Voor de harddenkende Rotterdammer
kerstboom-kekem-vers-beton
Beeld door: beeld: Michael van Kekem

1. Nederzettingen (Sanneke van Hassel)

Je kon erop wachten. Met de groeiende populariteit van Rotterdam, wordt er ook meer en meer meuk verkocht als aandenken aan de stad, of om je trots mee uit te dragen. Posters met foto’s van de skyline of illustraties van bekende gebouwen. Tassen, notitieboekjes, mokken en broodtrommels met slogans in het ‘plat Rotterdams’ erop gedrukt. Echt Rotterdamse kaas. Echt Rotterdamse pindakaas. Echt Rotterdamse jam. Echt Rotterdamse koekjes.

Sanneke van Hassel

In het Frans betekent het woord souvenir herinnering. Letterlijk is een souvenir dus iets dat je helpt een herinnering te bewaren. Met dat in het achterhoofd pleit ik ervoor dat het boek Nederzettingen van Sanneke van Hassel een perfect souvenir is van het Rotterdam van 2019. “Mijn verhalen gaan over Rotterdam en worden heel erg gevoed door Rotterdam”, zei de auteur daar zelf over in het interview dat ik eerder dit jaar met haar had. Of de personages zich nu in een woonwijk, in het centrum, in de Rechtbank of een stadsbus bevinden, de stad is steeds onmiskenbaar aanwezig in de korte verhalen. 

Dit is een boek dat je over tien of twintig jaar open kunt slaan om eraan herinnerd te worden hoe Rotterdam was in de laatste jaren van dit decennium. Levendig, dynamisch, soms hard en tegelijkertijd een zachte voedingsbodem voor nieuwe wortels. Niet geromantiseerd en zonder valse nostalgie. Volledig? Natuurlijk niet. Maar voor mij en ik denk velen met mij volstrekt herkenbaar. Ik gun de makers en de verkopers van Rotterdamse mokken, posters en koekjes hun omzet hoor. Maar ik raad aan om voor de Rotterdamliefhebbers in je omgeving dit boek te kopen. Doe er desnoods een leuke boekenlegger met een plat Rotterdamse slogan bij.

Fay van der Wall

2. Het Vergeten Volk (Brenda Stoter Boscolo)

In haar boek Het Vergeten Volk, dat afgelopen herfst verscheen bij De Arbeiderspers, tekent de Rotterdamse journalist Brenda Stoter Boscolo het verhaal op van de 74e (!) genocide op de Jezidi’s – een volk dat al jaren vecht voor haar bestaan in het Midden-Oosten. Op 3 augustus 2014 viel IS de stad en regio Sinjar aan. In deze regio woonden veel Jezidi’s (die door IS als duivelsaanbidders worden gezien). De terroristische groep scheidde bij de aanval de mannen van de vrouwen en kinderen. Veel mannen kwamen om, vrouwen en kinderen werden gevangen genomen. Jonge jongens kwamen in trainingskampen terecht.

Brenda Stoter Boscolo

De overlevenden verblijven nu veelal in vluchtelingenkampen en hopen op een toekomst in het Westen. Op indrukwekkende wijze doet Brenda verslag, niet aan de frontlinie, maar door portretten te maken van slachtoffers. Eerst voor kranten en websites, maar de verhalen die ze hoort verdienen meer aandacht. Dus reisde ze de afgelopen jaren – wanneer ze kon – op eigen kosten terug naar het gebied om dit boek te realiseren.

Uit de toon waarop ze het verhaal schrijft, blijkt betrokkenheid. Zo heeft ze het bewust over ‘survivors’ als ze verhaalt over de vrouwelijke slachtoffers van IS die gedwongen werden tot seks en arbeid. Tussen haar en de mannen die haar helpen vertalen, groeit vriendschap. Hier en daar zitten lichtpuntjes in het verhaal, bijvoorbeeld wanneer je ziet hoe mensen elkaar in noodsituaties helpen waar ze kunnen. 

Dit boek is belangeloos en met compassie, dat maakt het zeer geschikt voor onder de kerstboom. Al is het geen ontspannend verhaal. De gedachten van de schrijfster gaan tijdens de moeilijke momenten die ze meemaakt in Koerdisch Irak regelmatig terug naar haar woonplaats, ze groeide op op Zuid. Herkenbaar voor iedereen die iets heeft met Rotterdam, waardoor het boek bij Rotterdammers nog net íets harder binnenkomt.

Sanne Poot

3. Stadsvernieuwing in Rotterdam (Ben Maandag)

Het kan dus wel. Of beter gezegd: het kon dus wel. Dat gevoel overviel me bij het lezen van het boek Stadsvernieuwing in Rotterdam van auteur Ben Maandag. Om het maar meteen in één zin samen te vatten: het boek legt uit hoe je betaalbaar wonen voor grote aantallen mensen regelt. 

stadsvernieuwing-in-rotterdam

De huizen waar het boek over gaat zijn dezelfde huizen waar Rotterdammers nu uitgebonjourd worden zonder betaalbaar alternatief. Hetzelfde dreigde bewoners in de jaren zeventig en tachtig ook te overkomen, maar zij staken daar een stokje voor door zich te verenigen in aktiegroepen en een opknapbeurt te eisen. Een bataljon shagrokende gemeenteambtenaren onder leiding van twee PvdA-wethouders klaarde in twintig jaar tijd de klus: in totaal werden 70.000 woningen verbeterd.

Onder de politiek van de stadsvernieuwing lag het knetterlinkse ideaal dat wonen een basisbehoefte is en geen financieel object. In een reeks interviews met (steevast mannelijke) hoofdrolspelers tekent Maandag een overtuigend beeld op van een tijd die nu heel ver weg lijkt. Huren kostte nog 275 gulden, minimaal 85 procent van de bewoners mocht na de opknapbeurt in de buurt blijven wonen en over de hele operatie konden bewoners nog écht meebeslissen. 

Nu kennen we opnieuw woningnood. Wat dat betreft kan je het boek Stadsvernieuwing in Rotterdam als antidotum opvatten tegen de doorgeslagen woningmarkt die de samenleving splijt in winnaars en verliezers. Lees het boek en je krijgt weer het gevoel dat het ook anders kan.

Teun van den Ende

4. De Weekendmiljonair (Abdelkader Benali)

Een oude rode Ford Transit is de spil van de nieuwste roman van Abdelkader Benali, die zelf als kind van vier naar Rotterdam kwam. We stappen in het leven van de twaalfjarige jongen Osama, die net met zijn Marokkaanse ouders is komen wonen in het Rotterdam van de jaren ‘80. Een woning aan de ‘Messerstraat’, met schimmel op de muren. 

Abdelkader Benali

Osama verslindt boeken en ontvlucht zijn kibbelende ouders af en toe bij de geblondeerde buurvrouw Loes – je stelt je haar voor in een panterprint peignoir met roze nagellak en plat accent. Met zijn vader reist hij elk weekend stad en land af met de rode bus, om te handelen in meubels. 

Het is een verhaal over integreren, tegen wil en dank. Zijn ouders vertellen Osama geïdealiseerde verhalen over hun dorp in Marokko en alles staat in het teken van de aanstaande Terugkeer. Regelmatig is de vader in Brussel om te proberen onduidelijke papieren daarvoor in orde te maken. Je proeft als lezer al snel dat die terugkeer niet meer is dan een soort overgebleven houvast. 

Want intussen neemt het Rotterdamse leven bezit van hen. Vaders handel is succesvol, hij verzamelt boekjes vol ‘contacten’. Er ontstaat een hechte vriendschap met buurvrouw Loes, zij helpt moeder aan een baan en verft haar haar rood met Marokkaanse henna. Osama is slim, mondig in het zakendoen en rondt zijn basisschool af met een hoge cito-score. 

Tot slot neemt zelfs de rode bus afscheid. De Transit brengt hen als laatste rit naar een nieuw huis in een wijk met groen en ruime straten. Ze waren bijna weekendmiljonair geworden met die bus, zegt vader. Maar ze werden een Rotterdams gezin. Over De Terugkeer wordt niet meer gesproken. 

Willemijn Sneep

5. Ahmed Aboutaleb. Overal de eerste (Elisa Hermanides, Ruben Koops)

Iedereen die in Rotterdam weleens een speech van Aboutaleb heeft gehoord, kent bepaalde stukken uit zijn leven. Het ís onmiskenbaar een bijzonder en intrigerend verhaal: iemand die op 15 jarige leeftijd voor de eerste keer in de tram zat en de taal nog niet sprak, en uitgroeit tot een van de meest populaire bestuurders van het land als burgemeester van Rotterdam. Zijn kant van het verhaal kennen we nu wel, en dus vonden journalisten Elisa Hermanides (Trouw) en Ruben Koops (Parool) het eens tijd om een onafhankelijke biografie te schrijven. 

Ahmed Aboutaleb

Aboutaleb werkte niet mee aan de biografie. Dat doet niets aan het boek af. Het is gebaseerd op gesprekken met meer dan 70 mensen die met hem te maken hebben gehad, en op bestaande interviews die hij zelf heeft gegeven over zijn leven en werk. 

Ik ken hem vooral als burgemeester van deze stad en vond het daarom met name interessant om meer te weten te komen over de carrière die daaraan vooraf ging. Zoals dat hij zich al heel vroeg heel strategisch heeft gepositioneerd. Eerst als journalist, als ambtenaar, als bestuurder van multicultureel instituut Forum en als wethouder. Altijd bewust van zijn positie en achtergrond. Saillant vond ik het om te lezen hoe hij zelfs een ministerschap overwoog bij de LPF. En hoe hij op sommige onderwerpen van mening is veranderd in de loop der jaren.

Het hoofdstuk over zijn persoonlijke leven voelde soms iets te privé, met name voor zijn familieleden. Ik zie bijvoorbeeld geen journalistieke waarde in het vermelden van een onbevestigd gerucht over een affaire in zijn Amsterdamse tijd. Al was ik wel onder de indruk van de carrière die zijn vrouw voor zichzelf heeft opgebouwd – waar we weinig over horen – met vier kinderen en een vaak afwezige man: you go girl. 

Hoofdstukken over zijn Rotterdamse periode zijn voor Coolsingelwatchers al bekende kost, maar voor lezers die niet dagelijks de politiek volgen ook interessant. Het boek geeft lezers een beeld van de intrigerende persoonlijkheid en strategische keuzes van een succesvol (machts)politicus. Zo komen ook genoeg kritische geluiden aan het woord. Het is verfrissend om zijn levensverhaal eens uit een andere mond te horen.

Eeva Liukku

6. Habitat Rotterdam (Priscilla de Putter, Nicoline Rodenburg)

Habitat Shaping City Life

Tot slot nog een extra tip. Onze Vers Beton-redacteur Priscilla de Putter maakte, met haar compagnon, het meest Rotterdamse koffietafelboek van dit jaar. Ze portretteerden 34 Rotterdamse iconen en creatieven zoals: Susan Bijl, Conny Janssen, Aruna Vermeulen en Winy Maas. In hun atelier, huis of werkruimte. 

In die gesprekken brengen ze het huidige Rotterdam en de stedelijke verandering in beeld, vergezeld van prachtige beelden. We zijn natuurlijk een beetje bevooroordeeld, want ook onze eigen hoofdredacteur Eeva Liukku staat erin! Mocht je het boek willen bestellen, doe het bij de makers zelf. Dan houden zij er ook nog wat aan over.

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

de redactie

de redactie

De redactie van Vers Beton.

Profiel-pagina
michael van kekem portret

Michael van Kekem

Illustrator

Michael van Kekem (1985) werkt als illustratief ontwerper en printmaker. Zijn werk bestaat uit het maken en creëren van redactionele illustraties, boeken, huisstijlen, artwork voor animaties, prints en producten zoals Very Manly Pins. Zeefdruk, digitale en handgetekende elementen zijn belangrijke aspecten in zijn werk.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.