voor de harddenkende Rotterdammer

Her en der in Rotterdam Noord staan mobiele billboards van de gemeente. Met pasfoto’s en – onleesbaar klein – de namen van kandidaten voor de wijkraden. Het is een symbool voor de grove denkfout in dit experiment, betoogt Pytrik Schafraad. Het ontbreekt de kiezers volledig aan informatie.

Deze billboards zijn deel van het nieuwste experiment in het kader van bestuurlijke vernieuwing in Rotterdam. Met hun onleesbaar klein geschreven namen van kandidaten, illustreren ze precies de grove denkfout die gemaakt wordt. Want meer informatie over de kandidaten, hun standpunten, of de bevoegdheden van de wijkraden zijn er namelijk niet te vinden. Op de verkiezingswebsite van de gemeente Rotterdam, kun je na goed zoeken dezelfde lijst namen met bijbehorende pasfoto’s vinden. Maar dat is het dan ook wel.
Of toch niet? Op de dag dat ik dit stuk schrijf, verschijnen er opeens korte persoonsbeschrijvingen, met zeer willekeurige inhoud en structuur bij de namen van enkele kandidaten. Dat is meer dan niets, maar nog steeds volstrekt onvoldoende. En later vind ik de papieren versie van zo’n document, maar dan voor de naburige wijk, in mijn brievenbus.

Kiezer op zoek naar informatie

Even terug in de tijd. Najaar 2017. Een brief van de gemeente in de brievenbus. De brief deelt mede dat wij, bewoners van Rotterdam Noord, zijn uitverkoren om voortaan een wijkraad te mogen kiezen in plaats van een gebiedscommissie. Einde mededeling.
In de brief geen enkel argument voor deze bestuurlijke verandering (het is een experiment, leer ik later via Vers Beton en een persbericht van de gemeente). Ook valt er geen woord over de bevoegdheden van deze wijkraden en het verschil in de praktijk, ten opzichte van de gebiedscommissies.
Ook in de media is er weinig aandacht voor de overstap van gebiedscommissie naar wijkraden, de invulling daarvan en de informatietoegankelijkheid voor kiezers in deze wijken. In het Rotterdams Dagblad verschenen afgelopen jaar slechts een bericht met een oproep voor kandidaten en vorige week een kort bericht met de titel ‘Morgen niet 1 maar 3 stembiljetten in je brievenbus’. Daar werden we dus niet wijzer van. Ook RTV Rijnmond wijdt er slechts een enkel kort bericht aan.

Ah, burgerparticipatie

Opvallend genoeg heeft dit alles juist tot doel om de burgerparticipatie in besluitvorming over wijkrelevante onderwerpen makkelijker te maken.
Om lid te worden van een gebiedscommissie of wijkraad hoef je namelijk geen actief lid te zijn van een politieke partij. Wijkbewoner zijn en mee willen doen in de besluitvorming is genoeg. Anderzijds worden de leden van deze wijkraden in tegenstelling tot die van wijkcomités gekozen door medebewoners (wijkcomités worden samengesteld door middel van loting).
Qua democratisch model klinkt de opzet van een wijkraad inderdaad als een goed idee: laagdrempelige participatie in besluitvorming, gedragen door een systeem van evenredige vertegenwoordiging op basis van verkiezingen. Ook uit onderzoek blijkt dat vertegenwoordigingsmodellen waarin kiezers hun vertegenwoordigers zelf kiezen, het zogenoemde democratisch tekort verkleinen. Ze doen dat beter dan lotingssystemen, zoals bij het wijkcomité.
Als inwoner van Noord, zou ik dus best blij moeten zijn met het geschenk van de wijkraad: Besluitvorming zo dicht mogelijk bij de burger, zonder partijpolitiek gekonkel.

De achilleshiel

Ware het niet, dat de ambtenaren en wethouder Eerdmans (LR) – verantwoordelijk voor dit experiment in democratisering – een essentieel element in democratische vertegenwoordiging vergeten zijn. Namelijk, dat de kiezer informatie nodig heeft om een keuze te kunnen maken tussen de kandidaten. Ten eerste ontbreekt de informatie over bevoegdheden en beleidsterreinen van de wijkraden (die niet verstopt is op de gemeentewebsite) en ten tweede informatie over de kandidaten en hun standpunten.
Dat laatste kun je voor gemeenteraden en Tweede Kamer probleemloos overlaten aan de partijen en de media. Zo was er bijvoorbeeld een Rotterdams verkiezingsdebat op de nationale televisie. Maar op het lokale niveau van de wijk, in een nieuw bestuurlijk model, kan de gemeente niet volstaan met een workshop voor kandidaten en een enkel avondje in het buurthuis. Daarmee bereik je het gros van de wijkbewoners niet.
Om een nieuw democratisch instrument en de kandidatenlijst voldoende bekend te maken bij de kiezers is systematische en actieve communicatie van de gemeente nodig. Dat kan niet alleen onder de noemer ‘campagne’ op het bordje van de kersverse kandidaten in dit experiment worden geschoven.

VB—kiesraad—def

Lees meer

Nieuwe koers verkiezingen Rotterdam: snapt u het?

Rotterdam vaart een experimentele koers bij de komende verkiezingen. Met bijvoorbeeld de…

De enkeling die naar het buurthuis komt, voor een verkiezingsbijeenkomst met wijkraadkandidaten, moet maar hopen dat zij/hij er wat wijzer wordt. Maar de meesten van ons zullen verstoken blijven van essentiële informatie over wijkraad en kandidaten. Zij zullen in het stemhokje staan en op z’n best twijfelen tussen de mevrouw met het blauwe sjaaltje en die leuke jonge vent met bril links bovenaan.
Het informeren van de kiezers over wijkraad en kandidaten is de achilleshiel van zo’n bestuurlijk experiment. En juist daarvoor hebben de gemeente, en een groot deel van de lokale media, een blinde vlek. De gemeente heeft dit duidelijk onderschat en het journaille is kennelijk sowieso niet geïnteresseerd.
Een weloverwogen keuze maken in het stemhokje is letterlijk onmogelijk. En daarmee gaat deze bestuurlijke vernieuwing, in elk geval wat betreft het democratisch gehalte, haar mislukking tegemoet. Al voor zij goed en wel begonnen is.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
Pytrik Schafraad

Pytrik Schafraad

Pytrik Schafraad woont in Rotterdam Blijdorp en is als communicatiewetenschapper verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

Profiel-pagina
Lees 11 reacties