Voor de harddenkende Rotterdammer

Orhan Kaya (GroenLinks, 2008)

Participatie & Cultuur

De berichtgeving over het vertrek van Orhan Kaya leest als Machiavelli’s De Prins, maar dan aan de Coolsingel 40: machtswellust, list en bedrog. Kaya was vanaf 2006 wethouder Participatie en Cultuur, de enige wethouder van GroenLinks in een coalitie met de grotere partijen PvdA, CDA, en VVD. In de zomer van 2008 stapte hij uit zichzelf op: volgens zijn partij ervoer Kaya te weinig steun van de andere coalitiepartijen. De media schetst een beeld van een ‘weifelende’ en ‘kwakkelende’ wethouder, de ‘zwakke schakel’ in het B&W, op zijn zachtst gezegd ‘timide’ en ‘onzichtbaar’. Kaya zou een moeizame relatie met zijn ambtenaren hebben en irriteerde de andere partijen meer en meer. Zijn botsing met de raad over het plan voor een 11 miljoen euro kostend Urban Podium was waarschijnlijk de nekslag.

Kaya slaat terug in een interview met NRC. In het bijzonder beschuldigt hij de PvdA-Fractieleider, Peter van Heemst, van ‘walgelijke machtspolitiek’. “Hij kan mensen maken en breken, en dat doet hij dan ook.” Op 21 juli, middenin zijn vakantievoorbereidingen, zou hij gesommeerd zijn op het stadhuis door Van Heemst, voor een gesprek dat een korte mededeling bleek: Kaya moest weg. Het ontslag werd in ontzettende haast geregeld door zijn eigen partij en coalitie. Kaya ging alsnog op vakantie.

In het raadsdebat op 4 september stelt Van Heemst dat het wel degelijk een gesprek was, waarna Kaya zijn conclusies trok en als een ‘dief in de nacht’ vertrok naar zijn vakantieadres in Turkije. De oppositiepartijen slikken deze versie niet. Een paar dagen later volgt bovendien een vertrouwelijk rapport van GroenLinks over het vertrek van Kaya. De lokale partijleiding heeft te overhaast gereageerd en onprofessioneel gehandeld, en moet daarom opstappen. Wegens een gebrek aan ervaring had Kaya zich echter nooit kandidaat mogen stellen.

Eind goed, al goed? Niet echt. Na het aftreden pakt Kaya zijn oude beroep als bedrijfsarts weer op en start de transculturele Stichting Renk Zorg die in januari 2014 failliet gaat. Volgens Kaya ligt het aan de te late uitbetalingen van zorgverzekeraars, maar de betrokken zorgverzekeraars verdenken Kaya van excessief declaratiegedrag en mogelijk frauduleus handelen. Kaya liet zijn patiënten in hun land van herkomst behandelen, terwijl ze in de praktijk op vakantie gingen. De curator rapporteert daarnaast een onvolledige boekhouding en mogelijk onbehoorlijk bestuur. Een oud-hoofdbehandelaar van de stichting stelt in het AD dat Kaya persoonlijk schuldig was aan de fraude en dit ook aan hem zou hebben toegegeven.

Marianne Klerk

Leonard Geluk (CDA, 2009)

Onderwijs & Jeugd

In 2009 werd het dualisme, de wet uit 2002 die bepaalt dat de raad het college onafhankelijk controleert, flink getest toen CDA-wethouder Geluk verwikkeld raakte in een heftige politieke machtsstrijd met zijn eigen fractie.

Geluk stond bekend als een daadkrachtige bestuurder die onorthodoxe maatregelen nam. Hij verbande coffeeshops in de buurt van scholen. Hij verlengde de schooltijd met 6 uur en maakte zich hard voor een elektronisch kinddossier. Typisch een Rotterdamse bestuurder die op de troepen vooruit liep, zo werd er gezegd. Maar té eigengereid volgens de eigen fractie. De druppel was zijn voorstel om urinetesten bij scholieren uit te voeren op drugs.

De fractie zegde in maart 2009 het vertrouwen in de wethouder op, tot verrassing en ongenoegen van de lokale partijleiding. Collega wethouder Bolsius verbond zijn lot echter aan dat van Geluk. Die laatste bleef daarom toch aan als wethouder. Er werd een extra CDA-wethouder aangesteld om de fractie tevreden te houden. Het leek gesust. Maar in juni kondigde Geluk alsnog onverwacht zijn vertrek aan. Hij kreeg een nieuwe baan als bestuursvoorzitter van ROC Midden Nederland. Strikt genomen past hij daarom niet in dit rijtje, want ondanks de motie van wantrouwen is hij niet gevallen. Maar het conflict had veel energie gevreten, hij wilde niet meer. Een jaar na zijn vertrek zei hij tegen het Rotterdams Onderwijs Magazine dat hij wel even uitgekeken was op de politiek, “zeker zolang de vorm daar belangrijker lijkt te zijn dan de inhoud”. Een terugkeer sloot hij niet uit, maar tot op heden werkt hij nog steeds in het onderwijs, momenteel als bestuursvoorzitter van de Haagse Hogeschool.

Eeva Liukku

Dominic Schrijer (PvdA, 2009)

Werkgelegenheid, Sociale zaken, Grotestedenbeleid & Pact op Zuid

In 2006 werd Dominic Schrijer als politiek talent op het stadhuis verwelkomd. Het type veelbelovend, kan na een wethouderschap wellicht doorstromen naar Den Haag. Twaalf jaar daarvoor was de bestuurskundige als deelraadslid in Charlois begonnen, om vier jaar later toe te treden tot het dagelijks bestuur. In die hoedanigheid wist hij de ogen al snel op zich te richten – Schrijer is altijd een politicus geweest die niet bang was voor een (media)rel.

Zo verkondigde de kroonprins van Zuid in de zomer van 2003 in een interview dat de politiek geen antwoord had op de grote toestroom van kansarme mensen in de oude wijken. Hij hield zelfs een pleidooi om kansarme migranten eerlijk over stad, regio en land te verdelen. De discussie die na zijn ‘noodkreet’ losbarstte resulteert uiteindelijk in de omstreden Rotterdamwet.

In 2005 verloor hij de strijd om het lijsttrekkerschap van Peter van Heemst. Na de verkiezingswinst werd hij wethouder Werkgelegenheid, Sociale zaken, Grotestedenbeleid en Pact op Zuid. Vier jaar later won de PvdA met hem als lijsttrekker wederom de verkiezingen. Opvallend: Schrijer sloot op voorhand een samenwerking met Leefbaar uit, iets wat jarenlang veel kwaad bloed zette bij de partij. Hij werd locoburgemeester en kreeg dezelfde – stevige – portefeuille onder zich.

Aan de Coolsingel kan het tij snel keren. Een jaar later zorgde een begrotingstekort van 60 miljoen op zijn beleidsterreinen voor felle discussies in het college. Schrijer weigerde in te leveren op armoedebeleid en bijstand. Tegen RTV Rijnmond beklaagde hij zich over de ‘asociale houding’ van zijn eigen partij, die daarop prompt het vertrouwen in hem opzegde. Het was het einde van zijn carrière als politicus.

Na een intermezzo van anderhalf jaar werd Schrijer in maart 2008 door de gemeenteraad van Zwijndrecht voorgedragen als burgemeester. Deze functie oefende hij tot ruim twee weken geleden uit, toen werd hij voorzitter van binnenvaartorganisatie BLN-Schuttevaer. Twee rollen die volgens hem weinig van elkaar verschillen, vertelt hij in Nieuwsblad Transport: “In beide rollen ben je ook een verbinder: tussen de inwoners en het college en tussen de leden en het bestuur.” Hij zegt verder het marktaandeel van de binnenvaart te willen vergroten door ‘bondjes te sluiten’. In de laatste elf jaar heeft Schrijer één ding geleerd: solisten trekken aan het kortste eind.

Tara Lewis

Ronald Schneider (Leefbaar Rotterdam, 2017)

wethouder
Beeld door: beeld: Bouke Verwijs

Stedelijke Ontwikkeling & Integratie

Ronald Schneider bleef binnen Leefbaar Rotterdam altijd een buitenstaander. Hij kende voormalig voorman Marco Pastors nog van zijn studie, maar daar hielden de banden wel op. Toen Schneider in 2012 met lichte tegenzin fractievoorzitter werd, was er eigenlijk maar één ding dat telde: Leefbaar moest na twee raadsperiodes in de oppositie terug aan de knoppen. Bonding werd daarbij het toverwoord. Schneider haalde de banden met andere partijen aan en kreeg met Joost Eerdmans een nieuwe lijsttrekker (die toen nog weinig interesse had in splijtzwamthema’s als immigratie en islam).

Zijn aantreden als wethouder in 2014 mag een van de spectaculairste in jaren heten. In wat als snel ‘de wethouderscoup’ ging heten verenigde hij de oppositie en een deel van zijn eigen fractie achter zich. Kandidaat-wethouder Ingeborg Hoogveld, partner van Pastors, werd opzijgeschoven. Een machiavellistisch hoogstandje. Maar het zou hem zijn hele wethouderschap blijven achtervolgen. In één keer had hij er twee vijanden binnen zijn partij bij: een raadslid en een partijmastodont met aanzien.

Het was het raadsonderzoek naar de fraude rond poppodium Waterfront dat hem de das om deed – overigens een dossier waarvoor de gevallen wethouder Adriaan Visser als topambtenaar verantwoordelijk was geweest. De oppositie had de motie van wantrouwen al klaar, en Ingeborg Hoogveld was van plan die motie te steunen. Schneider hield de eer aan zichzelf: de avond voor het raadsdebat, tegen middernacht, stapte hij op.

Een paar maanden later gonsde zijn naam toch weer door de gangen van het stadhuis. Joost Eerdmans had hem gevraagd de raadszetel van de zieke Anton Molenaar te vullen. Schneider bedankte vriendelijk.

Sindsdien is het stil rond de oud-wethouder. Een zoektocht op internet, in krantendatabases en het handelsregister van de Kamer van Koophandel levert niks op. Vragen worden niet beantwoord. Volgens zijn LinkedIn-pagina eindigde zijn laatste functie in juli 2017 na drie jaar en drie maanden: wethouder Stedelijke Ontwikkeling en Integratie.

Guido van Eijck

Pex Langenberg (D66, 2018)

Mobiliteit & Duurzaamheid

Nee, een ‘mea culpa’, zoals het AD op de dag van zijn aftreden schreef, was het zeker niet. Dat wil oud-wethouder Pex Langenberg graag eerst rechtzetten alvorens hij vertelt hoe het hem nadien is vergaan. Tijdens een raadsdebat op 22 februari 2018 legde Langenberg verantwoording af over de ruime vertraging en kostenoverschrijding van project Hoekse Lijn. Een speciale raadsonderzoekscommissie verweet hem ‘onvoldoende regie en coördinatie’ en ‘een gebrekkige organisatie en voorbereiding’. De kosten zouden tot 90 miljoen euro hoger uitvallen.

Langenberg hield de eer aan zichzelf, nadat hij eind 2017 al eens was ontsnapt aan een motie van wantrouwen. In retroperspectief zegt hij zijn verantwoordelijkheid als bestuurder te hebben genomen. Volgens Langenberg bestaat er geen verband tussen zijn handelen en de overschrijdingen. De oorzaken daarvan liggen onder andere bij Bombardier, vindt hij. Dit Canadese bedrijf is verantwoordelijk voor de installatie van het beveiligingssysteem op de nieuwe lightrailverbinding met Hoek van Holland. De software blijft tot op de dag van vandaag problemen geven

Na zijn aftreden dook Langenberg direct de kroeg in. Met het wethoudersteam en partijgenoten. Naar eigen zeggen hebben ze geëvalueerd, dingen weggelachen. Hoewel het dossier hem nog weken heeft beziggehouden, meldde Langenberg zich de dag erna ‘bij de fabriekspoort’ van het Ministerie van I&W. Voorafgaand aan zijn wethouderspost werkte hij daar als rijksambtenaar. Er gold een terugkeergarantie.

Sinds september 2018 werkt de D66’er in Berlijn. Op de Nederlandse ambassade en als afdelingshoofd Infrastructuur en Waterstaat. Een diplomatieke post. Hij houdt in de gaten wat Duitsers doen op het gebied van verkeer, vervoer, duurzaamheid, klimaat. Denk aan grensoverschrijdende treinen (“die best wat harder mogen rijden”), het mogelijk beperken van de maximumsnelheid op de Autobahn, auto’s die op waterstof rijden. Hij brengt ambtenaren en bestuurders samen, bereidt de gesprekken voor.

Wat hij absoluut niet mist aan Coolsingel 40 is ‘het hijgerige’ van de Rotterdamse gemeenteraad. “Politici zouden er goed aan doen om politiek meer op hoofdlijnen te bedrijven en – in z’n algemeenheid – niet voortdurend spijkers op laag water te zoeken.”

Maurice Geluk

Vers Beton onderzoeksjournalistiek

Lees meer

Een ode aan het lekken

Guido van Eijck vreest voor het voortbestaan van de edele kunst van het lekken.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Profielfoto-Marianne-Klerk

Marianne Klerk

Marianne is historicus, promoveerde aan de Erasmus Universiteit en is nu verbonden aan de Universiteit van Oxford. Al 15 jaar woont zij in Rotterdam, in haar ogen de mooiste stad van Nederland, waar eeuwen geschiedenis van stadsvernieling en -vernieuwing kriskras door elkaar lopen.

Profiel-pagina
Eeva Liukku

Eeva Liukku

hoofdredacteur

Eeva Liukku (1983) begrijpt niet waarom mensen ergens anders zouden willen wonen dan in Rotterdam, maar heeft wel in Amsterdam wijsbegeerte gestudeerd.
eeva@versbeton.nl

Profiel-pagina
Tara

Tara Lewis

Tara Lewis (1986) werkt als freelancer voor diverse media. Ze koestert haar innerlijke tokkie en kan soms een beetje cynisch zijn. Ze vindt dat het discussieplatform bedoeld is voor lezers, en voelt zich daarom niet altijd geroepen te reageren. Ze studeerde Geschiedenis aan de EUR en Communicatie aan de HES.

Profiel-pagina
pasfoto-Guido van Eijck

Guido van Eijck

Guido van Eijck (1987) is freelance journalist. Zijn stukken verschenen in onder meer De Groene Amsterdammer, de Volkskrant, het Financieele Dagblad en Die Zeit. Voor Vers Beton schrijft hij elke maand een analyse over de Rotterdamse politiek.

Profiel-pagina
Portret-MG-2014-tumbnail

Maurice Geluk

Maurice Geluk (1983) groeide op in Spijkenisse en belandde als student in de Peperklip op Zuid. Zijn hart is sinds een decennium verpand aan Crooswijk. Hij werkt als zelfstandig journalist en schrijver.
Maurice@versbeton.nl

Profiel-pagina
logoBOUKEBOUKE

Bouke Verwijs

chef illustratie

Bouke heeft roots in de beeldende kunst en freelancet nu als ontwerper en illustrator. Hij fietste eens van Rotterdam naar Cairo en houdt nogal van verbeelding.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.

Advertentie

Logo_giraffe_01_600x500