voor de harddenkende Rotterdammer

Kunst en cultuur maken in veel verkiezingsprogramma’s onderdeel uit van een andere agenda. Slechts drie partijen maken zich hard voor de intrinsieke waarde van kunst. Vers Beton geeft een overzicht van de kunst- en cultuurstandpunten.

kunsthuis
Beeld door: beeld: Nina Fernande

De huidige cultuurplanperiode begon in 2017 en loopt tot en met 2020. Dat betekent dat een nieuwe gemeenteraad nog ruim de tijd heeft zich te verdiepen in de sector en nieuw beleid te ontwikkelen. Vanuit welke overtuigingen zullen de partijen dit beleid vorm gaan geven?
Om deze vraag te beantwoorden heb ik de meeste verkiezingsprogramma’s doorgezocht op ‘kunst’. Dit leidde direct tot interessante bevindingen: zo trof ik in het programma van de Partij voor de Dieren eerst enkele keren het woord ‘kunstgras’ vóór ik de kunstsector vond, en hebben de PvdA, Denk en 50Plus het nergens over kunst, maar alleen over cultuur. Even veelzeggend als de standpunten van de partijen zelf is de plek die ze in hun programma hebben ingeruimd voor kunst en cultuur. Soms is er een speciaal hoofdstuk voor, maar veel vaker zijn de cultuuralinea’s ingebed in hoofdstukken over diversiteit, onderwijs of familie & gezin. Bij enkele partijen wordt er helemaal niet gerept over cultuur, zoals bij JezusLeeft, de CU/SGP en op het A4-tje van de PVV. Ik onderscheidde vier hoofdthema’s:

Kunst voor een aantrekkelijke stad

De VVD koppelt de aantrekkelijkheid van Rotterdam aan kunst- en cultuuraanbod. Met het Thorbeckiaanse “De gemeente gaat niet over wat mooie of goede kunst en cultuur is” opent de VVD het hoofdstuk over kunst en cultuur met het stimuleren van de zelfredzaamheid van de kunstinstellingen (volgens hen afhankelijk van het aantal bezoekers) dat bepalend moet zijn voor de toegekende subsidie. Maar als dat niet lukt, mogen instellingen ook maatschappelijk relevant zijn en veel verschillende Rotterdammers bij elkaar brengen. Grote manifestaties zijn altijd goed: Rotterdam moet op de kaart als culturele hotspot.

Kunst voor inclusiviteit

In het plan van de SP komen we kunst en cultuur tweemaal uitgebreid tegen. De eerste keer als onderdeel van het diversiteitshoofdstuk: de kunst- en cultuursector moet inclusiever worden en er moeten meer culturele evenementen worden ondersteund. De straatnamendiscussie moet gevoerd worden, met aandacht voor de negatieve kanten van ons verleden. In het hoofdstuk Cultuur pleit de SP voor kleinere bottom-up initiatieven, die vooral vernieuwing kunnen genereren. De SP is fan van het Schieblock, zou leegstand om willen zetten in ruimte voor cultuur, wil zich inzetten voor een middelgroot poppodium, maar wil ook een nieuwe regeling realiseren voor projecten die tussen Cultuur en Welzijn vallen.

Bij NIDA kom ik Kunst & Cultuur tegen in een woordwolk, vlak naast Talent: in dit hoofdstuk wordt terecht gewezen op het pijnlijke gebrek aan diversiteit in de culturele sector en de potentie die hierdoor onbenut blijft. Belangrijke speerpunten zijn daarom: het afrekenen van instellingen op hun Code Culturele Diversiteit, het stimuleren van nieuwe initiatieven en meer kunst op straat voor jongeren en een cultureel divers publiek.
DENK opent het hoofdstuk Cultuur, Recreatie en Natuur met een oproep voor een ‘Breedtecultuur’, en vraagt specifiek aan RTV Rijnmond zich daar sterker op te richten. Verder pleit DENK voor het nastreven en afrekenen op de Code Culturele Diversiteit en een grotere bekendheid voor het JeugdCultuurFonds, dat jongeren in staat stelt bekend te raken met cultuur.

Kunst voor culturele ontwikkeling

De PvdA rept in het verkiezingsprogramma alleen over kunst in het hoofdstuk onderwijs: ze vindt het belangrijk dat alle Rotterdamse kinderen in aanraking kunnen komen met sport, kunst en cultuur. De PvdA wil een stedelijk cultuurnetwerk oprichten, het festivalklimaat versterken en ‘diversiteit’ terugzien in het culturele aanbod. Meest hoopgevend is het verbeteren van het ‘vestigingsklimaat voor creatievelingen’. Wat dit precies inhoudt, blijft onduidelijk. 
Ook in Plan B, het verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren, maakt kunst onderdeel uit van het hoofdstuk Onderwijs: toegankelijkheid van culturele voorzieningen is het belangrijkst. De PvdD pleit ervoor om het budget voor Kunst, Cultuur en Erfgoed structureel te verhogen en om musea één dag in de week gratis toegankelijk te maken.

Leefbaar Rotterdam biedt onder het kopje Sport en Cultuur geen feitelijke voorstellen maar ‘gunt iedereen zijn pleziertje’ en stelt dat het Rotterdamse cultuurbeleid veel te lang is ‘gedomineerd door elitaire uitwassen die slechts voor een enkeling aantrekkelijk zijn’. Er moet dus meer uit worden gegaan van de voorkeuren van de gemiddelde Rotterdammer, en het kunstaanbod moet worden ingericht op vraag, en niet op aanbod. Kunsteducatie kan Rotterdammers kennis laten maken met het cultureel erfgoed van de stad.
Bij het CDA wordt helemaal niet meer gerept over kunst, maar alleen over cultuur. Het CDA zet vooral in op deelname aan cultuur en pleit voor een ‘doelmatig cultuurbeleid’ waarin ruimte moet zijn voor de culturele ontwikkeling van jonge Rotterdammers.

Kunst voor het belang van kunst

D66 formuleert een aantal specifieke voorstellen die blijk geven van kennis van de sector. Zo is er een voorstel voor een nieuwe vorm van samenwerking met de RRKC. Ook signaleert D66 dat jonge kunstenaars te weinig kans krijgen om door te stomen: de kwantiteitseisen zijn te beperkend (er worden te veel producties verwacht voor de subsidies) en er is geen ruimte is voor experiment. Verder pleit D66 om extra subsidies te geven aan instellingen die een breder publiek weten te bereiken; de capaciteit en het budget van SKAR te vergroten; voor een Rotterdams Art of Impact-fonds voor kunstenaars die zich bezig houden met maatschappelijke vraagstukken.
 
GroenLinks vindt ‘een investering in kunst en cultuur essentieel voor ontwikkeling van onze stad’. Het verkiezingsprogramma toont vooral de grote lijnen en gaat niet te veel in op details. Zo wordt gepleit voor een terugkeer van de culturele basisvoorzieningen in de wijken en moeten kunstenaars gebruik kunnen maken van leegstand door de hele stad. Tussen neus en lippen door stelt GroenLinks ook voor om de percentageregeling weer in te voeren; de regel dat nieuwbouwprojecten 1% van hun budget besteden aan ‘artistieke verfraaiing’.

In een kleurrijk overzicht op de website van het Stadsinitiatief Rotterdam worden de ‘a-politieke’ actiepunten belicht. Op het gebied van Kunst en Cultuur stelt het Stadsinitiatief een Stadsfonds voor, waarmee ‘culturele innovaties’ van nieuwe makers ondersteund kunnen worden. Ook wil het Stadsinitiatief dat er relatief minder geld naar de traditionele instellingen moet en meer naar instellingen die een divers publiek bereiken. Want, zo vinden ze: “Het gaat primair om bereik, niet om smaak.” Het Schieblock moet blijven, en daarbij moet drie keer zoveel ruimte komen voor kunstenaars.

Perspectief op de kunstsector

De manier waarop de partijen kunst en cultuur hebben ingebed in hun programma’s vertelt ons veel over hun perspectief op het ‘nut’ van de kunstsector. Zijn de kunsten een leuk extraatje, hebben ze een maatschappelijke functie, of zijn ze onlosmakelijk onderdeel van Rotterdam? Moet kunst een agenda dienen, of heeft deze een autonome, intrinsieke waarde? De partijen die zich hard maken voor en zich uitspreken over de intrinsieke waarde van kunst zijn te herkennen aan concrete voorstellen en ideeën die de productie van kunst stimuleren en ruimte voor kunstenaars en culturele initiatieven in de stad vergroten. En daar kan ik, zelf werkzaam in de Rotterdamse kunstsector, alleen maar voor zijn. Een stad waar zowel veel fysieke ruimte (in instellingen, studio’s en werkplaatsen) als experimentele ruimte voor kunst is is een stad die vrij kan denken, en iedere inwoner de kans geeft om in die vrijheid te delen. 

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
pasfoto

Josine Sibum Siderius

Josine (1983) studeerde Kunst, Cultuur en Media aan de RuG en realiseerde sindsdien verschillende tentoonstellingen en kunstprojecten. Ze werkt sinds 2014 bij CBK Rotterdam.

Profiel-pagina
05_Nina Fernande_integratie

Nina Fernande

Nina Fernande (1987) is een illustrator. Ze woont en werkt in Rotterdam. Als ze niet aan Franstalige chansons werkt, kleurt, faxt en streept ze simpele maar krachtige platen. Ze typeert haar werk als cartoonesk zonder het grafische element te verliezen.

Profiel-pagina
Lees 3 reacties

Advertentie

Wildlife-film-festival-rotterdam-2018-Adv-Versbeton