]

      The bullshit is (very) strong in this one. Wie doet alsof de wereld een plantenkas is waar het groen welig gaat tieren als je er maar genoeg CO2 in stopt, is de boel willens en wetens aan het belazeren.

      Water heeft overigens ook een buitengewoon positieve invloed op organismen. Wilde je daarmee ook ontkennen dat er iets bestaat als wateroverlast en dat daar mensen door verzuipen? En zie je dat echt als een serieuze reden om daar wat meer debat over te voeren of plaats je jezelf buitenspel met dat soort drogredeneringen?

      1. Profielbeeld van Ronald
        Ronald

        2% CO2 veroorzaakt duizeligheid. Dat is een toename van 5000%

        Misschien kunnen we grote hoeveelheid CO2 gebruiken om de enorme schade die de zure regen heeft veroorzaakt te herstellen.
        Of anders gebruiken om het allevernietigende gat in de ozonlaag te dichten.
        Milieuproblematiek is voor veel mensen big business.

        1. Profielbeeld van Robert
          Robert

          [2% CO2 veroorzaakt duizeligheid]

          Werkelijk B.R.I.L.J.A.N.T

          Dat een schommeling van concentratie rondom 0,04% al tot grote klimaatproblemen leidt zou je moeten doen dat een laag percentage grote gevolgen kan hebben.

          Dat jij het toevallig weinig vindt, wil niet zeggen dat er wel iets bij kan zonder problemen…

  3. Profielbeeld van Paul
    Paul

    Iedereen heeft het over kolen en andere brandsoffen, maar kijk eens naar andere energie verslindende partijen, zoals supermarkten! Alles plastic verpakt, veel voedsel wordt weggegooid, het moet geleverd worden, supermarkt draagt bij aan massa consumptie van vlees en als 1 industrie vervuilend is, dan is het de vleesindustrie.

    Kleding industrie, ook een enorm vervuilde industrie. Er is een te kort aan vrachtwagenchauffeurs, oftewel er komen nog veel vrachtwagens bij, oftewel nog meer uitstoot, nog meer rubber fijnstof enzovoort.

    Woning/joog-bouw in dichtbevolkte gebieden, zoals de Zalmtoren en de hoogbouw projecten rondom het Wijnhaven gebied. Wie heeft het verzonnen dat die Rifboten over de Maas mogen denderen?

    Stop met gebouwen van glas maken! Glas slaat geen warmte op, steen wel. Waarom wordt regenwater niet opgevangen en herbruikt voor de toilet in de appartementcomplexen? Waarom worden er geen warmtepompten geplaatst bij nieuwbouwwijken. Tig platte daken, waarom geen zonnepanelen erop?

    Maar ook, waarom moet er elk jaar een nieuw model van een auto uitkomen? Dat geldt ook voor de smartphones en heel veel andere zaken. Reden is, werkgelegenheid. Als je bepaalde besluiten neemt, zal men daar ook rekening mee moeten houden.

    1. Profielbeeld van Robert
      Robert

      [waarom moet er elk jaar een nieuw model van een auto uitkomen?]

      Wellicht omdat het nieuwe model energiezuiniger/beter/veiliger is dan zijn voorganger? Het is niet voor niets dat diesels voor 2001 de stad niet meer in mogen.

      1. Profielbeeld van Paul
        Paul

        in 1 jaar tijd zal men daar geen revolutionaire veranderingen hebben uitgevonden, dat zou natuurkundig onmogelijk zijn om dat elk jaar te doen. Dat men het over meerdere jaren verspreid uitrolt om zo omzet te genereren, dat wel.

        Test van nieuwe diesel VW’s, vervuilender dan voorganger. Waarom is de dieselgate er?

        1. Profielbeeld van Robert
          Robert

          De nieuwe VW-diesels waren minder vervuilend (euro 5 norm) dan hun voorganger. Alleen waren ze vervuilender in de praktijk dan in tests. Dat is van VW – mild uitgedrukt – niet netjes, maar dat een VW diesel uit 2015 vervuilender is dan een exemplaar uit 2013 of 2008 klopt niet.

  4. Profielbeeld van Erik de Haan
    Erik de Haan

    Dat de lasten van de energietransitie tot dusverre relatief zwaarder drukken op de lage inkomens heeft een aantal oorzaken:
    – De heffingen en de opslag duurzame energie zijn niet progressief en dus niet gerelateerd aan inkomen maar aan gebruik. Tikt bij lage inkomens percentueel dus veel harder aan.
    – Sectoren waar hoge inkomens meer van gebruik maken zoals de luchtvaart zijn tot dusverre vrijgesteld van enige heffing of belasting. Er zit zelfs geen btw op tickets.
    – In de koopkrachtberekeningen zit meestal niet het effect dat hogere prijzen voor de industrie via doorberekening in de producten een ander inkomenseffect heeft dan een directe heffing op het primaire energiegebruik.
    – Het EU ETS (emissiehandelsysteem) voor de grote energiegebruikers is tot dusverre weinig effectief. Dat wordt richting 2030 wel een stuk beter (https://ec.europa.eu/clima/policies/ets_en).
    – Qua gemeentepolitiek is opvallend dat in de Raad vaak wordt gediscussieerd over zaken waar Rotterdam helemaal niet over gaat. De grote industrie in de haven valt bijv. qua milieu onder de provincie Zuid-Holland (DCMR als uitvoerder). In de praktijk trouwens is de EU-richtlijn industriële emissies bepalend ( http://ec.europa.eu/environment/industry/stationary/ied/legislation.htm).
    – De VVD en het autoverkeer blijft trouwens al decennia een moeilijk verhaal (neem het reiskostenforfait, val Lubbers II in 1989).

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.