Voor de harddenkende Rotterdammer

Vanwege klimaatverandering moet onze economie radicaal veranderen, maar toch gebeurt er weinig. Daarom dook ik in de complexe werking van de Rotterdamse haven om te snappen welke achterliggende processen bepalen hoe de verduurzaming van de haven plaatsvindt – of juist niet.

persbericht-artikel-1600-900
Beeld door: beeld: Bram van Rijen

De beste stuurlui staan aan wal

De Rotterdamse haven bevat Nederlands grootste cluster van fabrieken. Deze industrie is goed voor negentig procent van de CO2-uitstoot in Rotterdam en bijna een vijfde van die in Nederland. Verduurzamen van dit gebied blijkt alleen erg lastig. Om de complexiteit die dat veroorzaakt duidelijk te maken, heeft Vers Beton ‘De Groene Havenbaas’ ontwikkeld. Via deze game kan iedereen proberen de haven te verduurzamen. Aan de hand van zes vragen bezoekt de speler het hele havengebied, om te proberen daar een duurzame toekomst te creëren. Wie lukt het om Rotterdam naar de meest groene toekomst te loodsen?

Energietransitiemodel

Om zo goed mogelijk door te rekenen wat voor effecten keuzes hebben, werkt Vers Beton voor deze game samen met het onderzoeksbureau Quintel en zijn Energietransitiemodel. Dit op big data gebaseerde model maakt duidelijk welke effecten keuzes hebben op onder meer de CO2-uitstoot, kosten, benodigde energie en benodigde biomassa. Onder meer grote energiebedrijven, overheden en ngo’s werken ook met dit model.

Ik hoop dat mensen door al deze kennis beter in staat zijn te begrijpen hoe complex de transitie van de Rotterdamse industrie in elkaar zit. Met de artikelen en de game kun je hopelijk beter je standpunt over dit onderwerp bepalen. En sta jij aan het roer, dan hoop ik dat je hierdoor de juiste route kunt en wilt afleggen.

Zo werkt De Groene Havenbaas

Hieronder vind je meer achtergrondinformatie over het spel, de informatie waar het zich op baseert, en de makers ervan.

Waarom hebben jullie een game gemaakt?

Verhalen willen vertellen over verduurzaming van de haven kent veel nadelen. De haven is ver weg. Verduurzaming is een abstract concept. En de industrie is voor velen onbekend terrein. We ontwikkelden daarom een vorm die het leuk maakt om met deze materie bezig te zijn.

Waar zijn de vragen van de game op gebaseerd?

Over verduurzaming van de haven kun je oneindig veel vragen stellen. We hebben onszelf daarom beperkt tot vragen die voldoen aan twee eisen: maakt de keuze écht een verschil? En vormt de keuze onderdeel van het bestaande debat in de maatschappij? Op basis van die criteria hebben we zes dilemma’s vastgesteld.

Help! Er ontbreekt een cruciaal dilemma!

We snappen dat door de keuze voor deze 6 dilemma’s, we vele honderden andere dilemma’s gepasseerd hebben. Mocht je daar alsnog mee aan de slag willen, dan raden we je aan om de pro-versie van dit spel te spelen via het Energietransitiemodel voor de Rotterdamse haven (zie hieronder!).

Ik heb een keuze gemaakt, maar mijn score verandert niet :(

Bij sommige vragen sta je voor de keuze tussen ‘doorgaan zoals we het doen’ en ‘kiezen voor een alternatief’. Kies je voor doorgaan op de ingeslagen weg, dan verandert er ook niets in vergelijking met de huidige situatie. Je scores voor CO2, euro en energie blijven daarom hetzelfde.

Waarom beperken de antwoorden zich enkel tot Rotterdam?

Klimaatverandering is het probleem bij uitstek dat op geen enkele manier rekening houdt met geografische grenzen. Je hebt dus helemaal gelijk als je bij sommige antwoorden denkt ‘ja, maar minder CO2-uitstoot in Rotterdam, betekent vaak méér CO2 elders in de wereld’. Dat geldt voor het hele onderzoeksdossier over de vraag ‘wat houdt de groene toekomst tegen’; Nederland is geen eiland, maar onderdeel van een groter geheel. We willen vooral laten zien hoe complex de energietransitie is, en dat wordt het beste duidelijk door ons te beperken tot één ecosysteem in één gebied. In het echt is het dus nóg complexer.

Waar zijn de antwoorden op gebaseerd?

De bedoeling van het onderzoeksdossier ‘Wat houdt de groene toekomst tegen?’ is om te laten zien hoe complex het is om de haven te verduurzamen. Er is namelijk veel discussie over wat de beste oplossingen zijn, wie daarvoor moet betalen en wat daarvan de gevolgen zijn. Die complexiteit is niet volledig te vertalen naar een game (want dan zouden we een Advanced Dungeons & Dragons on speed moeten bouwen).

Wat gelukkig wél kan, is elke keuze vertalen naar cijfers. Wat zijn de gevolgen voor de uitstoot van CO2, de kosten van de keuze, en de vraag naar energie? Natuurlijk is de werkelijkheid veel groter dan cijfers alleen, maar ze geven in ieder geval de meest objectieve indicatie van wat de gevolgen zijn van je keuzes.

Waar komen die cijfers vandaan?

De Groene Havenbaas maakt gebruik van het Energietransitiemodel. Dit model, gemaakt door het onderzoeksbureau Quintel, bevat een enorme hoeveel informatie uit rapporten, onderzoeken, openbare gegevens en alles wat verder van belang is om keuzes voor verduurzaming door te rekenen. Grote bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties hebben hier eerder al gebruik van gemaakt om keuzes te maken en te onderbouwen.

De onderzoekers van Quintel hebben een variant gemaakt die specifiek gaat over de Rotterdamse haven. Mocht je geïnteresseerd zijn, dan kun je ook met dit model aan de slag, want het Rotterdamse Energietransitiemodel is voor iedereen gratis beschikbaar.

Hoe werkt het Energietransitiemodel precies?

Meer details over hoe het rekenkundig model van Quintel werkt, vind je in deze video.

Hoe kom ik meer te weten over de complexiteit die hoort bij de cijfers?

Mocht je meer willen weten over de complexiteit van de verduurzaming van de Rotterdamse haven, dan raden we aan om de artikelen te lezen uit het onderzoeksdossier ‘Wat houdt de groene toekomst tegen?’. Hierin wordt onder meer duidelijk hoe alle betrokkenen denken over verduurzaming, wat de problemen daarbij zijn, en aan welke oplossingen gedacht wordt.

Ik ben het niet eens met de gekozen scenario’s / verklaringen voor de resultaten / uitslag. Wat nu?

De complexiteit van de realiteit terugbrengen naar cijfers gaat altijd gepaard met simplificaties, en daarmee interpretatie. De onderzoekers van Quintel en de makers van het onderzoeksdossier hebben zo goed mogelijk geprobeerd zo reëel mogelijke uitkomsten te creëren, maar daarin zit altijd ruimte voor interpretatie.

Mocht je twijfelen aan wat we gedaan hebben, dan kun je altijd zelf in het Energietransitiemodel van Rotterdam het scenario doorrekenen. Ook kun je contact opnemen met Inge Janse, de onderzoeksjournalist van dit dossier, via inge@versbeton.nl.

Ik heb een andere vraag.

Daar zijn we benieuwd naar! Stuur je vraag op naar onderzoeksjournalist Inge Janse via inge@versbeton.nl, of stel je vraag in het reactieformulier hieronder.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Inge

Inge Janse

Inge Janse (1981) is geboren en getogen in Nieuw-Lekkerland, studeerde Nederlands & taalwetenschap en woont in Delfshaven. Hij werkt als freelance journalist, redacteur en presentator.

Profiel-pagina
bram van rijen

Bram van Rijen

Illustrator

Bram van Rijen is illustrator onder het pseudoniem Nozzman en is creative bij Hoppinger.

Profiel-pagina
Lees 2 reacties
  1. Profielbeeld van Catrein Ketting
    Catrein Ketting

    Leuke game, maar er zat geen vraag bij over de financiën. Wie gaat dit allemaal betalen? Ruwe schattingen zijn dat het € 4 miljard moet gaan kosten.

    1. Profielbeeld van Inge Janse
      Inge Janse

      Hallo Catrien (ik spel het maar goed ;),

      Dank voor je reactie. Financiën spelen bij het spel een grote rol, maar dan alleen als uitkomst van je keuzes (hoe minder je scenario kost, deze te meer punten krijg je).

      Je hebt gelijk dat er geen vragen an sich over geld gaan. Dat is omdat het Energietransitiemodel waar we op baseren, uitgaat van keuzes, niet van kosten (kosten zijn een resultaat, geen keuze).

      In deze artikelen bij dit dossier vind je meer over hoe kosten problematisch zijn in de queeste naar verduurzaming:

      https://versbeton.nl/2018/11/groene-toekomst-waarom-wil-rotterdam-het-mordor-van-nederland-blijven/

      https://versbeton.nl/2018/11/groene-toekomst-waarom-wil-rotterdam-het-mordor-van-nederland-blijven/

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.