Advertentie

VB_banner_1456x80_2
Voor de harddenkende Rotterdammer
versbeton_ninafernande_factcheck
Beeld door: beeld: Nina Fernande

De claim

De Stadskrant van de gemeente Rotterdam van 7 augustus 2019, meldt dat er in de openbare ruimte 163.283 bomen staan. Vooral Prins Alexander (30.076), Charlois (16.402) en IJsselmonde (15.586) zouden goed voorzien zijn. Die bomen bestaan grotendeels uit lindes (17.833), essen (14.728), esdoorns (14.555), platanen (12.828) en wilgen (11.723). Dit jaar zouden er bovendien 1520 nieuwe bomen geplant zijn, terwijl er 476 bomen verdwenen (“vanwege onder meer instabiliteit en/of het afbreken van zware takken als gevolg van ziekte of aantasting”). De gemeente zelf spreekt op haar website daarnaast over nog eens 450 duizend bomen “in natuurlijke groenstroken en stukken bos […] Samen is dat meer dan 1 boom per inwoner!”

De uitleg

Experts van het Milieucentrum Rotterdam en van de Wageningen University & Research zeggen het in koor: als iemand weet hoe het zit met de bomen in de stad, dan is het Aad van Leeuwen. Al bijna 20 jaar werkt hij bij het cluster Stadsbeheer van de gemeente Rotterdam, tegenwoordig als ‘assetmanager groen’. “Als beheerder zorg ik ervoor dat we het geld van het stadsbestuur zo goed mogelijk inzetten voor het beheer van al het groen in de stad. Dat doe ik samen met misschien wel 100 collega’s, plus aannemers voor onder andere het grasmaaien, onkruid verwijderen en snoeien.”

Van Leeuwen legt uit dat de gemeente voor het onderhoud van bomen onderscheid maakt tussen drie soorten: straatbomen in verharding, bomen in het gras en groenvakken met daarin bomen. De 163 duizend bomen die de Stadskrant noemt, staan stuk voor stuk in Obsurv, het beheersysteem van de gemeente voor de openbare ruimte.

“Over iedere boom hebben we data beschikbaar, zoals soort, jaar van aanplant, grootte van de kroon, en wanneer er voor het laatst gesnoeid is.” Zo helpt Obsurv de afdeling Stadsbeheer om onderhoudsprogramma’s op te stellen, bomen met breekbare takken preventief te snoeien en oude bomen aan te wijzen die vervangen moeten worden. De databasegegevens (zeg maar de ‘paspoorten’ van de bomen) worden dagelijks bijgewerkt door een groep van tien à twintig collega’s: beheerders, snoeiers, inspecteurs en planters. Van Leeuwen omschrijft Obsurv daarom als “een levende database die goed en gezond is”.

“Over elk van die 163 duizend bomen hebben we data, zoals soort, jaar van aanplant, grootte van de kroon, en wanneer er gesnoeid is”

Maar daar stopt het niet, legt Van Leeuwen uit. Er zijn namelijk nóg 450 duizend bomen in Rotterdam. Dat zijn bomen die niet per stuk geregistreerd staan, maar onderdeel uitmaken van zogeheten gemeentelijk bosplantsoen, oftewel bomen in begroeide groenstroken. “Jong, oud, dik, dun: die bomen kunnen van alles zijn.” Vanwege die diversiteit vindt Stadsbeheer het niet noodzakelijk om al die losse bomen apart te registreren. “Het gaat ons hier vooral om het volume van groen bij elkaar, en niet om elke individuele boom zorg en aandacht te geven.”

Stadsbeheer gaat voor de berekening van dit aantal bomen, uit van de in de ruim 500 hectare (5.000.000 m2) gemeentelijk bosplantsoen in de stad. “We rekenen met een onderlinge afstand van circa 3 meter per boom, wat reëel is. Dan kom je gemiddeld op zo’n 450 duizend bomen uit.”

En dan zijn we er nog niet. Want in de stad staat ook een aantal bomen op particuliere grond, zoals van (volks)tuinbezitters, woningcorporaties, het Havenbedrijf Rotterdam, gebiedsontwikkelaars, waterschappen en partijen als NS en RET. Dit aantal is alleen nooit gekwantificeerd. “Alleen al de groene trambanen van de RET vormen vele kilometers”, weet Van Leeuwen. “En woningcorporaties hebben ook veel groen.” Wat daarbij heeft geholpen, is dat recente stadsuitbreidingen (zoals Rozenburg en Nesselande) relatief veel groen opleverden. 

Van Leeuwen vult met enige trots aan dat Rotterdam daarnaast beschikt over 2.400 hectare openbaar groen, oftewel 24 miljoen vierkante meter. “We rekenen daar alles onder wat groen en openbaar toegankelijk is en door ons beheerd wordt.” Deze oppervlakte ligt vast in kadastrale grenzen, dus het is vrij zeker dat dit ook echt gebruikt wordt voor gras, struiken en ander groen. 

Aan vergelijkingen met andere steden wil de beheerder zijn vingers niet branden. “Den Haag heeft haar duingebied, Amsterdam het bos. Zo’n vergelijking is heel arbitrair.” Hij vindt het vooral van belang om duidelijk te maken dat Rotterdam niet enkel uit stenen bestaat. “Het jaar 2008 was door de stad uitgeroepen tot ‘groenjaar’. Met als motto ‘Rotterdam is groener dan u denkt’.

Neem alleen al Historische Tuin Schoonoord, de Jacobustuin of het Wijkpark Het Oude Westen. Veel mensen kennen die parken niet. Er zit veel ‘verborgen’ groen in de stad.”

De conclusie

Hoewel we ze niet per stuk konden natellen, is het aannemelijk dat de – continu bijgehouden – bomenregistratie van de gemeente Rotterdam in Obsurv reëel is, en er dus zo’n 163 duizend per stuk geregistreerde bomen zijn. Ook de universiteit van Wageningen gebruikt deze gegevens. Het aantal van de 450 duizend bomen die daarbij komen, in gemeentelijk bosplantsoen, is wat experimenteler maar zeker niet onaannemelijk.

Dat levert bij elkaar 613 duizend bomen op, iets minder dan het aantal inwoners in Rotterdam (op 1 januari 2019 waren dat er 644.618). Tellen we daar nog het onbekende aantal bomen bij op dat op particuliere grond staat, dan is het zeker aannemelijk dat er in Rotterdam meer bomen dan inwoners zijn.

Over deze rubriek

Beton of Brandhout is de maandelijkse factcheckrubriek van Vers Beton: Inge Janse zoekt uit of een opvallende claim klopt. Heb je zelf een uitspraak gezien waar je je vraagtekens bij zet, bijvoorbeeld door een politicus, bedrijfswoordvoerder of andere organisatie? Laat het weten via inge@versbeton.nl. Vermeld hierbij de claim en de bron.

Voordat je verder leest...

Jij kan dit artikel gratis lezen, maar wij kunnen het niet gratis maken. Vers Beton kan alleen bestaan dankzij de support van onze lezers die zo onafhankelijke journalistiek over Rotterdam mogelijk maken. Vanaf 6 euro per maand ben je supporter!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Inge

Inge Janse

Inge Janse (1981) is geboren en getogen in Nieuw-Lekkerland, studeerde Nederlands & taalwetenschap en woont in Delfshaven. Hij werkt als freelance journalist, redacteur en presentator.

Profiel-pagina
05_Nina Fernande_integratie

Nina Fernande

Illustrator

Nina Fernande (1987) is een illustrator. Ze woont en werkt in Rotterdam. Als ze niet aan Franstalige chansons werkt, kleurt, faxt en streept ze simpele maar krachtige platen. Ze typeert haar werk als cartoonesk zonder het grafische element te verliezen.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.