Advertentie

Pionect top banner_V2
Voor de harddenkende Rotterdammer
versbeton_opinierubriek-01
Beeld door: beeld: Michael van Kekem
vb-mailchimp

Lees meer

Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van Vers Beton per mail? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief

Jarenlang debatteerden Republikeinen en Democraten in Amerika over dezelfde vraag: wiens ideologische waarden en beleidsvoorstellen werken het beste voor de Amerikaanse democratie? Maar deze tijden zijn voorbij, stelt bestuurskundige Thomas Pepinsky (Cornell University) in het artikel Why the Impeachment Fight is Even Scarier Than You Think. Volgens Pepinsky is er op dit moment in de Verenigde Staten sprake van een nieuwe fase in de politiek, namelijk de ‘disagreement over democracy itself’.

Er is een meningsverschil, niet over politieke waarden, idealen of beleid, maar over democratie zélf: een ‘regime-kloof’. Zo’n regime-kloof verschilt wezenlijk van andere politieke kloven, zoals de meningsverschillen tussen ‘rechts’ en ‘links’, en van kloven tussen identiteiten, zoals de afgelopen eeuwen in Nederland tussen de katholieken en protestanten.

Want die ‘traditionele’ politieke kloven zorgen weliswaar voor onrust, maar kunnen we opvangen zolang de verschillende groepen de wetten en de legitimiteit van onze democratie onderkennen. Als er echter een politieke strijd ontstaat waarin de legitimiteit van de democratie zélf ter discussie staat, ontstaat er een regime-kloof die de grondwaarden van de democratie aantast.

Er is een groeiende groep burgers die niet meer gelooft in de normen, instituten en wetten van de democratische rechtstaat

In samenlevingen waarin sprake is van zo’n regime-kloof is er volgens Pepinsky sprake van een groeiende groep burgers die gelooft dat de normen, instituten en wetten van de democratische rechtstaat genegeerd, ontkend en vervangen moeten worden.  

En in Rotterdam? Ik vrees dat er ook in onze stad sprake lijkt te zijn van zo’n regime-kloof. Dit zie ik wanneer het Rotterdammers niet (meer) lukt om zich te verplaatsen in een ander. Wanneer iemand wel gebruikmaakt van en zich beroept op grondrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, vereniging of betoging, maar het tegelijkertijd een ander wil ontzeggen om zich op diezelfde grondrechten te beroepen. In mijn optiek is dit een kloof die dieper is dan die tussen ‘de elite en het volk’ of tussen ‘burgers en bestuurders’, waarover zo vaak – ook door mij – wordt gesproken. De vraag hoe deze kloof te dichten vraagt, of nee, smeekt om een krachtig antwoord.

De gedachte die vijfentwintig jaar geleden ten grondslag lag aan de oprichting van LOKAAL, namelijk dat een weerbare democratie permanent onderhoud nodig heeft, geldt nog steeds. Ze is misschien wel urgenter dan ooit. In onze – in alle opzichten – pluriforme stad die het open debat hoog in haar vaandel heeft staan, kan het op elk moment, en over elk onderwerp behoorlijk schuren. En dat is precies waar ons onderhoudswerk begint.

Dat onderhoudswerk aan de democratie zie ik daarom als onze missie voor de komende jaren. Ik ben er sterk van overtuigd dat een vitale en levensvatbare democratie begint op microniveau: in de constructieve dialoog tussen mensen, in confrontatie met de ander. Niet als vrijblijvend gegeven maar als de morele veronderstelling ervan.

Daarom zijn de jongeren met wie wij samenwerken een belangrijke inspiratie: de jongerenraad Young010, de studenten van het Albeda en Zadkine waar wij onder de noemer ‘Durf te denken’ mee in gesprek gaan en de middelbare scholieren die we laten kennismaken met politiek door het ‘Politieke Spel’ in aanloop naar het jaarlijkse Groot Jongerendebat Rotterdam.

De jongeren van nu belichamen de politieke en maatschappelijke veranderingen van de afgelopen vijfentwintig jaar

Voor mij belichamen de jongeren van nu de politieke en maatschappelijke veranderingen van de afgelopen vijfentwintig jaar. Zij maken ons bewust van de werkelijkheid waarin zij leven; een parallelle werkelijkheid waarin enerzijds de politieke taal hard en polariserend is terwijl anderzijds onder de jongeren zelf diversiteit bijvoorbeeld een non-issue en simpelweg gewoon is geworden.

De geuzennaam ‘proeftuin van de lokale democratie’ heeft Rotterdam vermoedelijk te danken aan de raadsverkiezingen van 6 maart 2002, waarin Leefbaar Rotterdam onder leiding van Pim Fortuyn een verpletterende overwinning behaalde. Deze nieuwe beweging zette zich af tegen wat zij ‘oude politiek’ noemden: politiek gebaseerd op consensus en accommodatie tussen de elite. Daarvoor in de plaats kwam een vorm van politiek bedrijven waarin tegenstellingen harder werden aangezet. In Rotterdam uitte zich dat het meest in een voorkeur voor het schurende, open debat waar ik zo’n voorvechter van ben.

Maar om de huidige regime-kloof in Rotterdam te overbruggen is meer nodig dan dat debat. Er móet blijvend en permanent geïnvesteerd worden in de nieuwe generatie Rotterdammers, om hen te (blijven) doordringen van de waarde én legitimiteit van de democratie. Zodat wij deze kloof niet alleen kunnen overbruggen, maar ook het gat kunnen dichten. Onze jongeren zijn daar gelukkig uitstekend toe in staat.  

Op dinsdag 26 november viert LOKAAL haar 25-jarig jubileumfeest in de Bibliotheek Rotterdam met een avondvullend en zeer gevarieerd programma met workshops, stoomcursussen, een democratische pubquiz en een uniek, afsluitend symposium met als overkoepelende vraag: (G)een visie op lokale democratie?

Toegang is gratis, aanmelden verplicht en alleen mogelijk via de website van LOKAAL: www.lokaal.org.

Wat_kiest_Rotterdam

Lees meer

Jongeren en politiek: interesse voor de knikkers, niet voor het spel

Waar gaan deze verkiezingen nu echt om? Verslaggevers Guido van Eijck en Saskia Naafs…

Voordat je verder leest...

Je kunt dit artikel gratis lezen, maar wij kunnen het niet gratis maken. Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Liesbeth Levy

Liesbeth Levy

Liesbeth Levy is filosoof en directeur van LOKAAL. 

Profiel-pagina
michael van kekem portret

Michael van Kekem

Illustrator

Michael van Kekem (1985) werkt als illustratief ontwerper en printmaker. Zijn werk bestaat uit het maken en creëren van redactionele illustraties, boeken, huisstijlen, artwork voor animaties, prints en producten zoals Very Manly Pins. Zeefdruk, digitale en handgetekende elementen zijn belangrijke aspecten in zijn werk.

Profiel-pagina
Lees één reactie
  1. Profielbeeld van Ronald Sørensen
    Ronald Sørensen

    Prima dat zgn. onderhoud, maar 32 jaar werkzaam bij het openbaar voortgezet onderwijs in onze stad, merkte ik dat het verschil tussen onderhoud en propaganda nihil is.
    Toen ik in de politiek terecht kwam, was de stichting Lokaal een verlengstuk van de partij, die de politieke elite van onze stad vertegenwoordigde. Ik vrees dat dat nu nog zo is (wiens brood met eet, wiens woord men spreekt)
    Bewijzen? U schrijft uw stukje op een site, die verre van neutraal is.
    Ik ben docent geweest op alle vrijwel alle vormen van onderwijs. Internationale schakelklas t/m HBO (bestuursacademie) toch heb ik – ondanks mijn grote politieke ervaring – nimmer een uitnodiging van uw stichting mogen ontvangen.

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.

Advertentie

Logo_giraffe_01_600x500