voor de harddenkende Rotterdammer
vers_beton_said
Beeld door: beeld: Elzeline Kooy

Veel cursisten zijn me dierbaar, maar een van mijn dierbaarste cursisten is de Koerdische Osman.

Mijn gewoonte is om op de eerste les de cursisten te bevragen over hun onderwijsniveau. Osman bekende weinig onderwijs gekregen te hebben in Irak. Hij had zichzelf in de loop van de jaren Arabisch geleerd en meer wilde hij er niet over kwijt. ‘Is privé,’ zei hij. Pas aan het einde van de les, toen de andere cursisten vertrokken waren, wilde hij praten.

In Irak ik alleen maar vechten. Vechten, vechten, vechten.’
Ik vroeg of hij in het leger had gezeten.

Hij zei geen ja en geen nee. ‘In Nederland ik heb niemand. Ik heb geen familie, geen kinderen, ik ben alleen. En ik heb problemen. Heel veel problemen. Ik word gek. Ik kan niet slapen. Alleen in de ochtend ik val in slaap en dan ik word na één uurtje weer wakker. Ik moet alcohol drinken. De dokter heeft gezegd ik moet niet drinken en marihuana roken. Hij zegt dat is beter. Hij zegt dan ik word rustig. Maar marihuana voor mij niet werken. Ik móet alcohol drinken, anders ik word gek. U zegt u bent schrijver, daarom ik vertel u dit. Schrijvers zeggen niet mensen zijn slecht. En nu gemeente heeft gezegd ik moet naar taalles. Ik vind taalles niet erg. Ik wil alles goed doen hier. Ik hier al zeventien jaar wonen en nooit ik heb pijn gedaan. Maar ik kan niet leren, omdat ik kan niet concentreren. Ik heb veel problemen.’

Ik prees hem om zijn bedachtzaamheid. Die had hij tijdens de les gedemonstreerd. Waar veel cursisten mij proberen te imponeren met hoe snel ze werken, met veel fouten tot gevolg, nam Osman de tijd, met aanmerkelijk minder fouten tot gevolg. ‘De taalcursus is er voor mensen zoals jij,’ zei ik. De wet op de taaleis is bedoeld als minimale tegenprestatie. Niets staat degene die meer wil in de weg, maar de taalles is in de eerste plaats een steun in de rug en geen straf voor het krijgen van een uitkering. Gerustgesteld ging hij weg. Ik bleef zitten en vroeg mij af wat Osman allemaal aan demonen meetorste. Had hij grote verliezen geleden? Had hij mensen pijn gedaan? Wat voor vechter was hij eigenlijk geweest?

Op de tweede lesdag deed ik galgje met de klas. Osman vond het geen leuk spelletje. Hij wilde geen poppetjes ophangen. ‘Ik wil geen straf geven.’

Op de derde lesdag kreeg Osman een aanvaring met de oudere Marokkaanse cursist Hassan. In de veronderstelling dat het pauze was, was Hassan het lokaal uitgelopen om op de gang het middaggebed te doen. ‘Je mag niet tijdens les bidden,’ hoonde Osman. Waarop Hassan reageerde met te zeggen dat Osman zich met zijn eigen zaken moest bemoeien. 

Op de vierde lesdag kreeg Osman weer een aanvaring – met mij deze keer. Osman moest en zou de les verlaten om buiten een sigaretje te roken, hij stond al in de deuropening. Ik zei dat hij moest gaan zitten. Hij vond dat ik het recht niet had om dat tegen hem te zeggen. ‘Waarom ik moet zitten?’ viel hij uit. ‘Ik zeg ik wil sigaretje roken!’

Ik herinnerde hem aan de derde lesdag. Zoals ik Hassan geen toestemming had gegeven om op de gang te bidden, zo kon ik hem ook geen toestemming geven om buiten een sigaretje te roken. Toen het pauze was, verliet Osman als eerste het lokaal; maar na de pauze kwam hij niet terug.

Op de vijfde lesdag bleef Osman weg.
Op de zesde lesdag bleef Osman weg.
Op de zevende lesdag verscheen Osman weer. Gedurende de hele les, drie uur lang, was hij stil en geconcentreerd. In de pauze rookte hij buiten een sigaretje, na de pauze was hij weer terug. Toen de les ten einde was en iedereen weg, kwam hij naar mij toe. ‘Sorry, meneer. Ik snel boos,’ bekende hij.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
vers_beton_said

Said El Haji

Auteur

Said El Haji (1976, Marokko) is schrijver, publicist, schrijfdocent en geeft Nederlands aan anderstaligen. Hij werkte als columnist en opiniemaker voor tal van regionale en landelijke kranten en bladen. Zijn debuutroman De dagen van Sjaitan (2000) beleefde een ware hausse aan media-aandacht en is ook in het Frans verschenen. Ook publiceerde hij o.a. Goddelijke duivel (2006) en Sta op en leef, vader (2013).

Profiel-pagina
logodriehonderdduizendtweetien

Elzeline Kooy

Illustrator

Elzeline Kooy (Rotterdam) studeerde in 2013 af als illustrator aan de Willem de Kooning Academie. In 2014 behaalde ze haar master aan Sint-Lukas (kunsthumaniora) in Brussel. Momenteel werkt ze als freelance illustrator voor onder andere magazines en online platforms, met specialisatie in beeldverhaal.

Profiel-pagina
Nog geen reacties