Voor de harddenkende Rotterdammer
Dossier-Horeca—Artikel-1—Ruben-Hamelink–3
La Cave Bar Beeld door: beeld: Ruben Hamelink

In het met regelmaat terugkerende debat in de gemeenteraad over het aantal 24-uursvergunningen heeft burgemeester Aboutaleb (PvdA) twee stokpaardjes om uitbreiding tegen te houden: een tekort 1aan agenten én de toenemende spanning tussen wonen en uitgaan. Maar de statistieken die hij daarbij aanhaalt – er zijn volgens hem al 155 zaken met zo’n vergunning, waarvan 107 in het centrum – blijken ernstig vervuild. 

Onderzoek2 van Vers Beton en OPEN Rotterdam toont aan dat in Rotterdam 41 procent van de ondernemers met een 24-uursvergunning (goed voor 63 horecazaken, waarvan 43 in het centrum) hun vergunning niet – of slechts sporadisch – gebruikt. Het leeuwendeel3 sluit in het weekend om uiterlijk 2 uur ‘s nachts 4de deuren (net zoals horecazaken zonder 24-uursvergunning mogen). Anderen zijn permanent gesloten5 of slechts heel af en toe tot in de vroege uurtjes open, zoals grote verhuurlocaties Ahoy en WTC. Negen zaken exploiteren daadwerkelijk klokje rond, zoals Holland Casino en nachtcafé Akdeniz.

Daarnaast komen veel van de 24-uursvergunningen toe aan restaurants, waaronder 19 shoarmazaken, 9 Chinese eethuizen en 7 McDonald’s. Deze situatie is in 2012 door Directie Veiligheid gecreëerd. Vanwege een ‘administratieve lastenverlichting’ zijn bestaande nachtvergunningen toen omgezet in 24-uursvergunningen. Ook plekken met een sterk besloten karakter, zoals studentenverenigingen en sexclubs, hebben zo’n papiertje. Verder beschikken koffietent Hopper en sigarenboer Cigo Raika in Ommoord over deze vrijstelling.

PLATTEGROND_klein
Sluitingstijden van zaken met een 24-uursvergunning (-> klik voor animatie) Beeld door: beeld: Matzwart

Aanvraag geweigerd

Het resultaat van deze verdeling van vergunningen is dat het uitgaanspubliek op vrijdag en zaterdag bij slechts een derde – 35 stuks – van de vergunde zaken in Rotterdam-Centrum na tweeën nog terecht kan voor een biertje, een dansje of een waterpijp. Stadsbreed gaat het om 43 uitspanningen, oftewel 28 procent van de beschikbare vergunningen. 

Uit onze analyse van cijfers van Directie Veiligheid blijkt daarnaast dat in de afgelopen vijf jaar twintig ondernemers zijn gestopt en hun nachtvergunning hebben ingeleverd. In die periode verleende de dienst aan slechts een handvol horecazaken een nieuwe ontheffing, waaronder aan HAS op de West-Kruiskade, Cornelis Bar & Kitchen en McDonald’s nabij De Kuip. Verscheidene andere zaken, zoals Plan C en Café in The City, zagen hun aanvraag geweigerd op gronden van politiecapaciteit en de precaire balans tussen wonen en uitgaan. Onderaan de streep neemt het aantal nachtzaken daardoor af. 

In een schriftelijke reactie laten de woordvoerders van Aboutaleb en de Directie Veiligheid weten de situatie waarin 40 procent van de 24-uursvergunningen in onbruik is “niet opmerkelijk te vinden”. Datzelfde zeggen ze over het verhoudingsgewijs geringe aantal zaken waar daadwerkelijk tot laat kan worden uitgegaan. Ze spreken liever van een “niet optimaal gebruik”.

“Situatie zeer onwenselijk”

Sinds 2016 pleiten D66 en Leefbaar Rotterdam (vaak met steun van andere partijen) voor nieuwe 24-uursvergunningen, omdat ze het aanbod van beschikbare nachthoreca zagen afkalven. De burgemeester houdt deze discussie echter in een houdgreep. Hij toont zich tegenstander van extra blauw inzetten om horecaoverlast tegen te gaan6, zelfs al zou hij de beschikking hebben over meer agenten. Casimir Blokland, plaatsvervangend districtschef bij de politie Eenheid Rotterdam en verantwoordelijk voor horeca, sluit zich daarbij aan: “Zoals het nu is, zeggen wij: het is goed. We willen niet de stofzuiger zijn die aan de achterkant de rotzooi opruimt.”

D66-raadslid Elene Walgenbach noemt de ontstane situatie “zeer onwenselijk”. De laatste jaren zijn alle moties om impulsen aan de nachthoreca te geven door de raad aangenomen, vertelt ze. “Toch is het antwoord van de burgemeester iedere keer: ‘Nee, we hebben al zoveel vergunningen, en er is geen politiecapaciteit.’ Ik wil nu graag van hem horen hoe het écht zit. Walgenbach vroeg de burgemeester dit voorjaar specifiek naar de locaties en bestemmingen. Daarop volgde een ontwijkend antwoord: hij gaf slechts het totale aantal en de aantallen per gebied.

Tanya Hoogwerf van oppositiepartij Leefbaar Rotterdam valt haar bij. Ze gaat ervan uit dat de burgemeester op de hoogte is van de vervuilde cijfers – en deze voor de raad heeft achtergehouden. “Zo niet, dan is dat ook problematisch, want op basis waarvan maak je dan beleid?” Ex-wethouder Adriaan Visser (destijds verantwoordelijk voor horeca) en een ambtenaar van Directie Veiligheid7 beamen dat de burgemeester over deze details beschikt. 

HORECA_02 [Hersteld]
horeca, tabel, nachtvergunning Beeld door: beeld: Matzwart

Ook PvdA-raadslid Dennis Tak ziet het (totale) aantal 24-uursvergunningen niet als goede indicatie voor de levendigheid van het – in zijn optiek beperkte – nachtleven. “Er moet een balans zijn tussen horeca en wonen. Die is er nu niet: er is duidelijk toenemende behoefte aan zaken waar je tot na 2 uur terecht kan, terwijl het aanbod daalt. Daarom moet de gemeente ruimte creëren voor nieuwe initiatieven. Als je het echt wilt, dan moet je slim omgaan met de politiecapaciteit.”

Overlast voor bewoners

Tot ongenoegen van de gebiedscommissie Centrum heeft het college ook al haar voorstellen voor méér nachthoreca afgewezen. In reactie op het nieuwe horecaplan voor het centrum van deze commissie, liet het stadhuis begin juli per brief weten: “(..) het standpunt in te nemen in beginsel geen nieuwe 24-uurshoreca in het centrum te ontwikkelen.” 

Het belangrijkste argument: de spanning tussen horeca en wonen. Het college schrijft dat de overlast voor bewoners de komende jaren verder zal toenemen, aangezien in het centrum volop woningen verrijzen. Deze situatie creëert de politiek deels zelf door huisvesting op onhandige locaties toe te staan, zoals tegenover de feestcafés op het Stadhuisplein. Deze zaken mogen extra geluid produceren sinds het plein in de jaren ‘90 als enig horecaconcentratiegebied is bestempeld.  

Hoewel zij nadrukkelijk oog hebben voor het beperken van overlast, zien leden van de gebiedscommissie Centrum Hennie van Schaik (Leefbaar Rotterdam) en Jim Pedd (D66) toch ruimte voor groei in 24-uursvergunningen. Zij denken daarbij aan zaken als FERRY op de Westblaak en Plan C in de Oude Haven (die allebei graag langer open zouden willen). Van Schaik: “Als ik alleen naar bewoners luister, gebeurt er niets meer in Rotterdam. En stilstand is achteruitgang. Dat moet je niet willen in deze stad. Heb je die rij voor de deur bij de Vibes gezien? Er is duidelijk behoefte aan bij de jongelui.” Pedd: “De gemeente zegt altijd: ‘We zijn een wereldstad.’ Maar we hebben niet de horeca die daarbij hoort.” 

Nog wel beschikbaar voor nieuwe 24-uursvergunning: het oude Waterfront, de hoek Coolsingel/Stadhuisplein en de Ferro-locatie

versbeton_politiek-MRT19-08-08

Lees meer

Club weg, iedereen boos

Waarom trok de gemeente de stekker uit de Maatschappij voor Volksgeluk?

Drie Rotterdamse locaties zijn volgens Directie Veiligheid nog wel beschikbaar voor nieuwe nachttenten (en dus 24-uursvergunningen): het oude Waterfront, een pand op de hoek Coolsingel/Stadhuisplein en de Ferro-locatie/Emaillefabriek in Delfshaven. Dit zijn panden die al geruime tijd leegstaan. Op de laatste plek zou een club komen, maar dit voorjaar trokken 8gemeente en Havenbedrijf de stekker uit de plannen van de Maatschappij Voor Volksgeluk (MAVV).

Nieuwe club in M4H?

Toch lijkt niet alles op slot te zitten. Heel voorzichtig zegt het college nachtelijke groeimogelijkheden te zien in de ‘buitengebieden’ van Rotterdam (Hoek van Holland, Rozenburg) en de ‘centraal aangestuurde gebieden’, zoals Merwe-Vierhavens. Dit laatste is positief voor de ondernemers achter het inmiddels gesloten BAR. Zij willen in het Steurgebouw, de voormalige Sugu Club, alsnog een nieuwe club starten, nadat MAVV niet doorgaat.

Het stadhuis reageert tot dusver afwijzend, ondanks een ‘ongevraagd positief advies’ van de gebiedscommissie Delfshaven, vertelt Kristian de Leeuw van MAVV. “Er wordt door het college gezegd dat daar woningen komen, maar dat klopt niet9. En dat er met Ferro al voorzien is in een nieuwe 24-uursvergunning in het gebied.” De kans dat er na de mislukte tender nog een ondernemer zijn vingers aan de Ferro-locatie wil branden, is echter klein.

De nieuwe horecagebiedsplannen, waarin per straat de mogelijkheden voor nieuwe vergunningen worden vastgesteld, staan 4 september op de agenda van de commissievergadering Energietransitie, Duurzaamheid, Economie en Mobiliteit. Hierin gaat het ook over het plan voor het Steurgebouw van ondernemer De Leeuw. D66-raadslid Walgenbach heeft alvast zes moties klaarliggen. “Het gaat mij er niet om welke specifieke vergunningen worden verstrekt. De doelstelling moet zijn dat we in Rotterdam een hoogwaardig nachtleven willen creëren. Een algehele visie daarop vanuit de gemeente ontbreekt.” Tanya Hoogwerf: “Ik wil een open debat over de toekomst van horeca. Dat gesprek hebben we nog niet op het juiste niveau kunnen voeren, omdat de raad niet over de juiste informatie beschikt.”

Hoe doen andere steden het?

Vergeleken met andere steden heeft Rotterdam opvallend veel 24-uursvergunningen. Zo heeft Eindhoven er nul (hoewel alle avond- en nachtondernemers mogen openblijven tot 4 uur, waaronder circa vijftig kroegen en dancings op Stratumseind). Amsterdam telt negen zaken met vrije openings- en sluitingstijden, en daar worden er binnenkort vijf aan toegevoegd. Het hoofdstedelijke stelsel kent overigens meer smaken: met het juiste papiertje mogen ondernemers ‘s weekends tot 3, 4, 5 of 6 uur open blijven. In het centrum beschikt bovendien geen enkel eethuis over een 24-uursvergunning. In Amsterdam zijn deze louter bedoeld voor uitgaansgelegenheden.

UPDATE 4-9-2019

In een eerdere versie van het artikel stond foutief gemeld dat Pasfoto Rotterdam over een 24-uursvergunning beschikt. De locatie met deze vergunning betreft niet Coolsingel 69 maar Coolsingel 69A. Op dit adres huist een voormalig etablissement dat nu leeg staat. Dit heeft geen invloed op de cijfers en percentages in het artikel.

Debat over nachthoreca tijdens Vers Beton LIVE op 7 oktober

Moet het Rotterdamse horecabeleid op de schop? En hoe dan? Hierover praten we tijdens onze talkshow Vers Beton LIVE verder met politici, (klagende) burgers, ambtenaren én ondernemers op maandagavond 7 oktober onder leiding van presentator Hasna El Maroudi.

> Klik hier voor meer info & tickets <

Wil je niks missen?

In de maand september verschijnt op Vers Beton wekelijks een verhaal over de verschraalde Rotterdamse nachthoreca. Niets missen van het onderzoeksdossier ‘Horeca op de Fles’? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief. Voor tips kun je mailen naar tara@versbeton.nl of maurice@versbeton.nl

Reageren? Als je geen supporter bent, kun je hier een gratis account aanmaken om te reageren op dit artikel. 

Dit onderzoek is een samenwerking tussen Vers Beton en OPEN Rotterdam, en mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek en de supporters van Vers Beton.

Voordat je verder leest...

Wij kunnen alleen bestaan dankzij support van lezers. Help jij ons om onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk te blijven maken? Vanaf 6 euro per maand ben je supporter!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

  1. Alleen als er meer politie-inzet komt, wil burgemeester Aboutaleb "ruimhartiger" omgaan met het verstrekken van 24-uursvergunningen, zo schreef hij op 6 juni 2016 aan de raad. ↩︎
  2. Op basis van een lijst met 155 adressen met een 24-uursvergunning van Directie Veiligheid hebben we uitgezocht welke zaken deze vergunning hebben, wat voor type zaak het is en tot hoe laat ze open zijn. ↩︎
  3. Oorzaak dat veel ondernemers hun 24-uursvergunning niet gebruiken maar wel behouden, is de grote waarde die deze representeert bij verkoop van een zaak: Een zo ruim mogelijke vergunning is goud waard want het geeft meer vrijheden, zegt Ron de Jong, eigenaar van zaken als De Gele Kanarie en Bokaal. Nina Hooimeijer van jazzpodium Bird: Voor ondernemers is het hun pensioen. ↩︎
  4. In Rotterdam zijn er twee soorten vergunningen: avond- en nachthoreca mag op vrijdag en zaterdag ofwel om uiterlijk 2 uur dicht (de rest van de week tot 1 uur) óf 24 uur achter elkaar exploiteren. D66 heeft in juni via een (aangenomen) motie gepleit voor een tussenvergunning tot 4 uur. ↩︎
  5. In totaal zijn negen vergunde panden om uiteenlopende redenen tijdelijk of permanent gesloten, waaronder technoclub Transport, Club Empire/Heidegger en The Suicide Club. Sjatzi - de oude Mon Cheri - wordt momenteel grondig verbouwd door de eigenaren van jazzpodium Bird. ↩︎
  6. Op 7 april 2016 debatteerde de raad over 24-uursvergunningen. Aanleiding was het weigeren van een ontheffing voor Plan C in de Oude Haven. Aboutaleb stelde toen onder meer: Ik kan niet de wijkpolitie leegzuigen ter wille van evenementen en horeca. En: Nieuwe nachtvergunningen verstrekken kan alleen als ik politiecapaciteit opplus. Daar ben ik onder de huidige omstandigheden niet toe bereid. 

    Link naar het debat: https://rotterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/238606/Gemeenteraad%2007-04-2016 ↩︎

  7. De ambtenaar wilde alleen anoniem met Vers Beton spreken. De naam is bekend bij de hoofdredactie. ↩︎
  8. Voorjaar 2018 kwam de Maatschappij Voor Volksgeluk (MAVV) als winnaar van de gemeentelijke tender uit de bus. Zeven jaar lang zouden de organisaties erachter op deze locatie een club gaan exploiteren. Het liep anders, en de tijd tikte door. Het is inmiddels duidelijk dat geen enkele ondernemer in dit gat springt. Diverse gerenommeerde partijen zagen het al bij voorbaat als een onhaalbare kaart om in slechts zeven jaar de benodigde, ingrijpende investeringen terug te verdienen, vertellen zij Vers Beton. ↩︎
  9. Het gebied waar het Steurgebouw staat, aan de Galileistraat, is omgedoopt tot Testing & Producing Galileipark, zo bijkt uit het Ruimtelijk Raamwerk M4H (mei 2019). Voor dit deel van de enorme gebiedsontwikkeling staan hoofdzakelijk bedrijfsruimtes (90 procent) en voorzieningen (10 procent) gepland, geen woningen. ↩︎
Horeca op de fles
Portret-MG-2014-tumbnail

Maurice Geluk

chef onderzoeksredactie

Maurice Geluk (1983) groeide op in Spijkenisse en belandde als student in de Peperklip op Zuid. Zijn hart is sinds een decennium verpand aan Crooswijk. Hij werkt als zelfstandig journalist en schrijver. Maurice@versbeton.nl

Profiel-pagina
WhatsApp Image 2019-09-03 at 08.40.31

Tara Lewis

Tara Lewis (1986) werkt als freelancer voor diverse media. Ze koestert haar innerlijke tokkie en kan soms een beetje cynisch zijn. Ze vindt dat het discussieplatform bedoeld is voor lezers, en voelt zich daarom niet altijd geroepen te reageren. Ze studeerde Geschiedenis aan de EUR en Communicatie aan de HES.

Tara@versbeton.nl

Profiel-pagina
MATZWART_LOGO

Matzwart

Illustrator

Matzwart studeerde in 2012 af aan de Willem de Kooning Academie en werkt nu als allround ontwerper met een voorliefde voor illustratie. Hij werkt overal waar hij aan WiFi kan komen.

Profiel-pagina
Ruben Hamelink

Ruben Hamelink

Fotograaf

Ruben Hamelink (1992) is een Rotterdamse fotograaf. Hij is gespecialiseerd in portretfotografie maar verkent nu ook de documentaire fotografie en is cameraman. Hij maakte o.a. een boek met portretten van oude Vietnamese veteranen die tegen de Fransen en Amerikanen vochten.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.