voor de harddenkende Rotterdammer

Het is even geleden, maar ik wil je aandacht vestigen op de Tegenlichtaflevering over de Rotterdamse superdiversiteit: ‘Mijn stad is mijn hart’. Deze deed mij namelijk denken aan de PowNed documentaire ‘Crème de la Crooswijk’. Beide vertellen het verhaal van een groep Rotterdammers die zich bedreigd voelt door gentrificering. Beide documentaires kregen kritiek over het eenzijdige perspectief.

 

Er is van alles op te merken aan de Tegenlichtaflevering. Inderdaad, de camera is vooral gericht op Malique Mohamud. Net zoals in Crème de la Crooswijk, waarin slechts een paar Crooswijkers hun verhaal vertellen. En terecht hebben mensen kritiek op de naming and shaming zonder wederhoor van de Kruiskade Alliantie en in hun kielzog Holy Smoke. De beschuldigingen blijven onbeproefd. Evenals de beschuldigingen aan het adres van de ‘buitenlanders’ in Crème de la Crooswijk, die de teloorgang van de wijk zouden hebben ingezet. Beide films vrezen hordes yuppen voortgestuwd door gentrificering, waar je als minder bemiddelde Rotterdammer niet tegenop kunt boksen. De positieve kant van gentrificering raakt daardoor helaas ondergesneeuwd.

Maar de kritiek dat er geen witte mensen in Tegenlicht zouden zitten en dat de aflevering daarom eenzijdig was, is ronduit dwaas. Deze kritiek toont de ouderwetse assimilatiegedachte: een minderheid gaat op in de cultuur van een meerderheid van ‘oorspronkelijke’ bewoners. Feit is: Rotterdam is superdivers; ‘wit’ wordt een minderheid. De noodzaak om door een totaal nieuwe bril te kijken naar integratie legt Godfried Engbersen mooi uit in dit minicollege. Kijk vooral ook naar Talitha Stam’s minicollege over dat wit privilege niet opgaat voor het Randstedelijk mbo-onderwijs, waar wit één van de vele etniciteiten is.

Voorbij het yupstereotype

Voor een Rotterdammer klinken de twee verhalen bekend in de oren, maar als ik moest kiezen welke Nederland te zien krijgt, dan kies ik voor het Tegenlichtverhaal. Wat is het verschil tussen de twee documentaires? Mijn kritiek richt zich niet op de eenzijdigheid, maar op de resultaten van de eenzijdigheid. Tegenlicht toont een groep mensen die onderdeel is van de verandering van de stad, en positief naar de toekomst kijkt. Zij willen Rotterdam maken. Crème de la Crooswijk gaat over een groep die zich slachtoffer voelt van de verandering en de toekomst tegemoet gaat als zijnde de naderende Apocalyps.

Het grote probleem is dat Crème de la Crooswijk een andere groep die ook slachtoffer is negeert. Sterker nog: zij worden weggezet als de boosdoener. Terwijl Malique benadrukt dat de arme, witte Rotterdammer ook lijdt onder de gentrificering. De kritiek dat Tegenlicht gentrificering en superdiversiteit door elkaar haalt, is dan ook onterecht. Rotterdam is superdivers én relatief arm. Het lijkt me daarom een plausibele aanname dat gentrificering de superdiverse stadscultuur kan aantasten. Ik zou overigens wel voorbij willen gaan aan stereotypen van witte yuppen en weten wie de gentrificeerders daadwerkelijk zijn.

Het is geen toeval dat beide documentaires over Rotterdam juist op dit moment gemaakt zijn. De strijd over identiteit en integratie is al enige tijd gaande, maar lijkt zich in de huidige economische opleving te vermengen met gentrificeringsproblematiek. De vraag die wij moeten stellen is echter niet die van Crème de la Crooswijk, waar we op zoek zijn naar de barbaren aan de poort. Maar we moeten ons juist afvragen hoe wij gentrificering zo organiseren dat niet alles voor een paar enkelen is? Want wees eerlijk: wat is eenzijdigheid in een superdiverse stad?

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
4

Marianne Klerk

Marianne is historicus, promoveerde in politiek denken aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en op dit moment doet ze onderzoek aan de Universiteit van Oxford. Al 13 jaar woont zij in Rotterdam, in haar ogen de mooiste stad van Nederland, waar eeuwen geschiedenis van stadsvernieling en -vernieuwing kriskras door elkaar lopen.

Profiel-pagina
avatar-mark-van-wijk

Mark van Wijk

Illustrator

Met een achtergrond als grafisch ontwerper en een grote interesse in illustratief werk maakt Mark van Wijk dingen graag mooier dan ze zijn. Daarbij is er, wat Mark betreft, altijd wel ergens een grap uit te halen.

Profiel-pagina
Lees 2 reacties