Voor de harddenkende Rotterdammer
MarkvanWijk-Straatarts-MichelleAimee-Titelbeeld
Beeld door: beeld: Mark van Wijk

“Dokter, ik werd daar echt helemaal gek!” Hij staat volledig in oranje gekleed voor me, omdat hij er van overtuigd is dat hij zichzelf door kleuren kan genezen. Dan weer is hij helemaal gekleurd in paars, dan weer in rood, dan weer in groen en als hij in het blauw is dan moeten we oppassen: dan hangen er onweerswolken boven zijn hoofd. Na jarenlang volgen leer ik zijn gedrag een beetje te interpreteren.

Volgen is wat ik doe: hij is moeilijk, niet invoelbaar. Hij is schizofreen en in de volksmond knettergek, met gedachten die bijna altijd gekleurd zijn door bizarre denkbeelden en hallucinaties. Hij ziet zijn lichaam als een machine, aangestuurd door voelbare stromingen met wisselende energieën waardoor bijvoorbeeld één been opeens dunner is dan de andere. “Echt waar dokter, kijk maar!”

Toch neem ik zijn uitingen uiterst serieus. Want hoewel er misschien geen touw aan vast te knopen is, probeert hij wel iets te zeggen. Neem de keer dat hij voor me zat en maar bleef vertellen over een zelfgenezend gat aan het einde van zijn tenen, die soms opzwollen en naar hem keken, om daarna weer zwart te worden en te gaan slapen.

Hij bleek na uitkleden drie necrotiserende tenen te hebben en blaren op zijn hele voet, door een vaatafsluiting in het bovenbeen. Hij was daarvoor al bij drie andere huisartsen geweest, die zijn uitingen naar het rijk der fabelen verwezen en hem niet hadden uitgekleed. Een verward iemand op je spreekuur: liever niet, want dat betekent dat je nog meer gaat uitlopen. Zo iemand uitkleden? Daar is tegenwoordig echt geen tijd meer voor.

De vaatchirurg heeft hem ontslagen uit de controles. Hij deed niet mee met de looptraining bij de fysiotherapeut en hij weigert te stoppen met roken. Tja. Het idee dat je bij deze patiënt zijn levensstijl kan aanpassen verwees ik dan weer naar het rijk de fabelen. Hij kan ternauwernood een consult van tien minuten nicotineloos volbrengen, wordt ´s nachts wakker voor een sigaret en rookt zelfs onder de douche. Ik zie hem al zitten in dat steriele ziekenhuis bij de in-levensstijl-gespecialiseerde-volledig-geprotocolleerde-verpleegkundige om zijn gedrag in kaart te brengen en verbeterpunten te bespreken.

De ruimte vult zich rap met de tabaksgeur uit zijn baard, die tot zijn buik hangt vol met kattenbelletjes erin, om geesten af te schrikken. Het is goed dat we bij iedere patiënt proberen de levensstijl aan te passen om zo ook verantwoordelijkheid terug te geven. Geen recept voor een pil, maar een recept voor de groenteboer. Maar dat kan ook oordelend werken. Hoe bepalen we wie welke verantwoordelijkheid kan nemen voor zijn levensstijl?

Hij wordt met regelmaat gedwongen opgenomen in psychiatrische instellingen. Hij loopt dan kortdurend in onze pas, laat zijn gekrulde nagels knippen en zijn baard trimmen, om direct als de drang eindigt weer te stoppen met zijn medicatie. Maar hij voelt zich niet goed als hij beneveld is door antipsychotica. Dan staat hij weer voor mijn neus: “Dokter, ik werd daar echt helemaal gek!”

MarkvanWijk-Straatarts-MichelleAimee-Tussenbeeld
Beeld door: beeld: Mark van Wijk

Hij refereert aan zijn recente gedwongen opname in een GGZ-instelling. “Al die mensen daar zijn niet goed in hun bovenkamer. Tijdens het eten schreeuwde iedereen door elkaar: het was krankzinnig!” Wat kun je verwachten, als je problematische mensen gedwongen gezamenlijk laat optrekken in een gesloten ruimte. Dat lijkt haast op een sociaal experiment. De combinatie van onderbezetting van personeel en de steeds ernstigere problematiek die pas een opname krijgt, maakt dat er schrijnende situaties ontstaan.

Van een behandeling is bij hem eigenlijk geen sprake meer: de huidige GGZ biedt sinds de intrede van de marktwerking weinig ruimte meer aan ernstige, chronische psychiatrie. Ook geestelijke gezondheid is een business geworden: zorgverzekeraars vergoeden een strikt aantal behandelingen gekoppeld aan diagnose en verbetering. Bij simpele klachten is dat systeem kosteneffectief. Maar bij complexe, chronische psychiatrie niet. Zo zien we dat gedurende de jaren de focus van patiënten met zware klachten verschoven is naar patiënten met lichte klachten. Zwaardere gevallen, zoals iemand met schizofrenie, kosten een instelling geld. Terwijl deze patiënt de instelling juist het meeste nodig heeft.

Xenia-LopendeBand_VersBeton3-full-kl

Lees meer

De GGZ-carrousel: hoe de functie van psychiatrische klinieken verandert

In 2020 zijn er in Rotterdam 800 bedden voor psychiatrische patiënten minder. De…

Hulpverleners doen hun best. Maar ze verzuipen in een systeem waar registreren de hoofdtaak lijkt te zijn geworden. Een psychiater besteedt gemiddeld zeventien uur per week aan administratie. Dat is meer dan twee dagen werk per week!

Lange behandeltrajecten, beschermde woonvormen en sociale werkplekken zijn weggevallen voor mensen met een chronische psychiatrische ziekte. En dus zakt mijn patiënt door zijn slechte benen. Er is in onze maatschappij geen ruimte meer om hem de zorg te bieden die hij nodig heeft voor een zinvol en menswaardig bestaan.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

DSC_3591-web

Michelle-Aimée

Na haar afstuderen ging Michelle-Aimée werken als huisarts in het kwetsbare Rotterdam-Zuid. Daarnaast werkt ze als straatarts in de Pauluskerk, waar ze met name ongedocumenteerde mensen zie. Sinds anderhalf jaar deelt ze haar ervaringen op Vers Beton. Als dokter heeft ze de mooiste plaats om mensen te ontmoeten, al ziet ze hen vaak op het slechtste moment in hun leven. Het is door dit werk dat ze het gedrag van mensen steeds minder veroordeelt. In de frontlinie ziet ze dat keuzes die mensen maken niet altijd keuzes lijken te zijn, en dat we met elkaar vast zitten in een systeem. 
 
Profiel-pagina
avatar-mark-van-wijk

Mark van Wijk

Illustrator

Met een achtergrond als grafisch ontwerper en een grote interesse in illustratief werk maakt Mark van Wijk dingen graag mooier dan ze zijn. Daarbij is er, wat Mark betreft, altijd wel ergens een grap uit te halen.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.