Voor de harddenkende Rotterdammer
Studio1op1_lvd_8
Beeld door: beeld: Loes van Duijvendijk
air_logo_groot

Lees meer

Mogelijk gemaakt door

Dit artikel is tot stand gekomen dankzij het Architectuur Instituut Rotterdam

Wie tijdens de Rotterdam Architectuur Maand het Postkantoor bezocht, heeft 250 blauwe krukjes zien staan. Misschien zelfs even plaats genomen. De installatie is het centrepiece van de monumentale hal. “In plaats van rijen stoelen in te tekenen, grepen we de vraag naar zitplekken aan om een verhaal over de verschillen in ontwikkeling van de stad te vertellen.”

De truc komt uit de koker van ontwerpbureau Studio 1:1, opgericht door Eveline Visser en Lucas Zoutendijk. Na hun opleiding aan de Design Academy in Eindhoven vestigde het duo zich in 2012 in Rotterdam. Architectuurinstituut AIR, het Office for Metropolitan Information (OMI) en Rotterdam Festivals vroegen hen een passend decor te ontwerpen voor de reeks aan lezingen en debatten die zijn finale beleeft in het weekend van 15 en 16 juni.

Zoutendijk: “De organisatie vond het vooral spannend of het op tijd klaar zou zijn.” Studio 1:1 kreeg namelijk pas begin april de vraag of ze een ontwerp wilden maken voor het interieur en de grafische vormgeving. “Toen stond het programma al grotendeels in de steigers, met de opening op 24 mei. Behalve de zitplekken voor bezoekers, moesten we onder andere rekening houden met een bar, een beamer-opstelling en vier grote maquettes.

Eén hoge kruk

De vier maquettes gaan over de wijken Charlois, IJsselmonde, Feijenoord en het centrum. Dat gaf voor Studio 1:1 de doorslag om de data uit deze wijken te kiezen en te verbeelden. De ontwerpers hielden de verschillen in inkomens tegen de dichtheid van elke wijk aan. Visser: “Kijk naar de prognoses van de groei en je vraagt je af wat dat betekent voor het samenleven in die wijken.”

De krukjes zijn door Studio 1:1 als een driedimensionale staafdiagram gerangschikt op een manier die de inkomens van de bewoners verbeeldt: hoe hoger de kruk, hoe hoger het inkomen. Conceptueel mooi gevonden, maar snappen bezoekers dat eigenlijk? Visser: “Wat mensen opvalt is dat in Charlois bijvoorbeeld maar één hoge kruk staat en heel veel lage. Omdat het ontwerp als tribune is uitgevoerd hebben bezoekers de keuze: ga ik op een laag, of een hoog krukje zitten?”

De afstand tussen de krukjes vertelt het andere deel van het verhaal: hoe dichterbij, hoe hoger de dichtheid van woningen in de wijk. Visser: “Zo zit je in het centrum op 50 centimeter van elkaar, terwijl dat in wijken op Zuid wel 70 centimeter is.”

Studio1op1_lvd_6
Beeld door: beeld: Loes van Duijvendijk

Met de hoogte van de krukjes levert dit een beeld op van vier wijken met verschillende kenmerken. Dat is, volgens Studio 1:1 niet bedoeld als uitvergroting of confrontatie met de situatie in deze wijken. Visser: “We zouden onze tentoonstelling geen waarschuwing willen noemen, zeker niet. Maar het is wel iets waar wij Rotterdammers stil bij moeten staan.”

Antwoorden zoeken

Met hun veelzijdige werk is Studio 1:1 niet makkelijk in een hokje te plaatsen. Zoutendijk: “We zijn niet afgestudeerd als architecten, stedenbouwkundigen of landschapsarchitecten. Wij beginnen nooit meteen met vormgeven, maar willen weten waar een organisatie mee zit. Daarna proberen we mét hen antwoorden te ontwikkelen door bijvoorbeeld workshops te organiseren. Een boekje of een ontwerp is nooit een doel op zich, het is vaak bedoeld om bestaand beleid te beïnvloeden.”

Een deel van de oplossing zien de ontwerpers daarom in voorlichting en communicatie, waar zij organisaties mee helpen. Voor Woonstad ontwikkelden ze bijvoorbeeld een stripverhaal als vervanging voor de gangbare brieven die de corporatie stuurt. Zoutendijk: “Bij sommige huurders zitten brieven van Woonstad tussen die van de belastingdienst en andere vervelende post. Als het dan in een stripverhaal verteld wordt, dan komt dat heel anders over.”

Studio 1:1 ziet overal kansen waar ze hun tanden graag in zetten. Veel ervan gaan over opgaven waar stad en natuur elkaar raken: “De openbare ruimte in Rotterdam is zo ontzettend verhard”, verzucht Visser. Ik snap niet dat Rotterdam geen actiever beleid heeft om de stad te vergroenen. Het hoeft niet eens zo moeilijk te zijn. Maai de bermen minder vaak zo stimuleer je heel makkelijk de groei van kruiden en bloemen in je stad. Een simpele aanpassing in het beheer die op de route naar Hoek van Holland al is ingevoerd. “Minder vaak maaien kun je overigens niet op alle plekken doen, want dan klagen bewoners dat de openbare ruimte niet meer onderhouden wordt.”

Behalve de gemeente kunnen ook andere partijen aan het herstel van biodiversiteit bijdragen, voegt Visser toe: ”Als huurder moet je je huis doorgaans witgeverfd en leeg opleveren. Waarom is het niet mogelijk om in het beleid op te nemen dat de tuin groen moet zijn?”

Studio1op1_lvd_4
Eveline Visser en Lucas Zoutendijk bij hun tentoonstelling Beeld door: beeld: Loes van Duijvendijk

Naast de Shellpomp

Als Studio 1:1 een vrije opdracht krijgt, vragen de ontwerpers ook vaak aandacht voor de natuurlijke leven in de stad. Zoutendijk: “Voor de Dag van de Architectuur in 2015 hebben we een glasplaat van zes vierkante meter met zand bedekt in de vorm van de stadsplattegrond van Rotterdam. We lieten daar mieren een maand lang hun gang in gaan. Zij sloopten de hele plattegrond maar creëerden ook nieuw doorgangen. We hebben landelijke kranten waaronder de Telegraaf ermee gehaald. Veel Rotterdammers kwamen kijken hoe hun stad werd toegetakeld.”

studio-ossidiana-lvd-1

Lees meer

Drijvende eilanden voor actie, avontuur en ontdekking: de ambities van Studio Ossidiana

Een gesprek met Prix de Rome-winnaar Studio Ossidiana over visie, werkwijze en Rotterdam.

Dat er allerlei verschillende soorten bezoekers naar de mierenstad kwamen kijken, vindt Studio 1:1 een belangrijke factor om succes aan af te meten. Ook de huidige tentoonstelling in het Postkantoor heeft zich op dat vlak al bewezen, waarin de locatie een grote rol vervult. Zoutendijk: “Veel mensen komen in eerste instantie binnen om de immense hal te bekijken. Er komen dus niet alleen professionals, maar alle soorten Rotterdammers.”

Hoewel veel van hun opdrachten zich vooralsnog buiten Rotterdam afspelen, is Studio 1:1 met de stad vergroeid geraakt. Dat begon jaren geleden toen ze met hun bureau in het kleine gebouwtje trokken naast de Shellpomp aan het Hofplein, waar nu een Starbucks zit. Visser: “Dat was een hele fijne plek voor ons heel goed voor onze zichtbaarheid. Er belden allerlei mensen aan met vragen, wat ons hielp om na te denken over de vragen waar Rotterdammers mee rondlopen.”

Een nieuwe verhuizing staat inmiddels voor de deur: in augustus zal Studio 1:1 in een oud schoolpand op het Noordereiland te vinden zijn. Visser: “Toen die kans langs kwam, moesten we ‘m wel grijpen. We voelen ons goed in Rotterdam nee, ik denk niet dat we hier voorlopig weggaan!”

Dossier Architectuur: De Nieuwe Lichting

Rotterdam is de stad van grote gevestigde architectuurbureaus en starchitects. Maar wie staat in de coulissen te trappelen? Hoe kijkt de nieuwe generatie architecten tegen het vak aan? Vers Beton spoort jonge en veelbelovende ontwerpers op en vraagt ze naar hun ideeën over de toekomst van Rotterdam. Lukt het ze om een eigen stempel op de stad te drukken?

Dit dossier wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (Meer info)

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Teun van den Ende

Teun van den Ende

Teun van den Ende laat zich niet graag leiden door hypes, maar gaat juist op zoek naar de lange lijnen in de ontwikkeling van Rotterdam – en ook andere steden trouwens. Teun combineert populaire cultuur met historisch onderzoek naar de stad.

Profiel-pagina
DSC_8616

Loes van Duijvendijk

Fotograaf

Loes van Duijvendijk (1987) is architectuur en landschapsfotograaf. In haar fotografisch werk onderzoekt zij aandachtig de beeldtaal in de stedelijke en natuurlijke omgeving. Geïnspireerd en gefascineerd door plekken die altijd in transformatie zijn, gaat zij op zoek naar unieke details, lichtinvallen en verrassende constructies. Haar werk is een persoonlijke en poëtische vertaling van haar ervaring tijdens dit proces. De relatie tussen fotografie en de perceptie van ruimte speelt dan ook een belangrijke rol.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.