voor de harddenkende Rotterdammer
MarkvanWijk-Straatarts-MichelleAimee-Titelbeeld
Beeld door: beeld: Mark van Wijk

Hij duwt haar voort in een rolstoel, door de regen. Zij heeft een pyjamabroek aan en hij draagt kleren met vlekken. Traag kruipen ze langs de hoge flats van Ijsselmonde, die het laatste zonlicht absorberen terwijl de regen van hen af druipt. Het beeld ontroert me. Als ze naderen glijdt zijn hand door haar schilferige haar. Hij lijkt gelukkig, want hij houdt van haar. Zij kijkt gelukkig want hij zorgt voor haar, en meer hoeft zij niet te snappen in haar dementerende brein. “Zij hoort bij mij, dit hoort erbij”. Dit hoort erbij.

Hij is net met haar van het ziekenhuis naar hun woning gelopen omdat hij niet wist hoe hij anders bij ons moest komen. Een auto hebben ze niet. Het openbaar vervoer snappen zij niet. De buurtbus hadden ze eerder moeten bestellen. Hun kinderen wonen ver weg. En niemand hielp. Dus liep hij met haar naar onze praktijk, tot ze beiden doorweekt waren. Zij heeft vocht in haar benen met open wonden. Die wonden waren niet erg genoeg meer voor het ziekenhuis en dus kon ze naar huis. Maar er is geen thuiszorg of plek in tijdelijke verzorginstellingen meer beschikbaar, vanwege te kleine capaciteit en een groot percentage ouderen in IJsselmonde. Als wij haar man van in de tachtig niet hadden kunnen leren hoe hij haar benen moest zwachtelen en haar wonden kon verzorgen, was zij waarschijnlijk een paar weken later weer in het ziekenhuis opgenomen met een bloedvergiftiging.

Hoort dit erbij? Het gáát misschien zo, maar hoort het ook zo te gaan? Twaalf jaar geleden werd het ziekenfonds afgeschaft en kwam er een verplichte basisverzekering voor in de plaats. In 2012 werd de marktwerking onder begeleiding van Minister Schippers doorgevoerd. In 2015 werden overheidstaken als thuis- en jeugdzorg gedecentraliseerd. En nu merken we de gevolgen.

Zorgverzekeraars bezuinigden op de thuiszorg en zorginstellingen, die moeten concurreren en onder de zorgprijs gaan werken. Als gevolg worden er minder mensen ingezet, raken mensen overbelast of vallen ze uit. De kwaliteit en capaciteit van zorginstellingen gaat verder naar beneden. In verzorgingshuizen kom je pas als je eigenlijk in een verpleeghuis hoort. En patiënten met dementie die thuis moeten blijven wonen? Het gaat goed zolang ze niet het gas aan laten staan en een sigaretje opsteken.

Een paar weken geleden werd ik gebeld omdat één van mijn patiënten plots veel pijn had. Ik kende hem goed, hij is geen aansteller. Zijn hele leven had hij hard gewerkt, en daar veel slijtage en bijpassende gewrichtsklachten aan over gehouden. Toch zag ik hem bijna nooit. Toen ik bij hem kwam vond ik het een vreemd beeld: zijn pijn ging niet duidelijk van een bepaald lichaamsdeel uit. Het leek niet orthopedisch, noch neurologisch. Maar dat hij veel pijn had was duidelijk, hij schreeuwde het uit. Doordat het een vaag beeld was kreeg ik hem niet direct verwezen naar een ziekenhuis: specialisten lopen over van werk. Als ze kunnen zullen ze een patiënt proberen tegen te houden. Niet uit onwil, maar als direct gevolg van te hoge werkdruk.

MarkvanWijk-Straatarts-MichelleAimee-Tussenbeeld
Beeld door: beeld: Mark van Wijk

Ik startte pijnstilling en wat fysiotherapie. Maar de pijn werd snel extremer. De familie belde tot tweemaal toe een ambulance. Op de eerste hulp werd niets neurologisch gevonden, noch was er sprake van spoed. Maar thuis kon hij al snel bijna niks meer: hij woonde alleen en iedere beweging deed hem pijn. Maar er waren net als voor de oude mevrouw, geen opnamemogelijkheden in verzorgingshuizen in de buurt. De familie moest bij hem intrekken en de volledige verzorging verlenen aan hun zieke vader, van wie tot dan toe nog altijd niet duidelijk was wat er aan de hand was. Toen de familie voor de derde maal de ambulance moest bellen, een maand later, werd een CT scan gemaakt. Het bleek uitgezaaide kanker.

Deze familie is boos, terecht. Ze zijn ook boos op mij, teleurgesteld in wat ik voor hen heb kunnen betekenen. Ik had hem willen doorverwijzen voor een MRI, thuiszorg willen inzetten, meer willen doen, maar het lukte mij niet. Teleurgesteld, dat hoor ik gemiddeld zeven keer per week. En precies daar ligt misschien de kern van het probleem: mensen verwachten tegenwoordig teveel, ook al is wat ze verwachten gewoon redelijk. De zorg is overbelast door vergrijzing en bezuinigingen. Daarnaast zijn mensen beter geïnformeerd en vindt iedereen dat hij evenveel recht heeft op zorg. Maar in praktijk zie je dat mensen met weinig geld alleen de uitgeklede polissen kunnen betalen. Zij mijden de tweede lijn vanwege het eigen risico en kunnen vaak niet meer zelf bepalen naar welk ziekenhuis ze gaan. Ook zijn ze minder in staat particuliere thuiszorg of verzorgingshuizen te betalen en zijn mantelzorgers vaker overbelast omdat er meer op hun schouders komt en ze vaak niet minder kunnen gaan werken.

Maar was dat vroeger dan anders? Nee, eigenlijk niet. Toen we nog het systeem hebben dat mensen met een hoger inkomen een particuliere en mensen met lagere inkomens een ziekenfonds verzekering hadden was er ook al eerste- en tweede klas patiënten. Iemand was een P’tje of een Z’tje.  

Dus om terug te komen op mijn eerdere vraag: hoort het zo te gaan? Ik vrees van wel. Het is namelijk nooit anders geweest. De zorg is te duur voor iedereen. En welke keuzes ook worden gemaakt om kosten te besparen, het zal altijd de onderkant van onze maatschappij het hardste raken. Is dat oneerlijk? Ja. Zouden we anders moeten willen? Natuurlijk. Wat dat betreft zou ik de politiek wat mee willen geven. Het is onderzocht dat we ongeveer negentig procent van onze totale zorgkosten maken in de laatste twee levensjaren. Daar zit dus de egalitaire oplossing! Als we nu zorgen dat we stoppen met zorg verlenen voor deze laatste twee jaren, is het hele stelsel gered…

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

DSC_8880

Michelle-Aimée

Michelle-Aimée is huisarts, straatarts, fotografe en schrijfster. Ze woont sinds zes jaar in Rotterdam en komt als arts veel in aanraking met de onderkant van de samenleving. Voor Vers Beton doet ze hier maandelijks verslag over.

Profiel-pagina
avatar-mark-van-wijk

Mark van Wijk

Illustrator

Met een achtergrond als grafisch ontwerper en een grote interesse in illustratief werk maakt Mark van Wijk dingen graag mooier dan ze zijn. Daarbij is er, wat Mark betreft, altijd wel ergens een grap uit te halen.

Profiel-pagina
Nog geen reacties