PolitiekVerkiezingen 20181 juni 2018

De Beste Stuurlui: een potje Twister met politiek Rotterdam

opinie

Elke vrijdag serveren De Beste Stuurlui een prikkelende opinie voor bij de vrijdagmiddagborrel. Deze week ziet Eeva Liukku de Rotterdamse politieke impasse op scherp staan. Wie durft als eerste te bewegen tijdens dit potje Twister?

Beeld: Mark van Wijk

Politiek gezien is Rotterdam een gekke stad. Als je een politieke stemkaart bekijkt van welk land dan ook – of het nu gaat om Amerikaanse presidentsverkiezingen, Nederlandse Tweedekamerverkiezingen of de Brexit – dan zie je dat steden linkser en progressiever stemmen dan provinciale gebieden. Rotterdam is daar de uitzondering op: de verkiezingsuitslag hier verschilt niet zo heel erg van hoe er landelijk gemiddeld wordt gestemd. Oké, de verhouding tussen Leefbaar en VVD is hier wat anders dan die tussen VVD en PVV, maar bij elkaar opgeteld kom je er wel. Net zoals Nederland, is Rotterdam al lang niet meer zo links, progressief of vrijzinnig. Rotterdam is eerder het Ohio van Nederland; de thermometer van het land.

Daarom is het niet verwonderlijk dat de coalitie hier zo lang duurt, alle handen-uit-de-mouwen-retoriek ten spijt. Ook de Haagse regeringsvorming in 2017 vormde immers de langste formatie ooit.  

De rol van GroenLinks illustreert die uitzonderlijke positie van Rotterdam in vergelijking met andere grote steden. Ja, hier heeft de partij weliswaar ook flink gewonnen (ze zijn zelfs nog nooit zo groot geweest), maar dit komt niet in de buurt bij de zeges die de partij in Utrecht en Amsterdam heeft gehaald. In die steden kon het collegeakkoord bij wijze van spreken tijdens een broodje kroket – pardon, tijdens een toast met avocado – worden bekokstoofd.

Druk op GroenLinks

Rotterdam kende een harde, felle en gepolariseerde verkiezingsstrijd dat in het felle licht van de landelijke media gehouden werd. Het begon met het mediacircus bij de start van de haatcampgane van de PVV bij de Essalammoskee, tot het opbreken van het Links Verbond.

Nu zitten de Rotterdamse coalitieonderhandelingen in een impasse. Er is een politieke standoff gaande waarin Judith Bokhove van GroenLinks en Vincent Karremans van de VVD elkaar net zo lang in de ogen staren tot één van hen overstag gaat.

Coalitie in zicht, GroenLinks ligt dwars” kopte het Algemeen Dagblad dinsdag. Dat doet mij ergens aan denken. Dat hoorden we ook toen Jesse Klaver in 2017 wegliep bij de onderhandelingen met VVD, CDA en D66 en het verwijt kreeg zijn verantwoordelijkheid te ontlopen. De teneur die ik veel hoor is: je kúnt toch niet om Leefbaar heen? Met andere woorden: GroenLinks zal die bittere pil moeten slikken. De druk op Judith Bokhove wordt dus opgevoerd. Als GroenLinks overstag gaat, tekent het voor een Leefbaar-VVD-D66-GroenLinks college, dat goed is voor een stabiele 26 zetels. 

"De selfies van GroenLinks in verkiezingstijd zijn één grote witte bedoening"

De vraag is wat GroenLinks hierbij te winnen heeft. Hun politieke vrienden (PvdA, SP, Nida, en programmatisch gezien horen Denk en PvdD daar ook bij) veranderen in de oppostitiebanken in geduchte tegenstanders. Leo de Kleijn, de oud-fractievoorzitter van de SP die zo in het Links Verbond geloofde dat hij wél de lange arm van Lilian Marijnissen weerstond, liet via Twitter alvast fijntjes weten welk oppositiegeluid de partij dan kan verwachten: “Het zou het toppunt van cynisme zijn,” om een Links Verbond op te breken, om vervolgens in bed te kruipen bij Joost Eerdmans (wiens lakens trouwens nog warm zijn van Thierry Baudet). Daarnaast gaat GroenLinks waarschijnlijk de stem van Islamitische Rotterdammers en Rotterdammers met een migratieachtergrond kwijtraken als ze in deze coalitie stappen.

Tegelijkertijd kun je je afvragen of ze die stem überhaupt nog wel in huis hadden. Als ik kijk naar de vele selfies en foto’s die in verkiezingstijd op de twitter van GroenLinks zijn geplaatst van de campagneteams die op pad gingen: een grote witte bedoening. Wat Denk voor de PvdA betekende, was Nida wellicht voor GroenLinks: de zwarte vlucht uit de partij.

En de VVD dan?

We kunnen ons ook afvragen: is het GroenLinks die dwars ligt, of is het de VVD?

De VVD kan natuurlijk óók overstag gaan. Dan wordt Leefbaar ingeruild voor de PvdA, CU-SGP én CDA. Nadeel: dan heb je een college met maar liefst zes partijen en slechts één zetel meerderheid. Dat vinden de informateurs niet zo wenselijk in het zo harde en vaak knotsgekke politieke klimaat in Rotterdam. Want ja, wie weet of er nog eens een tweetje van een paar jaar geleden opduikt, of een geroyeerd persoon een fractie gijzelt.

De vraag is waarom de VVD zo vasthoudt aan Leefbaar Rotterdam. Hoeveel heeft de VVD nu echt te vrezen van Leefbaar in de oppositie? Het interessante is namelijk dat de VVD tijdens de campagnes juist afstand leek te nemen van de partij. Het probeerde nu eens niet opzichtig te hengelen naar de Leefbaar stemmer, zoals de partij vier jaar daarvoor wél nog deed door posters met ‘In Rotterdam spreken we Nederlands’ in de stad te verspreiden. 

Lees ookVerkiezingen 2018Het succes van de VVD: de retoriek van ‘goldenboy’ KarremansAnalyse

Nee, onder leiding van Karremans werd er met geen woord over integratie gerept. Ze gingen vol voor  de succesvol gebleken strategie van pragmatische doeners, en een vleugje show door met een blote bast op een paard te zitten. Als de VVD zo groot is geworden door zich te presenteren als niet-Leefbaar-maar-wel-rechts te zijn, waarom klampen ze zich nu zo deze partij vast? Wellicht is het een electorale strategie: Leefbaar lekker de klappen laten opvangen tijdens vier jaar college. 

Wie bezwijkt?

We zitten nu halverwege een ingewikkeld potje politiek Twister. De informateurs Rosenmöller en Duisenberg houden het bord met de kleuren vast. De pijl is op groen gesprongen.

Judith Bokhove tuurt met de linkerhand op groen, waarbij ze Barbara Kathmann met één been op rood in de rug houdt, zonder knipperen in de ogen van Vincent Karremans. Karremans houdt Joost Eerdmans in een houdgreep, met één voet op blauw en één hand op groen. Eerdmans handjes liggen op geel, maar om ze naar groen te bewegen, liggen die van Thierry Baudet in de weg. Baudet stelt voor om uit het spel te springen als dat nodig is om zijn vriend overeind te houden. Ondertussen ligt Tjalling Vonk van de Christenunie in een Upward Faceing Dog houding om bij wegvallen van GroenLinks in te kunnen springen. Said Kasmi oogt ontspannen met een voet op groen en een hand op blauw, maar moet oppassen dat hij de volgende ronde niet in een hoek wordt gedrukt. En hoezo heeft Sven de Langen van het CDA zo’n ogenschijnlijk stabiele houding met beide benen op de grond?

Het is weer tijd voor een draai aan de pijl. Wie bezwijkt als eerste?

Deze column is voorgedragen tijdens het politieke café DRAAD in Arminius

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:Coalitie, De Beste Stuurlui, Gemeenteraadsverkiezingen 2018, het links verbond, Judith Bokhove en vincent karremans

Secties: Politiek en Verkiezingen 2018

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *