Voor de harddenkende Rotterdammer
IMG_0638
Beeld door: beeld: Lisa van Vliet

Een strakblauwe lucht strekt zich uit over de lege straten van Rotterdam. Iedereen zit binnen, gekluisterd aan de tv, wachtend op de aangekondigde nieuwsuitzending. Vandaag is het bijna een jaar nadat de eerste molotovcocktail werd geworpen in De Slag om Amsterdam. Met het geluid uit kijk ik naar een vlog van een bekende Britse YouTuber. De video is gisteren gepubliceerd en ik hoop dat er iets te zien zal zijn over de huidige staat van de strijd. Terwijl de vlogster met één hand haar professionele camera-set-up vast probeert te houden, gebaart ze met de ander enthousiast naar de stapel stenen en gruis achter haar. Een paar stenen bogen, de vroegere overkapping van de fietstunnel, zijn nu het hoogste bouwwerk van het Museumplein, de rest van het Rijksmuseum is verpulverd tot een post-apocalyptisch landschap van baksteen, marmer en flarden schildersdoek. Aan een gebroken vlaggenmast, bovenop het puin, wappert een schildering van een klein meisje dat met een lichte frons voor haar uitkijkt, het enige deel dat over is van De Nachtwacht. In het volgende shot, haar camera niet langer in de hand maar balancerend op haar tripod, legt ze een bos bloemen neer bij de nieuwe I Amsterdam-letters, herbouwd met het puin van de omliggende musea. Ik zet kort het geluid aan en hoor haar uitleggen dat de letters een eerbetoon zijn aan hen die hun leven lieten in de strijd om het recht te allen tijde toerist te mogen zijn.

In eerste instantie waren de Amsterdammers blij met zowel deze werelderfgoedstatus als de toeristen, die met hun praktische wandelschoenen naar de binnenstad van Amsterdam kwamen om zich vervolgens neer te vleien op een bierfiets of in een rondvaartboot. Sterker nog, deze buitenlandse mannen en vrouwen in gezinsformatie, als romantisch koppel of, nog erger, als onderdeel van een vrijgezellenfeest, werden met open armen ontvangen. Er werd alleen maar gedacht aan al het geld dat ze hier kwamen uitgeven aan houten tulpen, wietvormige sleutelhangers, decoratieve klompen, koelkastmagneten en andere prullaria.

Supermarkten verkochten alleen nog kaas en stroopwafels in blikken met Delfts Blauwe bedrukking

Maar aan al het moois komt een einde en in de loop van de tijd – terwijl de grachtengordel zich steeds verder vulde met toeristen – begonnen de Amsterdammers te twijfelen aan de economische voordelen ten opzichte van de steeds opdringerige nadelen: er kon niet meer dan twee meter aan een stuk gefietst worden zonder af te moeten stappen voor toeristen die het verschil tussen een rood geasfalteerd fietspad en een met grijze tegels beklede stoep niet zagen, stamkroegen hadden geen plek meer aan de bar voor hun stamgasten – tenzij die bij openingstijd al klaar stonden om hun barkruk te claimen – en supermarkten verkochten alleen nog kaas en stroopwafels in blikken met Delfts Blauwe bedrukking, voor andere boodschappen moest men nu naar buiten de ring.

In Rotterdam keken we toe, mijn WhatsApp stond vol met grappen en memes over de zondvloed in Amsterdam. We dachten toen nog dat het hier niet zo’n vaart zou lopen. Dit was onze stad. Iedereen had haar altijd saai en onaantrekkelijk genoemd, dus wat zouden ze hier komen zoeken? De opkomst van postmodernistische bouwwerken als het nieuwe station en de Markthal werd in eerste instantie door menig Rotterdammer vooral als gedoe ervaren. De bouwkranen pasten soms beter in de skyline dan het bouwwerk dat door hen uit de grond werd gestampt. Langzaam veranderde onze stad van een betonnen beerput waarvan je moest leren houden naar een architectonische speeltuin die eigenlijk heel fotogeniek bleek te zijn.

Langzaam veranderde onze stad van een betonnen beerput waarvan je moest leren houden naar een architectonische speeltuin die eigenlijk heel fotogeniek bleek te zijn

Terwijl wij ons dagelijks leven al manoeuvrerend langs de verschillende bouwputten voortzetten, begonnen online travelblogs als The Lonely Planet en Wanderlust Rotterdam steeds hoger op lijstjes te plaatsen. Het duurde niet lang of Rotterdam stond hoger op de lijst van ‘Places You MUST Visit Before You DIE’ dan pittoresk Amsterdam en de toenemende stroom toeristen in onze stad bleef niet onopgemerkt. Maar wij laten ons niet zomaar wegpesten, sterker nog, we bleken allemaal prima in een stad te passen. Veel van de nieuwbouw waar toeristen op afstroomden, interesseerde het gros van de Rotterdammers weinig. Wat moet je met een nieuwe markthal als de oude vertrouwde markt nog steeds op het plein ervoor gehouden wordt? En het uitgaansleven in Rotterdam is zo over de stad uitgespreid, dat toeristen nooit overal tegelijk kunnen zijn. Wordt iets online uitgeroepen tot the place to be? Dan komen we er waarschijnlijk al weken niet meer.

Een aantal Amsterdammers koos het ruime sop en trok weg uit de stad. Veel van de oude grachtenpanden die vroeger voor hoge prijzen aan studenten werden verhuurd, werden nu voor nog hogere prijzen aan toeristen aangeboden. De overlast die deze tijdelijke inwoners gaven met hun feestjes waar geen einde aan leek te komen en de kakofonie van rolkoffers die voor zonsopgang van de trap af werden gesleept, stimuleerde andere bewoners ook de stad te verlaten en hun eigen huis in de verhuur te gooien.

Het grootste deel van het geld ging naar het opruimen van penisvormige waterpijpen, kapotte selfiesticks en vrolijk gekleurde nepveren boa’s

Een aantal welbespraakte bewoners stapte naar de burgemeester om te vragen of er geen limiet gesteld kon worden aan al die toeristen of dat er desnoods een aantal toeristvrije zones konden komen zodat Amsterdammers weer van hun eigen stad konden genieten. Maar de gemeente was terughoudend, het instromende geld was nodig voor de restauratie van al die door zowel toeristen als inwoners geliefde monumenten. Zelfs al ging het grootste deel van dat geld naar het opruimen van penisvormige waterpijpen, kapotte selfiesticks en vrolijk gekleurde nepveren boa’s. Toen bleek dat de gemeente zich liever bezighield met een oplossing voor de meeuwen die in grote getallen op de binnenstad waren neergedaald om alle weggegooide, of soms zelfs uitgekotste, haring met uitjes op te eten, dan zich om de menselijke inwoners te bekommeren, besloot een aantal winkeleigenaren en bewoners het heft in eigen handen te nemen.

De Slag om Amsterdam begon op een zachte zomeravond in de eerste week van juli, een periode die altijd gepaard ging met een toenemende stroom van toeristen. Een groepje Britten dat aan het vieren was dat een van hen binnenkort voor altijd aan een vrouw gebonden zou zijn, stond al bier zuipend tegen een pand aan te plassen terwijl de bewoners boven een literaire salon hadden georganiseerd om door middel van poëzie en woordkunst hun ongenoegen over de invasie te uiten. Toen een prominente columnist uit het raam hing om een peuk op te steken, zag hij die groep Britten en brak er iets in hem. Zonder er lang over na te denken trok hij de stropdas van zijn nek, propte hem in de fles Chardonnay die naast hem op de vensterbank stond, stak hem aan en liet hem tussen de zeikende Britten vallen. De explosie weergalmde door de stad als het startschot van de marathon en alle bewoners die zich binnen de ring bevonden gaven gehoor. Er waren twee groepen strijders die los van elkaar de stad probeerden te verdedigen: enerzijds een allegaartje van advocaten, iedereen die beweerde schrijver te zijn en de gehele beroepsbevolking van de Zuidas, die vanuit hun grachtenpanden molotovcocktails naar beneden gooiden, en anderzijds de kroeggangers, winkeleigenaren en het overgrote deel van de bewoners van Noord, die op de man vochten met gebroken bierflesjes terwijl ze luidkeels Hazes zongen.

De eerste uren wisten de toeristen niet wat er gebeurde, ze waren te stoned en te dronken om op tijd weg te rennen. De groepen die van nature al openstonden voor een goede vechtpartij, herpakten zich als eerst en al snel volgde ook de rest van de vakantiegangers. De hele nacht woedde de strijd en er vielen doden aan beide kanten. Toen in de ochtend voor velen de drankroes was verdwenen en de schade aan lijf en leden werd geïnventariseerd, bleek niet iedereen bereid door te vechten. Schiphol stroomde over met toeristen die weg wilden en Amsterdam hielp ze maar al te graag. Er bleven echter genoeg vakantiegangers achter in de stad die wel wilden doorvechten. Online verschenen video’s en artikelen die opriepen om naar Amsterdam te komen om mee te vechten voor ieders recht deze historische en als werelderfgoed bestempelde stad te mogen blijven zien. Kranten als The Daily Mail en OK Diario wijdden de hele voorpagina aan foto’s van gewonde landgenoten en koppen als “Night of Fire and Doom in City of Sex and Weed” en “The Dutch Think They Can Bully Us Out of Our Favorite City”.

Kranten als The Daily Mail wijdden de hele voorpagina aan koppen als “The Dutch Think They Can Bully Us Out of Our Favorite City”

Ik ben de vlogster met haar pastelgekleurde lokken zat, maar de nieuwsuitzending is nog steeds niet begonnen dus ik klik door naar een andere video: luchtbeelden van de grachtengordel afgewisseld met fragmenten gefilmd door bewoners op straat. Gevels van statige huizen zijn de gracht in gevallen. Hier en daar is een huis op zijn eigen plot ineengezakt, waarschijnlijk vakkundig tot ontploffing gebracht door bewoners die de schoonheid van hun huis niet in de handen van de toeristen wilden laten vallen. Op de beelden uit de lucht is goed te zien hoe de ringstructuur is vervaagd tot een grote bruine vlek, alsof iemand de stad heeft opgegeten en weer uitgekotst met onverteerde brokjes en al. De drone vliegt over de ring rondom de stad, een lege, grijze baan, af en toe onderbroken door een legerpost of een tank.

Na een bijzonder kort spoeddebat de ochtend na de Night of Fire and Doom had het kabinet besloten om het leger te laten uitrukken en al snel waren de toegangswegen naar de stad afgesloten. Nadat de laatste toeristen van Schiphol vertrokken waren, werd er een vliegverbod op het vliegveld ingesteld. De sporen van het Centraal Station stonden vol lege treinen die voorlopig niet meer zouden vertrekken en de ring van Amsterdam was leeg op de legerposten na. Net als vandaag zat ik achter de tv met mijn laptop op schoot. Toen de live-uitzending van de NOS eerdere fragmenten begon te herhalen, keek ik op mijn laptop naar video’s gepost door Amsterdammers of stamptoeristen, een term die ze al snel aangemeten kregen aangezien ze niets van de stad heel lieten. ’s Avonds keek Nederland toe hoe op een livestream van een Duitse stamptoerist het Rijksmuseum werd opengeblazen. Degene die de camera vasthield vertelde enthousiast dat op deze manier voortaan iedereen van de kunst kon genieten zonder zo lang in de rij te hoeven staan.

’s Avonds keek Nederland toe hoe op een livestream van een Duitse stamptoerist het Rijksmuseum werd opengeblazen

In Rotterdam waren we inmiddels gestopt met grappen maken. De yuppen daalden af uit hun torens, de havenarbeiders, kunstenaars en anderen die zich in de betaalbare delen van Rotterdam bevonden, trokken richting de rivier om elkaar te vinden op het Noordereiland waar de planning van onze eigen verdediging begon. We besloten net als in Amsterdam gebruik te maken van de ring van asfalt om de stad heen, maar in plaats van te wachten tot het nationale leger daar plaats zou nemen, plaatsten we er zelf zeecontainers gevuld met beton. Voor bewoners buiten de ring die mee wilden vechten werd plaatsgemaakt binnen de stad. Kantoren werden in rap temp omgebouwd tot woontorens en hotels en woningen voor expats werden beschikbaar gesteld voor hen die een woonplaats binnen de ring nodig hadden. Een maand geleden is de Maaskering dicht gegaan. Niet veel later vertrok de laatste trein uit Rotterdam, de sporen liggen nu vol met springstof, klaar om mogelijke treinen met stamptoeristen de lucht in te blazen. Mochten ze de Maaskering openbreken, dan wacht ze een ketting van watertaxi’s beladen met genoeg explosieven om een vliegdekschip te laten zinken.

Ik klap mijn laptop dicht en leg hem aan de kant. De speciale nieuwsuitzending is begonnen en ik zie hoe een stoet stamptoeristen de laatste Amsterdammers met hun burgemeester naar de ringweg escorteert. Het beeld schakelt over naar de Dam, waar het paleis eruit ziet als een leeggelopen luchtkasteel, de toren steekt nog net boven het puin uit. Zelfs de witte vlag er bovenop ziet er verslagen uit en wappert halfslachtig in de lichte zomerbries. Ik kijk op mijn telefoon, open accounts van een aantal bekende stamptoeristen en zie hoe ze juichend het Centraal Station innemen en de stilstaande treinen binnen stromen. Als de verslaggever stopt met praten hoor je hoe ze luid ‘Rotterdam, Rotterdam’ scanderen.

Buiten schalt “You’ll Never Walk Alone” luidkeels uit duizenden kelen

Ik krijg een notificatie op mijn scherm. Het is tijd om me te melden. Ik veeg twee groene strepen op mijn wangen en pak mijn spullen. Buiten schalt “You’ll Never Walk Alone” luidkeels uit duizenden kelen. Ik loop naar de Brienenoordbrug om mijn plaats in te nemen. Dit is mijn stad en dat zullen ze weten ook.

The Writer’s Guide

Dit verhaal is gemaakt door een cursist van The Writer’s Guide (to the Galaxy), een literair cursuscentrum in Rotterdam onder leiding van Silvana Sodde. Lees meer.

Voordat je verder leest...

Vers Beton heeft jouw support nodig! Wij kunnen alleen blijven bestaan dankzij support van lezers. Maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Suzanne_Peet

Suzanne Peet

Suzanne Peet leeft graag met haar hoofd in de boeken. In 2015 is ze begonnen om haar liefde voor lezen online te delen. Op haar blog (www.justplainsuus.com) en op haar Instagram (@suusreadsbooks) schrijft ze regelmatig boekenrecensies. In 2016 heeft zij samen met twee vriendinnen de ‘Undercover Book Club’ opgericht. Sinds 2017 waagt ze zich aan het schrijven van haar eigen verhalen met behulp van The Writer’s Guide (to the Galaxy).

Profiel-pagina
Tumbnail-Lisa-Vers-Beton-300×300

Lisa van Vliet

Illustrator

Lisa van Vliet is een illustrator die met haar beelden op zoek is naar humor en klein geluk. 
Haar inspiratie uit het stadsleven, haar plantencollectie of bijvoorbeeld een mooie kleur, kunnen via allerlei technieken het plaatje vormen waar ze naar op zoek is.
Profiel-pagina
Nog geen reacties

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.