Voor de harddenkende Rotterdammer
ANGB2019070378
Beeld door: beeld: Angeniet Berkers

Voor de huisartsenpraktijk ‘Blaak’ van Thao Nguyen die ruim achtduizend patiënten bedient, moet een nieuwe locatie gevonden worden. Het kantoorgebouw Blakeburg waar de praktijk zit, moet namelijk plaatsmaken voor de nieuwe woontoren The One. Praktijk Blaak heeft een aanbod gekregen voor een plek in het nieuwe pand (vanaf 2024), maar zou dan meer dan het dubbele van de huidige huurprijs moeten betalen. “Dat gaat gewoon niet” aldus praktijkeigenaar Thao Nguyen. 

Het is tekenend voor een probleem dat speelt in het centrum van Rotterdam. “Door de verdichting van de stad en de stijgende vastgoedprijzen is er in de binnenstad een tekort ontstaan aan huisartsen dat in de toekomst verder zal toenemen”, zoals wethouder Sven de Langen (CDA) van Volksgezondheid het formuleert. Ook de Gebiedscommissie Centrum wijst op de zorg voor voldoende maatschappelijke voorzieningen: met het oog op het groeiende aantal toeristen en bewoners in het centrum, moet de ‘balans tussen levendigheid en leefbaarheid’ bewaard blijven.

“In 2025, met negenduizend nieuwe centrumbewoners, is er een tekort van vijf huisartsen”

Het Parool berichtte eerder dit jaar over twee huisartsenpraktijken in Amsterdam-Zuid die hun praktijkruimtes kwijt dreigen te raken vanwege een ‘oververhitte vastgoedmarkt.’ Zo’n vaart loopt het in Rotterdam nog niet – huisartsenpraktijk Blaak heeft bijvoorbeeld nog een contract tot 20311 – maar huisartsen trekken al wel aan de bel.

Een groeiend tekort

Huisarts Thao Nguyen, die ook bestuurder is bij de Huisartsenkring Rotterdam, schat dat er op dit moment zo’n drie tot vier zogeheten normpraktijken2 ontbreken in het centrum. Dat zou betekenen dat minstens zesduizend bewoners geen huisarts in de buurt hebben. Nguyen: “De stad groeit ontzettend hard, maar de maatschappelijke ruimte groeit niet mee. Er is behoefte aan maatschappelijke meters voor maatschappelijke prijzen.”

ANGB20190703160
Thao Nguyen: “de stad groeit ontzettend hard, maar de maatschappelijke ruimte groeit niet mee.” Beeld door: beeld: Angeniet Berkers

Wel benadrukt hij dat harde cijfers nog niet beschikbaar zijn. Daarom onderzoekt Huisartsenkring Rotterdam samen met onder andere ZorgImpuls momenteel hoe groot het huisartsentekort is. Het ‘Zakboekje Binnenstad’ voorspelde eerder al dat er in 2025, met negenduizend nieuwe centrumbewoners, een tekort van vijf huisartsen zal zijn. In 2040 loopt het tekort op tot twaalf huisartsen, doordat er nóg vijftienduizend inwoners bijkomen. 

Er moet dus ruimte komen voor nieuwe huisartsen. Maar een praktijk beginnen blijkt al even lastig, ziet bijvoorbeeld Charlotte Sijbom. Zij is sinds twee jaar aan het werk als huisarts en wil een eigen praktijk beginnen in het centrum, waar ze ook woont. Maar een zoektocht naar een betaalbare praktijkruimte in de buurt, leverde niks op. Een huisartsenpraktijk krijgt van de zorgverzekeraar een vast bedrag per patiënt, onafhankelijk van de locatie, en heeft daarom weinig marge in de huisvestingskosten. “We zijn geen commerciële partij,” benadrukt Sijbom.

Ze verbaast zich erover dat de gemeente het belang van huisartsen in de wijk nog niet in lijkt te zien. “De gemeente moet een goed leefklimaat verzorgen, en dat is niet alleen maar wonen.” Om ervoor te zorgen dat huisartsen ‘midden tussen de mensen’ kunnen blijven werken, hoopt ze op sterkere samenwerking tussen artsen en de gemeente. 

Ook huisarts Marleen Kooijman deelt die zorgen: “Toen ik 22 jaar geleden begon merkte ik al dat er in bestemmingsplannen nooit ruimte was opgenomen voor huisartsen.” Het argument dat de gemeente zich niet heeft bemoeid met het vestigingsklimaat voor huisartsen vanwege ‘marktwerking in de zorg’ vindt ze kort door de bocht: “Er worden voor ziekenhuizen toch ook bestemmingsplannen gemaakt? Ik hoef niet in de watten gelegd te worden, ik wil gewoon een betaalbaar pand.”

Kooijman is gespecialiseerd in spoedzorg en werkt onder andere op de huisartsenpost in het Erasmus MC. Hoewel de post bedoeld is om patiënten op te vangen na sluitingstijd van reguliere huisartspraktijken, merkt ze dat er ook veel patiënten over de vloer komen die, om wat voor reden dan ook, geen huisarts hebben.

Geen gemeentelijke taak?

Wettelijk gezien is het de taak van zorgverzekeraars – en niet van de gemeente – om erop toe te zien dat iedereen binnen vijf minuten loopafstand een huisarts heeft. Sinds de introductie van marktwerking in de zorg heeft de gemeente Rotterdam zich dan ook niet beziggehouden met de huisvesting van huisartsen. Toch ziet de gemeente zich nu genoodzaakt een actievere rol aan te nemen. Anders ‘is de kans groot dat de eerstelijnszorg in groeigebieden door marktwerking in de knel komt,’ aldus de gemeentelijk woordvoerder. Wat voor rol dat precies is, wordt nog onderzocht. 

“In het bestemmingsplan afdwingen dat ontwikkelaars specifieke ruimte maken voor huisartsen in nieuwe gebouwen, kan momenteel niet”

Nguyen hoopt dat de stad gemeentelijk vastgoed beschikbaar gaat stellen voor huisartsen en andere maatschappelijke voorzieningen. Hij benadrukt dat daarom voor de hele stad precies per gebied in kaart moet worden gebracht waar er huisartsen missen. 

Maar Jim Pedd, die als lid van de Gebiedscommissie Centrum op de hoogte is van het probleem, doet een andere suggestie. De wetgeving kan momenteel niet afdwingen dat ontwikkelaars specifieke ruimte maken voor huisartsen in nieuwe gebouwen, legt hij uit.  Door een nieuwe categorie toe te voegen in de bestemmingsplannen, moet dat wel mogelijk zijn.

ANGB2019070336
Beeld door: beeld: Angeniet Berkers

Beide bovenstaande oplossingen worden door de gemeente onderzocht, laat de woordvoerder van wethouder Barbara Kathmann (economie, PdvA) weten. De wethouder gaf eerder dit jaar al aan vastgoedeigenaren op hun ‘maatschappelijke verantwoordelijkheid’ aan te willen spreken zodat er voor dokters genoeg ruimte blijft. 

Hoe de gemeente het tekort aan gaat pakken, is dus nog niet duidelijk. Maar dat er actie ondernomen moet worden, daar zijn de huisartsen het over eens. Nguyen: “Je kan het niet aan de markt overlaten.”

Dubbele huurprijs

Intussen wordt over de toekomst van huisartsenpraktijk Blaak nog onderhandeld. Review Real Estate, de ontwikkelaar van woontoren The One, zegt wel degelijk de intentie te hebben om ook ‘health services’ aan te bieden in de nieuwe toren. Maar de huur die de ontwikkelaar daarvoor vraagt – ruim het dubbele 3 van het huidige bedrag volgens Nguyen – blijkt onbetaalbaar voor een huisartsenpraktijk. 

Daarom zoekt Review Real Estate samen met de medische partijen in haar huidige pand een alternatieve locatie. Het merendeel van de partijen is akkoord met herhuisvesting in woon- en kantoorgebouw de Witte Keizer, laat de ontwikkelaar weten. Maar Nguyen vindt het pand voor zijn eigen praktijk ongeschikt, vanwege de indeling. Ook is het onzeker hoe lang de praktijk in dat gebouw kan blijven, benadrukt Nguyen. Met een tijdelijke oplossing neemt hij geen genoegen: een huisarts moet op permanente huisvesting kunnen rekenen om zijn of haar werk goed te doen.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

  1. Nguyen staat niet op straat want hij heeft een onderhuurcontract met hoofdhuurder STAR-SHL en die is momenteel nog in onderhandeling is met Review Real Estate, de eigenaar van The One, over een alternatieve locatie. ↩︎
  2. Een normpraktijk is 2095 patiënten per fulltime huisarts. Het is een landelijk gemiddelde dat de Nederlandse Zorgautoriteit berekent, voor het onderbouwen en vaststellen van huisartsentarieven, aangezien de bekostiging van huisartsen deels samenhangt met het aantal ingeschreven patiënten. ↩︎
  3. Een woordvoerder van Review Real Estate laat weten dat de prijsverhoging komt door BTW opslag, maar uit de stukken die Nguyen van Review Real Estate heeft ontvangen, blijkt dat de huur ook exclusief BTW nog ruim anderhalf keer zo hoog is als het huidige bedrag. ↩︎
pasfoto-Adriaan

Adriaan de Jonge

Adriaan (1994) is politiek filosoof en journalist. Hij houdt zich bezig met vraagstukken over werk, inkomen en ongelijkheid. Want over datgene waar we het grootste deel van onze tijd mee bezig zijn, mogen we best wat dieper nadenken. 

Profiel-pagina
BF3E6A2C-5BEE-4A9B-A869-571A8070916C

Angeniet Berkers

fotograaf

Angeniet Berkers (1985) is een sociaal bewogen fotografe met jarenlange ervaring in de (jeugd)ggz. Met haar camera zoekt ze naar contact en verbinding met mensen die zich soms in kwetsbare posities bevinden. Ze stelt gevoelige onderwerpen aan de kaak en kijkt daarbij altijd naar de menselijke kant van het verhaal. Ze weet dit op een integere wijze te verbeelden en te vertellen.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.