voor de harddenkende Rotterdammer
M8A8626WEB-Willem-de-Kam
Beeld door: beeld: Willem de Kam

Sinds zijn debuutalbum Winne Zonder Strijd in 2009 heeft de Rotterdamse rapper Winne niet stilgezeten. Hij bracht de mixtape So So Lobi uit, speelde met de rapgroep Opgezwolle, was lid van het hiphopcollectief Great Minds, ging lesgeven aan de Herman Brood Academie, en richtte zijn eigen label Couture 33 op, waar aanstormend Rotterdams talent centraal staat. Toch liet een tweede album onder eigen naam lange tijd op zich wachten.

Na een tussenpoos van negen jaar is het er toch nog van gekomen: Oprecht Door Zee werd afgelopen augustus uitgebracht. In scherpe en tegelijk warme raps vertelt de 40-jarige Winne over verschillende fases in zijn leven, waarbij persoonlijke themaʼs steeds terugkeren: identiteit en het zoeken naar verbinding. Met vele gastbijdragen, van o.a. Fresku, Emms (Broederliefde), Kempi en stadsdichter Derek Otte, is het een bijzonder gelaagd album geworden: open, veelkleurig en diepgaand. De bijbehorende tour door Nederland en België, die vanavond in Annabel afgetrapt wordt, is al vrijwel uitverkocht.

Ik spreek Winne op een terras aan het Schouwburgplein in Rotterdam. Nog voordat het interview is begonnen, stapt een langsrijdende kwieke oma van haar fiets en vraagt Winne een handtekening voor haar kleinzoon. Ook gaat ze met de rapper op de foto. Zij heeft haar kleinzoon, zo vertelt ze, pas ook al kunnen verblijden met een handtekening van Robin van Persie. Het is veelzeggend: jong, oud, hiphop, voetbal (onlangs waren Winne en Ronnie Flex het gezicht voor de lancering van het nieuwe Feyenoord-thuistenue) – het komt bij Winne als vanzelfsprekend samen. Zoals hij rapt in het openingsnummer van zijn kersverse album: “All aboard, oprecht door zee.”

Wat valt je op aan de eerste reacties op Oprecht Door Zee?

“Het is fijn dat mensen naar het hele album luisteren. Men zegt ‘sterk album’, in plaats van ‘toffe video’. Het gaat over het geheel en dat is het grootste compliment dat je kan krijgen. Veel muziek die nu populair is, is oppervlakkiger. Dit gaat om een levensverhaal en daar wordt gelukkig waarde aan gehecht.”

Hoe vergelijk je de ontvangst met die van je eerste album?

“De recensies van Winne Zonder Strijd waren niet zo goed. Men moest wennen aan een nieuwe Winne, omdat ik daarvoor blufferig was; brag-and-boastrap. (Twee jaar voor het debuut was al de ep Onoverwinnelijk verschenen, red.) Winne Zonder Strijd was meer verhalend. Toen hij eenmaal geland was, vond men het een toffe plaat. Nu is de respons gelijk goed. Er zijn nu sociale media, waardoor het makkelijker is om met je following te communiceren. Direct feedback, dat is fijn. En op dag twee zat het album al op een miljoen streams. Daar ben ik dankbaar voor.”

Op de eerste single van het album Winti ga je terug naar je Surinaamse roots. Hoe is dit nummer ontstaan?

“Ik ben een trotse Rotterdammer en Nederlander, maar wel met roots in Suriname en Afrika. Daar ben ik ook trots op, en nu wilde ik over die kant vertellen. Het nummer bevat een sample uit een Surinaams volksliedje dat wordt afgespeeld voor elke winticeremonie. Mijn moeder zong het altijd en het raakte me.  Omdat er een taboe heerst op de winticultuur, wilde ik het als symbool gebruiken. Het liedje gaat over het eren van Moeder Aarde. Ik ben opgegroeid in een katholiek huishouden en met de Bijbel grootgebracht, maar mijn moeder heeft nooit gezegd: dit of dat is de absolute waarheid. Je hebt verschillende manieren om tot God te komen, winti kan daar ook deel van zijn.”

M8A8637-WEB-Willem-de-Kam
Beeld door: beeld: Willem de Kam

In het nummer Maar een mens rap je: “Ik balanceerde op de rand”. Heb je ergens tussen de twee albums in een moeilijke fase gekend?  

“Ik vind het fijn om grenzen op te zoeken, om te kijken hoeveel rek ik heb. Het was soms moeilijk, ik was bezig met een zoektocht naar mezelf. Maar ik heb gemerkt: ik kan dan kalm blijven. Ik zeg na die regel dan ook: ʻmet de kalmte die een ieder wilʼ.”

Had die grens te maken met te veel hooi op je vork nemen, toen je na het eerste album verschillende projecten ging doen?

“Ja, deels. Maar het was vooral een kwestie van mezelf ontdekken. Daarvoor moet je buiten je comfortzone stappen, anders groei je niet. Dat is niet alleen de druk van het werk dat je op je neemt, maar ook de vraag: hoe lang kan ik uit de spotlight blijven?”

In Fata Morgana zeg je daarover: “Geld en ook awards, het was niet van waarde. De spiegel zei me: ‘Is dit nu je leven Winne?'”

ʻJa, je maakt je een voorstelling van hoe het zal zijn als je succesvol wordt, maar de praktijk matchte daar helemaal niet mee. Dus dan moet je te rade gaan bij jezelf. Het maken van muziek en het delen van mijn verhaal geeft me een doel, maar de bekendheid die erbij komt is niet per se wat me gelukkiger maakt. Al heb ik nooit alles van mijn leven gedeeld, ik ben heel privé. Ik ken natuurlijk de verhalen van de popsterren die aan de roem ten onder zijn gegaan. Maar je moet toch zelf ervaren waar de grenzen voor jou liggen.ʼ

Nu is hiphop veel populairder dan tien jaar geleden. Hoe ervaar jij die verandering?

“Hiphop is popmuziek geworden. De Album Top 100 wordt wordt gedomineerd door Amerikaanse en Nederlandstalige hiphop. Er worden veel meer mensen bereikt met het genre dan voorheen en dat is een mooie ontwikkeling.”

Hoe oud was je toen jij hiphop ontdekte?

“Heel jong, acht jaar denk ik. Het baldadige ervan sprak me aan. Ik hoorde Ice-T en Public Enemy op een cassettebandje dat ik van mijn vader kreeg. Ik had al vroeg door dat het niet rebellie om de rebellie was, maar dat het een doel had. Nas, Jay-Z, 2Pac en Notorious B.I.G. werden mijn voorbeelden. Allemaal Amerikaans. Pas in mijn tienerjaren ontdekte ik lokale hiphop, zoals het collectief D.C.O. waar ik later deel van ben geworden, en Committee Gunmen, waar Postmen onderdeel van was. Het was wel een hele andere tijd; rapcrews uit verschillende wijken van Rotterdam bestreden elkaar. Het kon er agressief aan toe gaan.”

Rotterdamse cultuur werd lange tijd sowieso met rauwheid geassocieerd.

“Dat is het deels ook nog wel, al is er nu een andere stroming populair: hiphop is nu vaak dansmuziek. Maar als je luistert naar Kevin, Feis, Momi, Hef of Crooks, dat heeft allemaal nog die rauwe rand. Het zit in het dna van Rotterdam, dat krijg je er niet meer uit. Het staat nu alleen minder op de voorgrond. In Amerika zie je dat ook. Je hebt de rebellie van bijvoorbeeld Kendrick Lamar. Maar de populairste rapper is Drake, en hij is geen activist.”

Over het verlangen naar rolmodellen rap je in het in het nummer Blond en blauw: “Ik wilde blond zijn met blauwe ogen, maar mama zei me: ‘Winne je bent zwart’. Keek ik naar de televisie, leek er niemand op mij.”

“Ik wilde vooral succesvol zijn, en de televisie vertelde me dat ik dan blond moest zijn met blauwe ogen. Een engel wordt nooit afgebeeld als een zwart jongetje. En een superheld was ook nooit zwart. Je zoekt als kind naar heel basale dingen, zoals overeenkomsten in uiterlijk. Ik wilde Superman en Batman zijn, maar je onderbewustzijn weet al: ze lijken niet op je. Toen dit echt tot me doordrong, vond ik in hiphop mijn helden. Daar hoorde ik Chuck D (frontman Public Enemy, red.) zeggen: ʻElvis was a hero to most but he never meant shit to me.ʼ Niet dat ik het daar per se mee eens was, maar het was een nieuw perspectief dat me geboden werd.”

 

Dat activisme bij groepen als Public Enemy sloeg ook weleens door naar onverdraagzaamheid.

“Als je zo lang onderdrukt wordt, dan ga je soms vuur met vuur bestrijden. Het is een manier om voor een tegengeluid te zorgen. Misschien niet de slimste of constructiefste manier, maar wel een die me gemotiveerd heeft. Ik ben voor equality: juist omdat ik onderdrukking heb meegemaakt, wil ik niet dat andere mensen dat ervaren. Daarom hoor je in Blond en blauw niet alleen mijn kant, maar ook de perspectieven van Fresku en Derek Otte. Dat is wat muziek moet doen: verbinden. En soms mag het tegen schenen aan trappen om mensen aan het denken te zetten.”

Is er een sleutelmoment in je leven aan te wijzen, wat betreft die zoektocht naar verbinding?

“Ja, er was een moment, toen Winne Zonder Strijd uit was. Ik won dat jaar de State Award voor Beste Album en Beste Artiest. Ik nam ze in ontvangst en ik voelde er niks bij. Alle glorie die ik erbij bedacht had, was er niet. Ik dacht: waar heb ik het dan al die tijd voor gedaan? Toen kwam ik erachter dat het draait om de reis en niet om de bestemming. Je leert alles onderweg.”

Tot slot: wat staat er op stapel na de komende tour?

“Met Couture 33 willen we graag verder groeien. Met Melissa Lopes en Raw Roets hebben we al een aantal releases gedaan. Ik help talenten ontwikkelen achter de schermen, maar het duurt even voordat dat zichtbaar wordt. Het is mooi om mensen te helpen met het verwezenlijken van een droom. En mijn eigen boodschap kan ik via hen ook verder verspreiden.”

“Na de komende tournee ga ik in het voorjaar van 2019 weer op tour. En ik wil snel weer nieuwe muziek uitbrengen, ik ga niet opnieuw negen jaar wachten. Hiphop is mijn thuis, ik geloof dat het een van de breedste muziekstromingen is. Alles kan er, en ik ben er als een vis in het water.”

M8A8668-WEB-Willem-de-Kam
Beeld door: beeld: Willem de Kam

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
Erik-Brus

Erik Brus

Auteur

Erik Brus is schrijver en journalist. Hij schreef met Fred de Vries het boek ‘Gehavende stad, muziek en literatuur in Rotterdam van 1960 tot nu’ (2012). In 2015 verscheen het mede door hem samengestelde boek ‘Ken zó in Boijmans – Frans Vogel 80’. In 2016 was hij samensteller van ‘Sleutelaar worden: herinneringen van en aan een zwijgende dichter’, en in 2017 van ‘Vaan nu – C. B. Vaandrager met andere ogen’.

Profiel-pagina
Willem1

Willem de Kam

Fotograaf

Willem de Kam (1988) studeerde grafisch ontwerp aan de Willem de Kooning Academie. Hij fotografeert nu full-time alles van schreeuwende voetbalsupporters tot kruiswoordpuzzelende bejaarden. Hij doet dit voor diverse media en opdrachtgevers uit de culturele en commerciële sector.

Profiel-pagina
Nog geen reacties