De Harde Kern onderzoekt De bouwende macht

Stedelijke ontwikkeling & architectuur8 juni 2018

Game on: de bouwende macht, dat ben jij!

Uitleg & FAQ bij de game

Vers Beton lanceert de game Bouwen is Macht. In dit online spel balt de onderzoeksredactie De Harde Kern zes maanden research samen om de Rotterdammer meer inzicht te geven in hoe de bouwende macht werkt. In dit artikel lees je er alles over.

Ga direct naar het spel

Uit de serie artikelen die onderzoeksjournalist Margot Smolenaars schreef in het dossier De Bouwende Macht blijkt onder andere dat er een nieuwe speler aan tafel zit bij de bouwende macht: de Rotterdammer. Of, specifieker gezegd: de tegenstribbelende Rotterdammer. In een verharderend klimaat is de versplinterde politiek nauwelijks nog bij machte richting te geven aan de ruimte van de stad. Als alleen de markt het doet, ontbreekt een samenhangende visie op de optelsom van al die initiatieven. In een tijd waarin de Rotterdamse ruimte schaarser en duurder wordt, is de vraag voor wie de stad bouwt, en wat wel en wat niet, steeds prangender. Hoe bouwen we aan één stad voor allen?

Kennis is óók macht

Een sluitend antwoord op die vraag hebben wij niet gevonden: de bouwbobo’s weten het ook niet. Wel kunnen we inzicht bieden, want kennis is ook macht. Dat was het vertrekpunt voor deze game waarmee we zoveel mogelijk Rotterdammers hopen aan het bouwen te krijgen.

Jouw Rotterdam

In de game krijg je spelenderwijs inzicht in hoe de ontwikkeling van grote bouwprojecten werkt en welke afwegingen er gemaakt moeten worden tijdens een traject. De game schotelt je dilemma’s en bouwvragen voor. Deze zijn gebaseerd op grote, beeldbepalende bouwprojecten uit het verleden, heden en de toekomst. Sommige zijn nooit gebouwd, sommige zijn echt gebouwd en sommige zijn fictief. En hoewel we soms een klein beetje overdrijven, is de teneur wél realistisch.

Aan ieder antwoord zitten consequenties vast. Zit je bijvoorbeeld erg op je geld, dan laat je bepaalde projecten schieten. Welke dat zijn, ontdek je terwijl je speelt. Terug kun je niet. Wel is er een scoremeter, die bijhoudt hoe tevreden je stadgenoten zijn in jouw Rotterdam, hoe goed je scoort in de pers en hoe het met de financiële gezondheid gaat. Klik op de icoontjes om de score live te zien veranderen.

Als beloning krijg je aan het einde van de game een ansichtkaart van jouw Rotterdam. Daarop is de stad te zien zoals jij hem gebouwd hebt. Je kunt de ansichtkaart delen via social media.

Tip: het spel komt het best tot zijn recht als je het speelt op een desktop met geluid aan.

Speel nu het spel
Beeld: Matzwart

Bouwverhalen

Een aantal situaties die de speler voorgelegd krijgt in de game zijn gebaseerd op echte anekdotes van bouwprojecten. Wil je daar meer over weten? Lees dan hieronder hoe dat zit.

FAQ's

LET OP: spoilers!

Waarom is Bas de Bouwer weer een witte man? Zo cliché!

Het is hoe het is: de bouwende macht bestaat ook uit mannen van middelbare leeftijd. Dat bleek uit ons onderzoek.

Ik kan de gevolgen van mijn keuzes helemaal niet overzien.

Ja, irritant hè. De meeste deelnemers aan het onderzoek ook niet. Zo had Riek Bakker geen idee dat de Erasmusbrug een instant icoon zou worden. Het enige wat ze wist, is dat er een brug moest komen die noord met zuid verbond. En dat die brug vooral níet met de kont naar zuid moest komen liggen. Tot de Erasmusbrug de Maas op kwam gevaren, was het vooral weerstand overwinnen.
Oud-burgemeester Ivo Opstelten vond het ontwerp voor het huidige station weliswaar prachtig, maar dat het zó bejubeld zou worden: nee, geen idee van. Hij had nog steeds dat champagneglazenontwerp in zijn hoofd als eerste keus. Dit was plan B.

De bouwbobo’s die Margot Smolenaars heeft gesproken geven ook aan dat ze behoefte hebben aan een samenhangende visie die wordt geformuleerd door het stadhuis. En dat is er nu niet, staat te lezen in dit artikel.

Hoe kan het dat mijn Rotterdam geen Erasmusbrug heeft?

Omdat je per se binnen het budget wilde blijven. De Erasmusbrug zoals we die nu kennen, was miljoenen guldens duurder dan de gemeente Rotterdam kon betalen. De dienst Gemeentewerken maakte een eigen ontwerp dat wel binnen budget bleef. Burgemeester Bram Peper regelde een afspraak bij toenmalig minister Hanja Maij-Weggen. Riek Bakker liet van beide bruggen een maquette maken. Het oog van de minister viel op het ontwerp van de toen nog jonge, onbekende en ook nog eens Amsterdamse architect Ben van Berkel en alleen op dat ontwerp. En ja, toen was de klus geklaard. In 1992 werd de Erasmusbrug geopend.

Ik koos voor het allergaafste station ooit en nu verschijnt dat champagneding. Waarom?

Geloof het of niet, het huidige station is een plan B. Het station met de champagneglazen van William Alsop was de eerste keuze van het college. Maar de gemeenteraad morde over de kosten, en de bewoners van de achterliggende Provenierswijk protesteerden tegen de ‘megalomane hoogbouw die onze wijk in de schaduw zet’. Toenmalig burgemeester Ivo Opstelten maakte een afspraak met minister Gerrit Zalm van Financiën. Hij nam een prachtig gemaakte maquette, met voetstukje en al, mee naar Den Haag. Zalm nam die dankbaar aan en zei: “Deze maquette zet ik op de schouw, zodat ik aan mijn kleinzoon kan vertellen dat ik hoogstpersoonlijk ervoor gezorgd heb dat dit veel te dure station er niet is gekomen. Verzin maar wat anders!”
Nou, zo geschiedde.

Waarom krijg ik de Calypso erbij als ik kies voor een station dat binnen het budget blijft?

De Calypso is een ontwerp van de Britse architect William Alsop. Het gerucht gaat dat hij de opdracht voor de Calypso kreeg als troostprijs omdat zijn champagneglazenontwerp voor het centraal station afgeschoten werd. Overigens was zijn ontwerp voor de woningen ook erg omstreden: de omwonenden waren fel tegen.

Zeg, kloppen die vragen wel over de Markthal? Het lijkt het casino wel!

Ja, dat zie je goed. De Markthal was in feite één grote gok. Om de bouw van de parkeergarage te kunnen financieren, haalde de gemeente de erfpachtregeling van stal. Zonder garantie op financiering van de Markthal zelf ging de bouw van start. Maar de crisis hield aan en investeerders waren huiverig. Pas na drie jaar meldde zich een investeerder met een zak geld. Dat was vrij op de valreep. Was dat niet gebeurd, dan was de gemeente met een casco parkeergarage blijven zitten die bovendien omhoog zou zijn gekomen omdat het gewicht dat het in de grond moest houden, ontbrak.

Hoezo kan ik nu de Erasmusbrug bouwen, die is er toch al? En waarom is de Laurenskerk wel al te zien?

Het onderzoek van Margot Smolenaars naar de Bouwende Macht gaat terug tot ongeveer 1990. Daarom hebben we de kaart ook gebaseerd op Rotterdam van die tijd: dus wél al Marconitorens, maar géén Markthal of Erasmusbrug.

Sommige keuzes veranderen niets. Hoe kan dat?

Omdat je kiest voor de lange termijn zijn de gevolgen van jouw beleid pas over vijftien of twintig jaar zichtbaar. Pas maar op dat niet iemand anders met de eer strijkt.

Wat gebeurt er? Ik snap er niks van!

Daar hebben momenteel meer mensen last van in Rotterdam. Er is schreeuwende behoefte aan overzicht, een langetermijnvisie. Maar door het huidige harde (politieke) klimaat, de diepste (bouw)crisis in tijden en bezuinigingen op het stadhuis is die er niet. Het is voor iedereen zwemmen zonder vleugeltjes, qua ruimtelijke ordening dan. Terwijl de bouwdruk alleen maar toeneemt. Lees hier wat de bouwende macht daarover te zeggen heeft.

Gaan jullie nog iets doen met de resultaten?

Uiteraard! We gaan bijhouden hoeveel mensen de game spelen en we proberen uit te vogelen of er een tendens zit in de antwoorden. Maar we weten dat spelers de game meerdere keren kunnen (en hopelijk willen!) spelen, dus bij de betrouwbaarheid van de data zetten we vooraf al onze vraagtekens.

Wat doen jullie met mijn gegevens?

We verzamelen via Google Analytics de gegevens die mensen in de game invullen geanonimiseerd en op een geaggregeerd niveau. Wij kunnen je antwoorden in de game dus niet terugvoeren op jouw IP-adres. We gebruiken deze gegevens om te kijken of er in het algemeen opvallende keuzes gemaakt worden in de game, en schrijven daar misschien een verhaal over.

Heb je je mailadres gegeven, dan word je lid van onze wekelijkse nieuwsbrief en blijf je op de hoogte van de ontwikkelingen van het dossier en andere Vers Beton artikelen. Lees hier meer over hoe wij omgaan met privacy.

Mijn vraag staat er niet tussen

Stuur een mailtje naar info@versbeton.nl. We proberen er zo snel mogelijk naar te kijken.

Ik heb feedback

Mooi! Dat horen we graag. Gebruik daarvoor het feedbackformulier hieronder.

Reageer!

Open Rotterdam maakte een reportage over de game. Margot Smolenaars vertelt over haar onderzoek, en projectontwikkelaar Vincent Taapken en Groenlinks-raadslid Astrid Kockelkoren spelen de game en geven hun reactie. Bekijk hem hier: 

Colofon

Research: Margot Smolenaars
Teksten: Eeva Liukku en Margot Smolenaars
Productie: Eeva Liukku
Eindredactie: Melissa van Amerongen
Ontwerp: MatZwart
Development: De Voorhoede
Project Management: Hilde Westerink

De code van de game is open source, die kun je hier vinden.

Deze game kwam tot stand met subsidie van Citylab en Stichting Democratie en Media.

Speel nu het spel
Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:bouwen is macht, bouwende macht en game

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *