Voor de harddenkende Rotterdammer
versbeton_politiek-MEI19_v1-02
Beeld door: beeld: Michael van Kekem

Het mag ook wel eens gezegd: Nederland wordt gewoon goed bestuurd. Die gedachte drong zich op toen ik een paar weken geleden een Brexit-bijeenkomst in de trouwzaal op het stadhuis bezocht. De middag was georganiseerd door adviesbureau Price Waterhouse Coopers (PWC). Onder de aanwezig waren ondernemers, consultants, ambtenaren en een handvol Britten. De sfeer had wat weg van Asterix en Obelix: ‘rare jongens, die Romeinen’.

Het ging die middag over de 35 duizend Nederlandse bedrijven die door de Brexit voor het eerst in hun bestaan met de douane te maken krijgen. Maar ook over wat Britten in Nederland kunnen verwachten bij een no-deal Brexit (een brief met qr-code bij wijze van verblijfsvergunning) en over een heleboel ingewikkelde nieuwe regels (waarvoor u PWC natuurlijk kunt inhuren).

Nu is het nog steeds de vraag of en, zo ja, wanneer de Brexit er precies gaat komen. Maar ontegenzeggelijk bezorgt het de stad met de grootste haven van Europa een hoop kopzorgen. Praktisch alle handel tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland passeert Rotterdam: vanuit vijf Britse havens varen schepen deze kant op. Ook 154 van de 160 duizend Britse vrachtwagens doen Rotterdam aan en 2,9 van de 3 miljoen ton goederen die over de weg vanuit Nederland de andere kant op gaat. De Brexit drukt op zijn zachtst gezegd een stempel op deze stad.

Onder het mom van Hope for the best, prepare for the worst, is een heel ‘aanvalsplan’ opgetuigd

Al halverwege 2017 ging de waarschuwing uit dat de douane zich op een harde Brexit moest voorbereiden, vertelde douanier Sip van de Weg. “We moeten mensen weer uitleggen wat het is om een grens te hebben”. Rotterdam als grensstad van de Europese Unie.

Inmiddels is er onder het mom Hope for the best, prepare for the worst, een heel ‘aanvalsplan’ opgetuigd – een kans om een mooie legerterm te gebruiken blijft in de stad van interventieteams en stadsmariniers zelden onbenut.

“I can see where you’re coming from”

In de praktijk betekent dat bouwen: vijf nieuwe parkeerplaatsen met plek voor 700 vrachtwagens die de boot niet op kunnen, bedrijfspanden die als warme broodjes over de toonbank gaan en uitpuilende pakhuizen voor gestrande goederen. Over de keerzijde van al die nieuwe pakhuizen kunnen ze in Rozenburg meepraten. Ook zijn er 900 douaniers aangenomen voor de nieuwe grenscontroles.

Vorige maand werd een buslading vol buitenlandse journalisten door de haven gejaagd om ze te laten zien hoe al die voorbereiding op de naderende Apocalyps er uit ziet. “Has anyone considered just shipping the Dutch over to run #Brexit”, tweette BBC-verslaggever Anna Holligan.

“Bij een harde Brexit gaat het Verenigd Koninkrijk veel goederen die vanuit Europa binnenkomen helemaal niet controleren”

Voor de Britse douane is het reden om de teugels wat te laten vieren, vertelde een medewerker tijdens de eerder genoemde Brexit-bijeenkomst. In het geval van een harde Brexit gaat het Verenigd Koninkrijk veel goederen die vanuit Europa het land binnen komen namelijk helemaal niet controleren, in een poging de goederenstroom zo min mogelijk te verstoren.

Of Groot-Brittannië daarbij niet profiteerde van het feit dat Nederland en andere Europese landen hun zaakjes wel op orde hebben, vroeg iemand in het publiek. “Yes, I can see where you’re coming from,” zei ze met gevoel voor understatement.  

Dienstensector

Dat Brexit Rotterdam nog fundamenteler kan veranderen, bleek begin maart tijdens de presentatie van de Economische Verkenning Rotterdam. De ‘EVR’ is het jaarlijkse moment van reflectie op ontwikkelingen in de lokale economie. Dit jaar gebeurde dat in het STC college aan de St. Jobshaven. Met de Nieuwe Maas aan je voeten en een beetje fantasie kon je het Verenigd Koninkrijk ver in het westen zien liggen.

De economische crisis bleef hier langer hangen dan elders in het land, zei wethouder economie Barbara Kathmann. Door de Rotterdamse afhankelijkheid van de haven en de industrie galmen economische tegenslagen langer na. De werkloosheid is in deze regio nog altijd hoger dan in de rest van Nederland. Waar de groeicijfers tot aan de crisis in 2008 voorliepen, hobbelen we er de laatste jaren achteraan. Rotterdam richt zich daarom meer op de dienstensector, was de boodschap. Groei zat  de afgelopen jaren vooral in de horeca, detailhandel, cultuur, ICT, financiële diensten.

En de Brexit kan die ontwikkeling versnellen, concludeerde Frank van Oort, hoogleraar aan de Erasmus universiteit. Hij onderzocht de economische impact van de Brexit – waaronder ook het extreemste scenario zonder afspraken over handel en grenscontroles – op verschillende Europese regio’s. Wat gebeurt er als er heffingen komen op alle import? Hoe hard stijgen de prijzen en wat doet het met de concurrentiepositie van een regio?

Als een bedrijf gewend is om met bedrijven op een andere plek te handelen, kan het roer niet zomaar om. Zo zullen chemische bedrijven in Zuid-Holland het zwaar te verduren krijgen als hogere invoerheffingen de Britse markt afsluiten, en zij ineens moeten concurreren met chemiebedrijven in het Ruhrgebied die van oudsher hun eigen afzetmarkt hebben. Hetzelfde geldt voor bedrijven in de machinebouw die plots de concurrentie aan moeten gaan met Frankrijk en Duitsland. En boeren in het Westland kunnen concurrentie verwachten van Britse collega’s die besluiten zelf paprika’s te gaan verbouwen.

Waar de zware industrie en de landbouw nieuwe concurrentie kan verwachten, kunnen andere sectoren juist profiteren van een Brits vertrek: de zakelijke en financiële dienstverlening, ICT en vrije-tijdseconomie. “Het kan modernisering versnellen”, zei Van Oort daarover. De overstap naar een meer op diensten gericht Rotterdam kan door de Brexit dus een zetje in de rug krijgen.

Voordat je verder leest...

Wij kunnen alleen bestaan dankzij support van lezers. Help jij ons om onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk te blijven maken? Vanaf 6 euro per maand ben je supporter!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

pasfoto-Guido van Eijck

Guido van Eijck

Guido van Eijck (1987) is freelance journalist. Zijn stukken verschenen in onder meer De Groene Amsterdammer, de Volkskrant, het Financieele Dagblad en Die Zeit. Voor Vers Beton schrijft hij elke maand een analyse over de Rotterdamse politiek.

Profiel-pagina
michael van kekem portret

Michael van Kekem

Illustrator

Michael van Kekem (1985) werkt als illustratief ontwerper en printmaker. Zijn werk bestaat uit het maken en creëren van redactionele illustraties, boeken, huisstijlen, artwork voor animaties, prints en producten zoals Very Manly Pins. Zeefdruk, digitale en handgetekende elementen zijn belangrijke aspecten in zijn werk.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.

Advertentie

Logo_giraffe_01_600x500