voor de harddenkende Rotterdammer

Rotterdam vaart een experimentele koers bij de komende verkiezingen. Met bijvoorbeeld de mogelijkheid dat in sommige gebieden alle kiesgerechtigden vanaf 16 jaar kans maken op een zetel in het wijkcomité. Roeland Dubbeld poogt deze en andere veranderingen uit te leggen.

We mogen als Rotterdammers 21 maart naar het stembureau om onze vertegenwoordigers in de gemeenteraad te kiezen. En als u daar toch bent kunt u gelijk even stemmen voor het landelijk referendum, en stemmen op een kandidaat vertegenwoordiger voor uw gebiedscommissie of wijk. Wijk?
Ja, omdat ze op de Coolsingel (en in de gebieden zelf) niet helemaal tevreden zijn over de gebiedscommissies kan volgende maand in de gebieden Feijenoord en Noord – ter vervanging van de huidige gebiedscommissies – voor de wijkraden worden gestemd. In zes wijken, verspreid over Delfshaven, Prins Alexander en Charlois, komen gelote wijkcomités (en blijven de gebiedscommissies bestaan). Snapt u het nog? Ik probeer het uit te leggen.

VB—kiesraad—def
Beeld door: beeld: Jowan de Haan

Gebiedscommissies

Aan de gemeenteraadsverkiezingen verandert niets. We gaan ook deze keer weer naar de stembus omdat we vinden dat een bepaald persoon en/of partij het verdient in de gemeenteraad of het college te komen.
Wat voor de meeste Rotterdammers ook niet verandert (maar voor sommige wel, waarover later meer) is dat u volgende maand, net als in 2014, kunt stemmen voor de gebiedscommissies. Wel kan er voor het eerst op 16-jarigen worden gestemd, en kunnen zij zich ook verkiesbaar stellen (voor WIJ Delfshaven staat een 16-jarige op nummer drie).
De theorie over de gebiedscommissies was bij invoering in 2014 dat degenen die in de commissies komen het betreffende gebied richting het stadsbestuur vertegenwoordigen. Zij moeten de ‘ogen en oren van een gebied voor het stadsbestuur’ zijn en samenwerken met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties om het gebied te verbeteren.

WijkradenNoord

Lees meer

Wijkraden kiezen met een blinddoek om

Her en der in Rotterdam Noord staan mobiele billboards van de gemeente. Met pasfoto’s…

De gebiedscommissies zouden dus de afstand tussen burgers en het stadsbestuur moeten verkleinen en de politieke betrokkenheid van burgers vergroten. Die betrokkenheid ‘bij en invloed op het bestuur’ is echter gebrekkig, zo constateerde ook het onderzoeksinstituut DRIFT eind 2016. Onder andere dit feit heeft een meerderheid in de Rotterdamse raad verleid in 2017 moties te steunen die de wijkraden en wijkcomités als experiment tot gevolg hebben. Wat betekenen deze instrumenten  voor sommige Rotterdammers op 21 maart? En zijn ze de oplossing voor een gebrekkige politieke betrokkenheid en invloed van bewoners?

Gekozen wijkraden

Om de politieke betrokkenheid van burgers te vergroten en omdat bewoners van een wijk echt weten wat daar speelt, worden de gekozen wijkraden geïntroduceerd. De werking en bevoegdheden van de wijkraden zijn hetzelfde als die van de gebiedscommissie. Alleen zijn ze ‘dichter bij de mensen’ georganiseerd. De wijkraden – iedere raad bestaat uit vijf personen – vervangen niet alle gebiedscommissies; alleen in Feijenoord (acht) en Noord (zes) worden de commissies vervangen door gekozen wijkraden. Daarvoor kan iedereen vanaf 16 jaar zich verkiesbaar stellen. U moet even scrollen, maar hier (Noord) en hier (Feijenoord) vindt u de kandidaten voor de wijkraden.

Even terug naar de gebiedscommissies. Die werden – met minder bevoegdheden dan zijn voorganger – ook ingevoerd om burgers en burgerinitiatieven de mogelijkheid te geven zitting te nemen, om onder andere op die manier de politieke betrokkenheid van burgers te vergroten. De gebiedscommissies zijn uiteindelijk iets, maar niet veel meer apolitiek gebleken dan de deelraden.
Na de verkiezingen in 2014 voor de gebiedscommissies bleken slechts 26 van de 164 zetels bedeeld te zijn aan burgers of bewonersinitiatieven, ook omdat deze in relatief beperkte mate verkiesbaar waren. De grote vraag is natuurlijk in hoeverre dit verandert met de wijkraden.
Ook zou het niet de enige remedie voor politiek apathische burgers zijn. Daarvoor is ook een gebiedscommissie, wijkraad of -comité nodig die daadwerkelijk aan de slag wil met burgers, en een stadhuis dat deze gremia serieus neemt. De afgelopen vier jaar heeft het hier soms aan ontbroken.

Gelote wijkcomités

In Delfshaven, Prins Alexander en Charlois stemt u gewoon voor de gebiedscommissie. Anders dan voor de periode 2014-2018 vindt in die gebieden in zes wijken een loting plaats onder alle kiesgerechtigden van 16 jaar en ouder. De gelote personen mogen deel uitmaken van het wijkcomité, met dezelfde werking en bevoegdheden als de gebiedscommissies en wijkraden.
Navraag bij de gemeente Rotterdam leert dat de comités in de betreffende wijken echt in de plaats van de gebiedscommissies komen. De comités krijgen het daar dus echt en alleen voor het zeggen. De gebiedscommissies besturen de overige wijken in Delfshaven, Prins Alexander en Charlois.

Door loting hebben alle personen in een wijk van 16 jaar en ouder evenveel kans in het wijkcomité plaats te mogen nemen. Dit kan een instrument zijn om het ‘partijkartel’ te doorbreken en individuele burgers en initiatieven in een politiek gremium te krijgen. Het zal zich natuurlijk nog moeten uitwijzen of Rotterdammers die zich nu verre houden van de gebiedscommissies, laat staan zich er voor verkiesbaar stellen, zin hebben zitting te nemen in de wijkcomités.

Nieuwe instrumenten

Het wordt de komende vier jaar interessant te volgen of met de nieuwe instrumenten de betrokkenheid bij en invloed op het bestuur van burgers verbeteren. Daarvoor zijn de instrumenten alleen niet genoeg, maar is een gedragsverandering bij burgers en in het stadhuis nodig. En moeten de wijkraden en –comités hun wijkgenoten ook echt gaan betrekken.
Wat extra aandacht verdient is hoe wijkbewoners reageren als ze worden ingeloot, in welke samenstelling van de comités dit uiteindelijk resulteert en waarin zij in hun doen en laten gaan verschillen van de wijkraden. Hopelijk kunnen we dan over een jaartje of drie concluderen hoe het Rotterdams democratische model er dan echt uit gaat zien.
 

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
Roeland Dubbeld

Roeland Dubbeld

Roeland Dubbeld (1991) schrijft over politieke zaken en is beleidsadviseur bij de gemeente Pijnacker. Hij is lid van D66.

Profiel-pagina
foto_jowan

Jowan de Haan

Jowan woont in Rotterdam, studeerde in 2013 af aan de WDKA als grafisch ontwerper en werkt sindsdien als illustrerende ontwerper en ontwerpende illustrator. De invloed van zijn liefde voor zeefdruk is groot. Naast keihard werken doet hij niets liever dan, vanuit zijn zeefdrukatelier, vrij werk de wereld in slingeren.

Profiel-pagina
Lees 4 reacties