Voor de harddenkende Rotterdammer

Gemeenteraadsverkiezingen, een beeldkieswijzer, de lancering van niet één, maar twéé journalistieke games, de start van een campagne voor een nieuw verdienmodel, een nieuwe website, een nieuwe talkshow, nieuwe columns en samenwerkingen: het was een bewogen jaar voor Vers Beton. In totaal publiceerden we iets meer dan 300 artikelen. Dat is te véél om allemaal te behandelen, maar in dit jaar overzicht bespreek ik enkele hoogtepunten, rode draden en andere opvallende activiteiten.

De Top 10

Laten we beginnen met de lijst van de meest gelezen stukken op Vers Beton. Van alles wat we in 2018 publiceerden, is dit de top 10 artikelen die jullie het meest hebben gelezen: 

Ferrie Weeda pleitte in deze opinie voor een ‘Pexit’ die onvermijdelijk in de lucht hing. Op 22 februari stapte wethouder Langenberg op vanwege het spoorwegdebacle de Hoekse Lijn.

11-GEB-ltC-©Ossip-20.35.05

Lees meer

Het vergeten verhaal van het Scheepvaartkwartier als Nazi-citadel

Op nummer 9 nog een verhaal van Ferrie Weeda: hij ontdekte dat de heipalen die de grond ingingen voor nieuwbouwwijk Little C bij Coolhaven zijn gestuit op de restanten van een heuse Nazi-citadel. Ferrie reconstrueerde dit vergeten verhaal.

Een trieste aanleiding voor deze notering in de lijst: eind november overleed journalist Mark Hoogstad aan de gevolgen van kanker. Samen met Tara Lewis schreef ik een kleine in memoriam.

Voor Valentijnsdag schreef Jaap Rozema zes liefdesverhalen op van stellen die elkaar in Rotterdam hebben ontmoet. En wat blijkt – óók de harddenkende Rotterdammer zwijmelt hier graag bij weg.

De bijnaam ‘sexy sextet’ muntte Mark Hoogstad voor de kersverse nieuwe coalitie van maar liefst zes partijen, die samen tien wethouders leverden. Voor Leefbaar Rotterdam was het een zure appel, maar Hoogstad vond dat de partij eens kritisch naar hun eigen rol moet kijken.

Powned zond begin dit jaar een documentaire uit over Crooswijk en in deze ‘de Beste Stuurlui’-opinie kraakt Marianne Klerk hierover een kritische noot.

woonreferendum-markvanwijk-1

Lees meer

De Rotterdamse Kieskijker

Onder initiatief en leiding van Teun van den Ende werkten een groep redacteuren en illustratoren mee aan deze, voor zover wij weten, eerste Nederlandse stemwijzer voor de gemeenteraadsverkiezingen die 100% op basis van beeld werkt. Dit experiment viel in de smaak!

Deze game is gebaseerd op het onderzoeksdossier De Bouwende Macht waarin Margot Smolenaars de macht van beleggers, investeerders, ontwikkelaars en politiek in Rotterdam onderzocht. In het spel bouw je zélf aan de skyline van Rotterdam en krijg je spelenderwijs inzicht in hoe de ontwikkeling van grote bouwprojecten werkt en welke afwegingen er gemaakt moeten worden tijdens zo’n traject.

Dat een longread niet hoeft af te schrikken bewijst dit artikel. Mark Hoogstad schreef een extra hoofdstuk voor de heruitgave van zijn boek ‘Rotterdam stad van twee snelheden’ over de coalitievorming en publiceerde deze gratis op Vers Beton. Dit is het langste stuk dat we ooit publiceerden.

 

VB_trombinoscope_colorblind

Lees meer

Diversiteit in de cultuursector: deze 5 excuusjes willen we niet meer horen

Een opvallende nummer 1 dit jaar met een vermanende titel. Ik vermoed dat dit artikel van Jelena Barisic en Caterine Baeten over de discussie over diversiteit in de cultuursector, ook buiten Rotterdam goed is opgepikt: dit thema speelt immers in de culturele sector in heel Nederland. Ook in 2019 zal dit nog nuttig zijn: dan worden immers de plannen voor de volgende cultuurplanperiode geschreven en ingediend. Aan het aantal lezers zal in het in geval niet liggen.

Verkiezingen

Op 21 maart konden we naar de stembus om te stemmen voor een nieuwe gemeenteraad. In aanloop naar de verkiezingen deden Guido van Eijck en Saskia Naafs elke week verslag van de campagne. Mark Hoogstad en Willem Sonneveld maakten een aantal verkiezingsvlogs. Meerdere schrijvers én beeldmakers uit de redactie werkten samen aan een heuse ‘Kieskijker‘: hierbij kon je je stemkeuze bepalen louter op basis van beeld. Gekoppeld aan de Kieskijker schreven we een serie artikelen wat de verschillende partijen te zeggen hadden over een aantal grote thema’s zoals armoede, bouwen en wonen en kunst en cultuur.

Na de verkiezingen volgende de analyses: wat betekende de uitslag? Guido van Eijck en Saskia Naafs concludeerden dat met name de strategie van moddergooien werd beloond. De campagne was een landelijke verkiezingsshow waar Rotterdam als decor diende. Marianne Klerk analyseerde de campagnestrategie van de Rotterdamse VVD en zocht naar wat ‘Golden Boy’ Karremans nu zo succesvol maakte, die eind 2018 ook is uitgeroepen tot politicus van het jaar.

Hoe moest er straks na deze verhitte campagnetijd nog bestuurd worden?, vroegen Van Eijck en Naafs zich al af, ruim een maand vóór de verkiezingen. Ze bleken een vooruitziende blik te hebben: de Rotterdamse politiek maakte een ongekend lange coalitievorming mee. Dat begon te lijken op een ingewikkeld potje Twister, waarbij volgens Awais Hassan vooral partijen als Denk en Nida buiten de boot gehouden werden. Mark Hoogstad schreef dat de ‘sexy sextet’ coalitie dat het daglicht zag Leefbaar tot een kritische blik in de spiegel dwong. Ook publiceerde Hoogstad de hierboven al besproken uitputtende reconstructie over hoe de worst werd gemaakt.

Mark Hoogstad

Ik kan er in dit jaaroverzicht niet omheen: 2018 was het jaar waarin we een ervaren en markante journalist bij onze redactie mochten verwelkomen, en in hetzelfde jaar tot groot verdriet ook vroegtijdig afscheid van moesten nemen. Drie van de artikelen uit de top 10 hebben met Mark Hoogstad te maken. Hij begon bij ons met het maken van een aantal verkiezingsvlogs samen met Willem Sonneveld. Hier moesten ze helaas eerder mee stoppen toen de diagnose van zijn ziekte duidelijk werd. Maar Hoogstad kon het schrijven niet laten. Hij schreef een aantal opiniestukken en bleef de perikelen van de coalitiebesprekingen nauwlettend volgen. Hij werkte, terwijl de chemo’s al waren begonnen, aan een extra hoofdstuk over de coalitievorming voor de heruitgave van zijn boek ‘Rotterdam stad van twee snelheden’ dat we op Vers Beton mochten publiceren. Dit boek won geheel terecht de Rotterdamse Persprijs dit jaar die vervroegd werd uitgereikt. Eind november kwam zijn overlijdensbericht. Tara Lewis bracht een ode aan haar journalistieke vriend en voorbeeld in het in memoriam op Vers Beton

Identiteit en diversiteit

In januari publiceerden we een essay van Marguerite van den Berg waarin ze naar aanleiding van de tragische dood van het baby’tje ‘Kerel’ pleit om het discours over de echte Rotterdammer’ rigoreus te verrijken. Dit pleidooi kwam niet uit de lucht vallen: identiteit bleef het hele jaar een rol spelen in de stad, en ook op Vers Beton.

Tijdens de verkiezingscampagne stelden Guido van Eijck en Saskia Naafs al vast dat alle partijen uit eigenbelang het identiteitsdebat verder opstookten. In dit vlog van Hoogstad en Sonneveld spraken ze o.a. Met Tanya Hoogveld van Leefbaar Rotterdam over identiteit.

De harde verkiezingscampagnes doet je afvragen: waar ontmoeten we elkaar nog écht in een stad waar iedereen zich steeds verder lijkt in te graven in zijn eigen identiteit of bubbel? Tijdens Motel Mozaïque organiseerde Teun van den Ende een avond over dit onderwerp namens Vers Beton. We vroegen twee fotografen om de stad in te lopen en te kijken waar ontmoeten, of juist niet ontmoeten, te zien is in het straatbeeld. Salih Kilic en Loes van Duijvendijk leverden twee hele verschillende reportages die we bespraken met een panel. 

Waar het gaat over identiteit, is de discussie over diversiteit niet ver weg. We maakten een drieluik over de discussie over diversiteit in de sector, waarbij ook geslaagde voorbeelden aan bod kwamen. Niet alleen in de cultuursector maar ook in het stadmaken en stedebouw gaat het over inclusiviteit. Hoe kan ervoor gezorgd worden dat zoiets als de nieuwe omgevingsvisie aansluit op de identiteit van de stad, vraagt Yvonne Rijpers zich af. Volgens Mark Minkjan zou de stad bij uitstek het medicijn moeten zijn voor de filterbubbel, en spelen ook de architectuur en inclusief ruimtelijk ontwerp een rol om de diversiteit van de stad te waarborgen.

Sinds september hebben we op Vers Beton het thema van ontmoeten opgepakt in de nieuwe serie Ons Kent Ons. Tara Lewis en Ferrie Weeda gaan elke twee weken naar een cultureel evenement of een maatschappelijke bijeenkomst en verkennen waar bubbels worden doorbroken en in welke bubbels we ons graag verschuilen: van de Zombiewalk tot een Gelukswandeling.

Het jaar dat vol stond met discussies en artikelen over identiteitspolitiek, diversiteit en bubbels werd afgesloten door een tweeluik van Marianne Klerk. Zij wierp een historische blik op de totstandkoming van de Rotterdamse identiteit en toont dat dit altijd al een machtsstrijd is geweest. En ze stelt dat vandaag niet alleen de stadsmarketing maar wij Rotterdammers ons allemaal moedwillig opsluiten in een stedelijke identiteit die steeds benauwder aanvoelt.

Woonvisie 2 jaar later

De Rotterdamse VVD was niet voor niets zo succesvol met het mantra ‘bouwen, bouwen, bouwen’. Ook dát verkiezingsonderwerp speelt het hele jaar door een rol in de stad. Niet in de laatste plaats omdat twee jaar na het woonreferendum de uitvoerig van de woonvisie in volle gang is. Bewoners in wijken op Zuid kregen brieven op de mat waarin staat dat ze moeten verhuizen omdat hun huis wordt gesloopt. Teun van den Ende maakte de stand van zaken op en Gwen van Eijck vroeg zich af of de Woonvisie nu niet geheel achterhaald is.

Aan de andere kant zien we dat de bouwcrisis definitief achter ons ligt en de Rotterdamse vastgoedprijzen blijven stijgen. In de zomer ontstond er een discussie over de verkoop van publiek vastgoed, zoals het Postkantoor, de Fenixloods of pakhuis de Dubbelde Palmboom. De ondernemers van de Hofbogen maken zich zorgen over de verkoop van de voormalige Hofpleinlijn, en Piet Vollaard schreef een pleidooi waarin hij de gemeente oproept te stoppen met de verkoop van publiek vastgoed.

Nieuw op Vers Beton

2018 was een jaar waarin we een aantal nieuwe columnisten en rubrieken mochten verwelkomen. Zo is er de serie Ons Kent Ons over bubbelbrekers. Ook zijn er columnisten die de wereld van hun eigen bubbel laten zien. De stadsnatuur wordt besproken door André de Baerdemaeker in zijn rubriek ‘Andere Rotterdammers’. Straatarts Michelle Aimée laat zien wat ze tegenkomt in haar dokterspraktijk. Said El Haji beschrijft wat hij meemaakt in het klaslokaal van zijn taallessen Nederlands. Culinair journalist Lot Piscaer werpt haar licht op de foodscène van de stad op basis van haar instagramfeed.

Sinds dit jaar hebben we ook ruimte voor een nieuw genre op Vers Beton: fictieverhalen. We hebben ons hiervoor nooit aan zoiets gewaagd, omdat literair redactie voeren echt andere vaardigheden en kennis vraagt dan een journalistieke- of opinieredactie. Maar dankzij een fijne nieuwe samenwerking met The Writer’s Guide kunnen we gebruik maken van hun expertise op dit vlak. Verwacht daarom een paar keer per jaar een stadsverhaal van een cursist van The Writer’s Guide. Ook schrijft auteur Daphne Huisden nu elke maand een feuilleton over een meisje en haar Rotterdamse oma.

Onderzoeksredactie

Rotterdam1-GJdeJonghweg2

Deel van Dossier

De ripper van Rotterdam

Tussen 1989 en 1999 zijn in Rotterdam vijf prostituees beestachtig afgeslacht door één man

2018 was ook het jaar waarin onze nieuwe onderzoeksredactie De Harde Kern naar buiten kwam met een aantal dossiers. In het voorjaar publiceerde Margot Smolenaars het dossier ‘De bouwende macht’ waarin ze onderzocht wie er vorm gaf aan de stad en hoeveel invloed beleggers, investeerders, bouwers en ontwikkelaars hebben op de stedelijke ontwikkeling. Dit dossier kwam samen in de game ‘Bouwen is Macht’ waarbij dilemma’s en scenario’s uit echte bouwprojecten zijn verwerkt.

Margot zette eind 2018 nog een dossier op: de Ripper van Rotterdam. In 2018 kwam een verdachte voor de rechter voor de moord op twee van de vijf vrouwen die in de jaren negentig in Rotterdam op brute wijze zijn vermoord, en waarschijnlijk door één en dezelfde man. We publiceerden de reconstructie van Margot die eerder in NRC had gestaan, over de context waarin deze moorden plaatsvonden en waarom ze zo lang onopgelost bleven. Deze reconstructie viel als op-tien-na-best gelezen artikel van het jaar nét buiten de top tien. Margot bouwde hieromheen een heel onderzoeksdossier met verslag van de rechtszaak en interview met de officier van justitie.

In een ander groot onderzoeksdossier ‘Wat houdt de groene toekomst tegen?‘, dook Inge Janse in de complexe werkelijkheid van de Rotterdamse haven om te snappen welke achterliggende processen bepalen waarom de verduurzaming van de haven zo traag gaat. In de bijbehorende game ‘De Groene Havenbaas‘ mag je aan de knoppen van de haven draaien en ontdek je hoe complex de transitie van de Rotterdamse industrie is.

Twee van onze onderzoeksdossiers gingen dus gepaard met journalistieke games. Voor ons zijn dit twee experimenten geweest om een berg research op een andere manier toegankelijk te maken voor een breder publiek en op een andere manier verhalen te vertellen. Een groot deel van het jaar zaten we daarom niet alleen met eindredacteuren maar ook met programmeurs, ontwerpers en webdevelopers aan tafel om deze games te produceren.

Dit werd mogelijk gemaakt dankzij een subsidie van CityLab010. Deze subsidie, bedoeld voor 2 pilots voor de onderzoeksredactie waarmee we de lokale creatieve industrie stimuleren, is heel belangrijk geweest voor ons. Behalve een bak nieuwe ervaring hebben deze twee pilots onze onderzoeksredactie op de kaart gezet en hebben we laten zien wat we in huis hebben. Dit zal zeker een rol hebben gespeeld in het binnenhalen van een nog grotere subsidie van het SVDJ voor 2019 waarmee we de onderzoeksredactie volgend jaar een vervolg kunnen geven. Samen met OPEN Rotterdam gaan we werken aan ten minste vijf nieuwe onderzoeksdossiers. Wordt vervolgd!

Samenwerking met Arminius

Sinds 2018 zijn we ook een partnerschap aangegaan met debatcentrum Arminius. Aangezien een deel van wat wij doen ook tot doel heeft het stedelijk debat een podium te geven – maar dan online –  is dat een hele natuurlijke samenwerking. We werkten soms al samen: we hadden al vaker geprogrammeerd op de debatnacht en we verzorgen de columns bij het politieke programma DRAAD. De intensievere samenwerking betekent dat we nu ook drie keer per jaar een eigen talkshow gaan organiseren en dat onze supporters korting krijgen bij evenementen van Arminius. Ook zullen we af en toe programma’s die aansluiten op onze artikelen, uitlichten aan onze lezers.

Support Vers Beton

Last but not least: 2018 is het jaar waarin we het roer hebben omgegooid. In september zijn we gestart met een campagne om supporters te werven. In dit artikel leg ik uit waarom dit een noodzakelijke stap voor ons is om te kunnen blijven voortbestaan – ondanks de vele succesvolle projectsubsidies missen we een stabiele financiële basis voor de organisatie zelf. In dit artikel lees je de update over de campagne na drie maanden.

In het kort: 2018 was spannend, maar 2019 wordt een sleuteljaar. Dan moet blijken of we een toekomst hebben. We hebben nu bijna 400 supporters (de kerstactie en oproep heeft veel opgeleverd!) maar we hebben er écht 2000 nodig. Dus mocht je nog op zoek zijn naar een goed voornemen: schrijf je hier in als supporter en zorg er voor dat we volgend jaar nog steeds kunnen blijven bestaan. Merci!

vb_fundeer-je-mening

Lees meer

Waarom Vers Beton supporters nodig heeft

Hoofdredacteur Eeva Liukku legt uit waarom supporters zo belangrijk zijn

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Eeva Liukku

Eeva Liukku

hoofdredacteur

Eeva Liukku (1983) begrijpt niet waarom mensen ergens anders zouden willen wonen dan in Rotterdam, maar heeft wel in Amsterdam wijsbegeerte gestudeerd.
eeva@versbeton.nl

Profiel-pagina
Xenia-avatar

Xenia Gottenkieny

Xenia Gottenkieny (Hameln , Germany) has studied audiovisual arts at the Willem de Kooning Academy in The Netherlands (1992-1995). She is a Rotterdam based (collage) artist, musician and photographer.

Profiel-pagina
Nog geen reacties