voor de harddenkende Rotterdammer
SMVK_300_RGB_VB_01_FINAL
Beeld door: beeld: Michael van Kekem

Wat Maarten Struijvenberg (Leefbaar Rotterdam) ervan vond, dat GroenLinks en PvdA zich nu hard maakten voor Leefbaar-beleid uit het vorige college? Dat vroeg Stephan van Baarle (Denk) vorige week tijdens een ruim acht uur durende marathonvergadering in de commissie Bouwen. Op de agenda stonden de sloopplannen voor de Tweebosbuurt op Zuid, zonder twijfel een van de meest controversiële onderwerpen van de afgelopen maanden.

“Dat vind ik mooi”, zei Struijvenberg enigszins verrast, met een minzaam lachje. Het was zijn eigen Leefbaar-wethouder die de plannen twee jaar geleden door de raad en langs een referendum loodste, en nu zag hij collegepartijen GroenLinks, PvdA en CU-SGP – destijds erg kritisch – aanvallen van Denk, SP en Nida pareren. “Dat het niet ons project is, moge duidelijk zijn”, bekende GroenLinks-raadslid Astrid Kockelkoren. “Maar soms moet je dingen slikken.” Toen het doorgaans messcherpe Leefbaar-raadslid Struijvenberg aan zijn relaas begon had hij nog geen seconde spreektijd gebruikt.

Milieuzone

Het is een van de conclusies na een kleine vijf maanden lappendeken-college met zes partijen: GroenLinks en de PvdA worstelen om de collegeplannen waar ze hun handtekening onder hebben, gezet uit te leggen. Terwijl de VVD aan de andere kant de successen claimt en er zelfs in slaagt om de groene plannen van het college als de hunne te presenteren.

Neem bijvoorbeeld de discussie over de afgeschafte milieuzone, die oplaaide tijdens het debat over de nieuwe gemeentebegroting. Vervuilende auto’s mogen van het college weer de stad in, maar krijgen geen parkeervergunning. “Dus vervuilende auto’s mogen lekker door ons centrum rijden, maar niet die Rotterdammer met een klein, oud autootje?”, vroeg Robert Simons (Leefbaar). En: “Waarom is de milieuzone dan afgeschaft?”

VVD-lijsttrekker Vincent Karremans wist het wel: “Dankzij de VVD is deze vorm van symboolpolitiek afgeschaft.”

Tegen de deze week veel te vroeg overleden journalist Mark Hoogstad pochte Karremans deze zomer al dat zijn partij 168 van de 200 punten uit het verkiezingsprogramma had weten te realiseren. “Jij mag beweren dat GroenLinks de grote winnaar is, maar dan heb je het mooi mis.” Tel daarbij op dat de partij de locoburgemeester levert en een extra stem in het college heeft die moet voorkomen dat discussies in een loopgravenoorlog van vijf tegen vijf wethouders verzanden, en het mag duidelijk zijn wie deze zomer goed heeft onderhandeld.

Oppositie

Ook interessant: doordat Leefbaar buiten het college bleef, bestaat de oppositie voor de helft uit één partij die bij de verkiezingen meer dan tweemaal zoveel zetels haalde als de partij erna. Wat doet Leefbaar met deze ogenschijnlijk machtige positie?

Ik besloot de moties en amendementen die tijdens het begrotingsdebat werden ingediend eens door te spitten. Moties zijn voor de oppositie namelijk het voornaamste instrument waarmee ze in de raad het beleid kan bijsturen én ze zijn een mooie manier om je in de kijker te spelen. Partijen kunnen ze in hun eentje indienen of op zoek gaan naar medestanders en zo het draagvlak vergroten.

Op het eerste gezicht lijkt het erop dat de oppositie in het eerste beeldbepalende raadsdebat weinig werd gegund. Wat telwerk leert dat inderdaad minder dan de helft van hun ingediende moties werd aangenomen. Maar zoomen we in, dan verschilt dat beeld per partij. Zo werd elke PVV-motie weggestemd en kreeg ook Leefbaar maar 15 procent van haar moties door de raad.

Dan de partijnamen die boven de moties prijken. Leefbaar deed het in 44 procent van de moties zonder collega-partijen en de SP diende zelfs driekwart van haar moties in isolement in. Eenzame strijders zonder medestanders? Er lijkt in elk geval geen sprake van een geoliede oppositiemachine.

Neem dan eenmansfractie 50Plus. Voor elk van de 17 moties die lijsttrekker Ellen Verkoelen indiende, vond zij medestanders. En zelf ondertekende ze moties van de voltallige oppositie: zowel Leefbaar, Denk als de Partij van de Dieren vonden in Verkoelen een trouwe mede-indiener. 50Plus nestelt zich in het hart van de oppositie als de partij die met iedereen zaken kan doen.

Voorsorteren

Maar misschien wel de verrassendste cijfers levert Nida. Allereerst omdat 63 procent van de moties die de partij in stemming bracht, werd aangenomen. Dat mag effectieve oppositie heten. En ja, dat hangt helemaal af van wat er in de motie staat en hoe dat is verwoord. En met elf moties diende Nida er een stuk minder in dan andere partijen.

Maar toch, vergelijk het eens met Leefbaar en Denk, de twee grootste oppositiepartijen. Die brachten respectievelijk 39 en 37 moties in stemming waarvan ongeveer een vijfde werd aangenomen. Zo bezien zijn die elf Leefbaar-oppositiezetels dus weinig waard.

Ook qua mede-indieners zijn de Nida-moties opvallend. Want bijna driekwart van hun medestand kwam van collegepartijen, de PvdA voorop. Daarentegen stond boven nog geen 20 procent van de Nida-moties het logo van een oppositiepartij. Nida houdt de contacten met de collegepartijen dus warm, terwijl bij Leefbaar en Denk (om van de PVV nog maar te zwijgen) precies het tegenovergestelde gebeurt. Hun moties worden in de raad weggestemd omdat de coalitie daar nu eenmaal de meerderheid heeft.

Leuke statistieken, maar wat moeten we ermee? Laten we eens aannemen dat Nida niet is vergeten dat de partij deze zomer als mogelijke coalitiepartner werd genoemd. De linkse partijen wilden wel, maar de VVD was tegen. In plaats van Nida (2 zetels) hielp CU-SGP (1 zetel) het college aan de kleinst mogelijke meerderheid.

Maar dat de zes collegepartijen in de komende vier jaar met één raadslid te maken krijgen dat de partijdiscipline naast zich neerlegt, is niet ondenkbaar. In dat geval moet het college bij de oppositie op zoek naar steun. Zoals het anderhalf jaar geleden CU-SGP was dat het college van Leefbaar-VVD-CDA redde, in ruil voor een minder streng armoedebeleid.

Dat de VVD zijn stempel op dit college drukte, mag geen grote verrassing zijn. Die partij liet Leefbaar als beoogde collegepartner vallen en wilde daar iets voor terug. Maar juist het onopvallende Nida lijkt nu een effectieve oppositie te voeren, die misschien wel voorsorteert op meer.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

pasfoto-Guido van Eijck

Guido van Eijck

Guido van Eijck (1987) is onderzoeksjournalist voor Investico, platform voor onderzoeksjournalistiek. Artikelen van zijn hand verschenen in onder meer De Groene Amsterdammer, de Volkskrant, het Financieele Dagblad en het Zuid-Afrikaanse weekblad Mail & Guardian.

Profiel-pagina
michael van kekem portret

Michael van Kekem

Michael van Kekem (1985) werkt als illustratief ontwerper en printmaker. Zijn werk bestaat uit het maken en creëren van redactionele illustraties, boeken, huisstijlen, artwork voor animaties, prints en producten zoals Very Manly Pins. Zeefdruk, digitale en handgetekende elementen zijn belangrijke aspecten in zijn werk.

Profiel-pagina
Nog geen reacties