Advertentie

VB_banner_1456x80_2
Voor de harddenkende Rotterdammer
versbeton_politiek-OKT19-01
Beeld door: beeld: Michael van Kekem

Het was nogal wat. Een hoog opgelopen conflict over de komst van psychiatrische patiënten naar het oude verzorgingstehuis De Evenaar, verdeelde de wijk Oosterflank in Prins Alexander. En dus werd burgemeester Aboutaleb ingevlogen om te bemiddelen. Hij beloofde 50 duizend euro om de wijk vooruit te helpen. Oosterflank krijgt met dat geld een terugkerend festival, voorafgegaan door bewonersinitiatieven.

Het is de vraag of het er ooit van gaat komen. Twee weken geleden stuurde de gebiedscommissie een brief naar het stadhuis. De boodschap in het kort: houd je festival maar. Bewoners zouden ‘weinig enthousiasme’ tonen. Beter was het te investeren in ‘de buitenruimte, in veiligheid en/of bijvoorbeeld specifieke sociale investeringen’. De brief leest als een statement, een motie van wantrouwen bijna.

Dat de plannen voor een psychiatrische opvang de wijk verscheurden, was al duidelijk. Er was verzet van bewoners, en ook weer verzet tegen dat verzet van een bewonersgroep die zichzelf de ‘positivo’s’ noemt. De gebiedscommissie was tegen de opvang, maar de gemeenteraad stemde voor. In de jaarrekening van de gemeente werd de bewoording van het proces aangepast na een amendement van Leefbaar Rotterdam: een ‘uitgebreid en zorgvuldig participatieproces’ rond de komst van de opvang veranderde in ‘een bewogen en stroef proces’.

In diezelfde periode stapte ook nog eens gebiedscommissievoorzitter Ron Davids (CDA) gefrustreerd op. Wat is er aan de hand in Alexander? En wat zegt dat over de gebiedscommissies die vijf jaar geleden werden ingevoerd?

Niet één reactie

Het mooie aan lagere bestuurslagen, is dat ze daar met wat minder meel in de mond praten. Zo gaf Ron Davids de Rotterdamse gemeenteraad in zijn afscheidsrede een onverholen veeg uit de pan. “Je stuurt bewoners het veld in zonder duidelijk plan, organisatie, bevoegdheden en ondersteuning”, was zijn kritiek. Adviezen zouden in de wind worden geslagen.

Zeventien adviezen bracht de gebiedscommissie onder zijn voorzitterschap uit, niet één keer kwam er een reactie

Ik belde Davids. Waar ging dat over? Wel, gebiedscommissies hebben nauwelijks mensen, geld en mandaat om echt iets te doen, vertelt hij. Hun voornaamste taak is de raad, het college en de ambtenaren informeren over ‘wat er speelt in de wijk’. Echt serieus lijkt niemand ze te nemen.

“We kunnen adviseren wat we willen”, zegt hij, “maar er komt nooit een reactie. Niet eens een briefje met ‘bedankt voor het advies’.” Zeventien adviezen gingen er onder zijn voorzitterschap de deur uit, niet één keer kwam er een reactie. “Niet echt bemoedigend”, zegt hij met gevoel voor understatement. Je begrijpt waarom zijn voorganger er al na één jaar de brui aan gaf.

Voor de goede orde: de vijftien leden van de gebiedscommissie doen dit naast hun werk. Ze vergaderen één dag per maand. De gebiedscommissie Alexander kreeg bovendien een bezuiniging van jaarlijks 175.000 euro op de pot voor bewonersparticipatie voor de kiezen. Davids: “Niet bepaald een aantrekkelijk beeld voor een startende gebiedscommissie.”

Een vergelijkbaar verhaal vertelt Edwin Smid (Nieuw Hoogvliet), voorzitter van de gebiedscommissie Hoogvliet. “Ik snap dat iedereen druk is, maar als je serieus aan de bel trekt verwacht je toch dat je na een week of twee toch wel antwoord krijgt?” Een uitzondering wil hij ook noemen: “Wethouder Arno Bonte trok een keer een hele avond uit om ons bij te praten over de energietransitie. Zo hoort het toch?”

Bestuurlijke spaghetti

Zo groeit de onenigheid over het doel van zo’n gebiedscommissie. Want is die er nou voor advies of voor democratische controle? Tot 2014 hadden zowel Rotterdam als Amsterdam deelgemeenten als de laagste (verkozen) bestuurslaag. Dat systeem kreeg een hoop kritiek. Het waren koninkrijkjes die oeverloos praatten over onderwerpen waarover ze helemaal niet over gingen. Het was te duur. Premier Rutte sprak van ‘bestuursobesitas’ en toenmalig minister Piet Hein Donner van ‘bestuurlijke spaghetti’.

vb-mailchimp

Lees meer

Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van Vers Beton per mail? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief

De veertien nieuwe gebiedscommissies kregen kleinere budgetten en werden een verlengstuk van het gemeentebestuur. Al na twee jaar verscheen een kritische evaluatie van onderzoeksbureau Drift. Op alle niveaus was er competitie in het systeem geslopen, zagen de onderzoekers: tussen leden van de gebiedscommissies onderling, tussen de gebiedscommissie en het stadhuis, en tussen de gebiedscommissievoorzitter en de ambtenaren die voor het gebied verantwoordelijk waren.

En dus ging het systeem binnen vier jaar opnieuw op de schop. In Alexander startte een experiment met wijkcomités waarvoor de leden worden geloot. De voorzitter kreeg dezelfde status als de rest van de commissieleden. Dat betekende ook dat het veiligheidsoverleg met de burgemeester en het contact met wethouders verdwenen.

“Je voelde dat de grond onder je voeten wegzakte”, zegt Davids, die al sinds 2014 in de gebiedscommissie zit, daarover. En Smid, uit Hoogvliet: “Voorheen was het voor het stadhuis minder makkelijk om langs ons heen te werken.”

“Verschillende verwachtingen”

Het leidde tot haaks op elkaar staande ideeën over democratie in de voormalige stadsdelen. Want waarom zitten die mensen daar eigenlijk, en namens wie? Zijn zij niet de belangenbehartigers van bewoners in de stadsdelen? Wie zich voor de gebiedscommissie kandidaat stelt, zal immers iets voor zijn of haar buurt, wijk of ‘gebied’ willen doen. En dat is ook wat kiezers te horen krijgen.

Rotterdam had zelfs de primeur dat zestienjarigen op de gebiedscommissie mochten stemmen. Jongeren houden er uitgesproken meningen over hun wijk op na, was de gedachte.

“Het is een soort armoede bij de gemeenteraad, die zit te hengelen naar informatie uit Rotterdam”

Het stadhuis ziet de gebiedscommissie daarentegen als ogen en oren in de wijken. Davids: “De gemeenteraad wil dicht op de gebiedscommissie zitten om gevoed te worden. Het is een soort armoede bij de gemeenteraad, die zit te hengelen naar informatie uit Rotterdam. Dat is iets anders dan opkomen voor bewoners. Zo krijg je hele verschillende verwachtingen.”

Dat brengt ons terug in Alexander. Kwam het conflict over De Evenaar voort uit de manier waarop de gebiedscommissies georganiseerd zijn? Dat is niet duidelijk. Maar dat er uiteenlopende ideeën bestaan over hoe democratie op het laagste bestuursniveau moet werken, en dat die ideeën met elkaar botsen – zoveel is wel duidelijk.

Je kunt je afvragen of vertegenwoordiging op deze manier niet averechts werkt. In feite is het schijnzeggenschap: een gekozen orgaan met democratische legitimiteit, waar niemand naar luistert. Het is niet vreemd dat mensen zich dan vastklampen aan de middelen die ze wél hebben om hun punt te maken. Zoals het advies dat de burgemeester zijn festival maar ergens anders moet organiseren.

Voordat je verder leest...

Jij kan dit artikel gratis lezen, maar wij kunnen het niet gratis maken. Vers Beton kan alleen bestaan dankzij de support van onze lezers die zo onafhankelijke journalistiek over Rotterdam mogelijk maken. Vanaf 6 euro per maand ben je supporter!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Guido van Eijck

Guido van Eijck

Guido van Eijck (1987) is freelance journalist. Zijn stukken verschenen in onder meer De Groene Amsterdammer, de Volkskrant, het Financieele Dagblad en Die Zeit. Voor Vers Beton schrijft hij elke maand een analyse over de Rotterdamse politiek.

Profiel-pagina
michael van kekem portret

Michael van Kekem

Illustrator

Michael van Kekem (1985) werkt als illustratief ontwerper en printmaker. Zijn werk bestaat uit het maken en creëren van redactionele illustraties, boeken, huisstijlen, artwork voor animaties, prints en producten zoals Very Manly Pins. Zeefdruk, digitale en handgetekende elementen zijn belangrijke aspecten in zijn werk.

Profiel-pagina
Lees één reactie
  1. Profielbeeld van Ronald Sørensen
    Ronald Sørensen

    Heel fijn, dat ik weer kan reageren.

    Het probleem rond gebouw De Evenaar wordt m.i. gebagataliseerd.
    De Evenaar is op een paar honderd meter verwijderd van twee zeer grote andere opvangcentra de Bouwmankliniek en de BAVO.
    Iedereen heeft leren leven met de overlast. Er kan gewoon niets meer bij. Ze hebben behoefte aan rust en geen zorgen als de kinderen buiten spelen.
    Niet aan een festival.
    Dat alles is totaal genegeerd, omdat Humanitas Vastgoed verlies heeft geleden en dit zo wil beperken.

    Daarbij is in Alexander Leefbaar Rotterdam veruit de grootste, dus de bewoners denken dat ze daarvoor gestraft worden.
    Ook een reden waarom Kathman niet lags wil gaan: Kritiek stel je voor!

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.