Stedelijke ontwikkeling & architectuur12 juli 2018

Zomerfestivals: geen feestje met een fysieke beperking

Met je rolstoel vastlopen in een modderig terrein, soebatten over het water voor je hulphond of toiletten die een onneembare vesting blijken. Ook Rotterdamse evenementen weten zich niet altijd raad met bezoekers met een handicap. Vers Beton leende een rolstoel en rolde naar Metropolis in het Zuiderpark.

“Lopende mensen hebben geen idee van de obstakels die wij tegenkomen”, zegt Eric Alblas. De voormalige licht- en geluidstechnicus – ‘ik weet dus wel wat van evenementen’ – gaat elke zomer de Rotterdamse festivals af. “Het begint al bij de ingang. Ik loop met mijn scootmobiel regelmatig al vast tussen de dranghekken. ”

Christine op Metropolis Beeld: Karlijn van den Hoff

De keuze voor Metropolis als testcase is snel gemaakt. Het is lekker weer en de line-up is divers. Voor vertrek check ik de website. Honden mogen mee, maar daar houdt de informatie over toegankelijkheid en voorzieningen op. Dat is jammer, want op basis van deze informatie moeten mensen met een beperking besluiten of ze wel of niet komen. Het terrein komen we gemakkelijk op, maar dat is wel omdat de stroom mensen die het festival verlaat nog niet op gang is. De verbrede ingang is namelijk ook de uitgang.

Alblas heeft erger meegemaakt. “Om vorig jaar het terrein van de Wereldhavendagen te bereiken moest ik schuin de stoeprand van ruim 20 centimeter af. Mijn scootmobiel kantelt dan. De terreinmedewerker vond dit niet echt zijn probleem. Ik moest toen helemaal omrijden over een drukke weg waar ook auto’s reden. Terwijl het met een simpele aluminium rijplaat opgelost had kunnen zijn.”

Het Zuiderpark heeft verharde paden. Dat is fijn. Maar om de podia te bereiken moeten we een stuk over het gras en er liggen geen rijplaten. Dankzij de droogte van de afgelopen tijd is dit best te doen, maar na een fikse regenbui zouden we onherroepelijk zijn vastgelopen. Bij de podia zijn geen plaatsen gereserveerd voor rolstoelen. Nu kijken we in plaats van naar Kraantje Pappie naar de konten van de mensen voor ons. Een verhoging van een centimeter of tachtig aan de zijkant van de tent had ons blij gemaakt. Na een tijdje kijken moet ik plassen. Maar waar is het toilet voor rolstoelgebruikers?

"In plaats van naar Kraantje Pappie kijken we naar de konten van de mensen voor ons"

“Ja, dat is best een dingetje”, weet Alblas. “Op de Wereldhavendagen kon ik de aangepaste toiletten niet vinden. Volgens een medewerker waren die er ook niet. Eigen verantwoordelijkheid, had ik eerder aan moeten denken, zei hij. Onzin, natuurlijk. Dat evenement trekt bezoekers uit heel Europa. Iemand die voor vertrek uit Brussel nog even is gegaan, moet bij aankomst wéér!” Een woordvoerder van de Wereldhavendagen laat later weten dat er aangepaste toiletten bij de EHBO-posten staan. Vijf stuks in totaal.

Ook wij vinden de verbrede wc niet bij de andere toiletten, maar bij de EHBO-post. Je moet het maar weten. Met mijn rolstoel van 55 centimeter lukt het nét om hem in te parkeren. Maar er zijn geen beugels om jezelf mee op de pot te trekken. Ook gebruikers van elektrische rolstoelen zijn in de aap gelogeerd, want die passen niet in de cabine. Tenminste, als je wilt dat de deur dicht kan. Uit de kraan komt geen water, maar dat geeft niet. Hij hangt toch te hoog.

Cora, bezoeker van Metropolis Beeld: Karlijn van den Hoff

Bij de Vereniging van Gehandicaptenorganisaties Rotterdam (VGR) komen regelmatig nog vele andere meldingen binnen. Bijvoorbeeld over hoge kabelgoten die niet te nemen zijn met een rolstoel – ook wij maakten op Metropolis nog net geen zweefduik. Of over eettentjes op een verhoging zonder opritje (Muziek in het Park), een rijplaat van tien meter lang die eindigt in het gras (Chinees Nieuwjaar) en onberijdbare looppaden van boomschors (CHIO).

Marianne Dijkshoorn, toegankelijkheidsadviseur, ervaringsdeskundige en auteur van het boek ‘Maak je Event Toegankelijk voor iedereen’ weet er nog een paar: “Ik hoor dat op sommige festivals rolstoelgebruikers worden geweigerd in verband met drukte of dat het water voor de geleidehond niet mee naar binnen mag. Diabetici en mensen met allergieën vertellen me dat de beveiliging hun insuline of epi-pen in bewaring neemt. Dat is natuurlijk levensgevaarlijk. En barpersoneel kan vaak niet uit de voeten met dove klanten die niet spreken maar gebaren.”

Ons lukt het ook niet om zelfstandig drinken te bestellen. De toonbank is te hoog. Het personeel wil wel omlopen, maar de dranktent heeft geen zijdeur. En eigenlijk is het daar ook te druk voor. Gelukkig zijn we hier niet alleen en zo is het in ieder geval nooit óns rondje. Maar vervelend voelt het wel.

“Een festivalterrein afkomen in noodsituaties, is voor mensen met een beperking vaak niet te doen”

Op Metropolis is een brede nooduitgang die via de verharde paden is te bereiken. En een woordvoerder laat weten dat er meerdere keren per dag overleg is met de hulpdiensten. “Maar een festivalterrein afkomen in noodsituaties, is lang niet bij alle evenementen gegarandeerd”, zegt Dijkshoorn.

“Bijna nooit is rekening gehouden met de uitgankelijkheid voor mensen met een beperking, in geval van calamiteiten. Nieuwe landelijke regels voor brandveiligheid houden evenmin rekening met deze groep. Een vluchtweg van een tijdelijk bouwsel hoeft maar één verbrede doorgang hebben van 85 centimeter. Elektrische rolstoelen zijn soms wel 75 centimeter breed. Keren kun je helemaal wel vergeten. Stel je even voor dat je een drukke tent moet uitvluchten. Probeer eens in de meute van rennende mensen in een rolstoel de weg naar de verbrede uitgang te vinden. De voorgeschreven vluchtsnelheid halen is op deze manier niet te doen.”

Rosa, bezoeker van Metropolis Beeld: Karlijn van den Hoff

Voor een lichtend voorbeeld moeten we naar het Zuiden. De Vlaamse vrijwilligersorganisatie Inter zorgt op Pinkpop in Landgraaf en Bospop in Weert voor een optimale festivalbeleving voor mensen met een beperking. Inter adviseert bij de opbouw van het terrein en de camping en vrijwilligers staan bezoekers bij. “Goede toegankelijkheid is niet alleen weggelegd voor de grote festivals waar veel geld in omgaat”, benadrukt woordvoerder Daisy Driessen. “In een paar meter rijplaten, brede toiletten en een rolstoelpodium zitten de kosten niet. Het is vooral een kwestie van eraan denken, je laten adviseren door deskundigen en zorgen dat je de materialen op tijd bestelt.”

“Het is gewoon goed ondernemerschap om te zorgen dat iedereen je terrein op kan”

Een op de acht inwoners van Nederland heeft een beperking. Dat is een aanzienlijke groep die in ‘Rotterdam evenementenstad’ niet volop kan genieten van de festivals. “Dat moet niet kunnen”, vindt Dijkshoorn. “Nederland heeft zich verbonden aan het VN-verdrag uit 2016 dat voorschrijft dat mensen met een beperking volwaardig mee moeten kunnen doen aan de samenleving.”

Daarnaast is het een kwestie van business. “Het is gewoon goed ondernemerschap om te zorgen dat iedereen je terrein op kan”, zegt Dijkshoorn. “Zo niet, dan zoekt niet alleen de persoon met een beperking iets anders om te doen, maar zijn of haar vriendengroep ook.”

Binnen de sector geldt als vuistregel dat zo’n vijf tot zes procent van festivalgangers een beperking heeft. In theorie zou dit neerkomen op 21.500 bezoekers van de Wereldhavendagen; 3000 bij het Bevrijdingsfestival en 2100 op Metropolis. Brancheorganisatie VNPF becijfert dat het leeuwendeel van de inkomsten van betaalde festivals (92 procent) komt uit de entreeprijs van gemiddeld 70 euro, horeca en merchandising. Ook gratis evenementen moeten het hebben van de bezoekers, zij zorgen voor 86 procent van de inkomsten.

Melvin, bezoeker van Metropolis Beeld: Karlijn van den Hoff

Dijkshoorn denkt dat gemeentelijke regelgeving kan helpen. “In Den Haag en Oosterhout is toegankelijkheid onderdeel van het vergunningsbeleid. En of het nu aan dwang ligt, of dat regels leiden tot grotere bewustwording, festivals in die gemeenten doen het echt beter.” Zo kwam Parkpop in Den Haag dit jaar met speciale menukaarten, waarmee doven en slechthorenden met aanwijzen en handgebaren hun drankjes konden bestellen. Ook zegt directeur Guus Dutrieux dat hij denkt aan berijdbare paden en kabelgoten, vindbare toiletten en een evacuatieplan voor rolstoelgebruikers.

In Rotterdam wordt er tot nu toe vooral veel gepraat. Voormalig wethouder Pex Langenberg beloofde de toegankelijkheidskwestie te onderzoeken en de gemeenteraad te informeren. De Brede Raad 010 buigt zich samen met Rotterdamfestivals over de invulling van het VN-verdrag. En brancheorganisatie VNPF maakte een actieplan voor festivalorganisatoren. Het lijkt alsof de sector er bovenop zit. Maar een rondje googlen laat zien dat de discussie meer dan tien jaar oud is.

“Toegankelijkheid moet in Rotterdam een voorwaarde voor vergunning en subsidie worden”

Tijd voor iets minder vrijblijvendheid in Rotterdam evenementenstad? PvdA-raadslid Co Engberts is bereid om toegankelijkheid op te nemen in de voorwaarden voor vergunningverlening en subsidieverstrekking. “Je moet dat niet overlaten aan de festivals. Bovendien creëer je duidelijkheid. Iedereen weet dan waar hij aan toe is en waaraan hij moet voldoen. Eventuele extra kosten moeten maar komen uit de bestedingen van de rolstoelgebruikers, slechtzienden en slechthorenden die nu nog niet komen.”

Als het aan Eric Alblas ligt, blijft het niet bij regels stellen. “Ik vind dat de festivalorganisaties, hulpdiensten en vooral de gehandicaptenorganisaties ruim op tijd – met een checklist ernaast – moeten kijken of alles inderdaad geregeld is. Een band boek je ook een jaar van tevoren, waarom het rolstoelplatform niet?”

Gevraagd of ongevraagd blijft Alblas zich ermee bemoeien. Niet om te zeuren, maar om te helpen, benadrukt hij. “Na mijn ervaring op de Wereldhavendagen stuurde ik organisatie een facebookberichtje. En eerlijk is eerlijk, ik kreeg direct antwoord. Ze vonden het erg vervelend en ze zouden erop terug komen. Daarna heb ik niets meer gehoord. In september is er weer een editie, dus ik ga binnenkort eens informeren wat ze met mijn opmerkingen hebben gedaan.”

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:festivals, handicap, Metropolis, rolstoel, subsidie, toegankelijkheid en vergunningen

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

kaart: Zuiderpark, Rotterdam, Nederland
Bouwen is Macht: speel nu de game!

Vers Beton ontwikkelde een journalistieke game over bouwen en stadsontwikkeling naar aanleiding van het onderzoeksdossier De Bouwende Macht. Speel hem hier: https://bouwenismacht.versbeton.nl/

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *