Advertentie

unnamed
Voor de harddenkende Rotterdammer
versbeton_politiek-28jan2020-05
Beeld door: beeld: Michael van Kekem

Eerst zou het er komen, toen toch niet, en uiteindelijk dan toch: een verbod op consumentenvuurwerk in heel Rotterdam. Deze week staat een debat erover op de agenda in de gemeenteraad. Maar vorige week werd al duidelijk dat er, dankzij D66, nu een progressieve meerderheid is voor dit besluit.

Begin januari was het de Rotterdamse VVD die het debat in een stroomversnelling bracht. De partij staakte haar verzet tegen een vuurwerkverbod. De lokale VVD-fractie zag een verbod best zitten, hoorde ik op de borrel van die partij, maar de landelijke partijtop liep er niet warm voor. Hoe dan ook, plots was daar een raadsmeerderheid. 

Totdat kort daarna ook Den Haag in beweging kwam. Het kabinet zei werk te willen maken van een verbod op knalvuurwerk en pijlen, in lijn met het advies van de Onderzoeksraad voor veiligheid. Daarop liet ook de Rotterdamse VVD weten toch meer in zo’n regeling te zien dan in een totaalverbod. De achterliggende gedachte: een verbod op specifieke soorten vuurwerk kan met steun van het kabinet wel geregeld worden. Zo leek het Rotterdamse vuurwerkverbod een stille dood te sterven.

Tot D66 vorige week de doorslag gaf. Samen met GroenLinks en de Partij voor de Dieren brachten die partijen alsnog een plan voor een totaalverbod naar buiten. “Als liberaal sta ik voor vrijheid”, schreef D66-raadslid Nadia Arsieni in het persbericht. “Maar jouw vrijheid stopt waar jij bij anderen schade veroorzaakt.”

Linkse hobby

Vuurwerkverboden gelden van oudsher als ‘linkse hobby’. Zo vreemd is het dus niet dat progressieve partijen nu de doorslag geven. Toch voelde je voor de jaarwisseling al dat er iets in de lucht hing. Minister Grapperhaus (CDA) van Justitie en Veiligheid kondigde aan dat hij maatregelen zou nemen als het uiteinde weer onrustig zou verlopen. Een totaalverbod behoorde tot de mogelijkheden, zei hij tegen De Telegraaf, die het nieuws bracht als een “ultimatum voor knaltuig”. Een “moedig” besluit, oordeelde ook het stevig rechtse Dagelijkse Standaard.

Dat was wel eens anders. Toen Arno Bonte zich als GroenLinks-raadslid twaalf jaar geleden als een van de eersten uitsprak voor een verbod gold hij als malle Henkie. Niettemin zette hij landelijk de toon, met onder meer een meldpunt voor vuurwerkoverlast en een opiniestuk in NRC over de gevaren en de overlast van consumentenvuurwerk. Veel medestanders vond hij niet; ook niet onder linkse partijen trouwens.

Een aantal jaren leek dit de nieuwe status quo. Een paar linkse politici (ook de Partij voor de Dieren was voor een verbod) die klaagden over overlast, geweld tegen hulpverleners en vervuiling, en een meerderheid die niets van een verbod wilde weten.

Belegerde vesting

Zo herinner ik mij nog dat ik zes jaar geleden op de redactie van de Volkskrant zat. Die hele decembermaand had ik over vuurwerk geschreven – over nitraten uit China, over waarschuwingen van politiemensen en oogartsen, en over vuurwerkvrije retraites. Een paar dagen voor de jaarwisseling belde ik nog een rondje, op zoek naar een nieuwtje. Ik probeerde het bij Pieter Broertjes, oud-hoofdredacteur van de Volkskrant en burgemeester van Hilversum. Hij omschreef zijn stad rond de jaarwisseling als een “belegerde vesting”. Maar voor een vuurwerkverbod was hij niet: “je kan het niet verbieden”. 

Ik probeerde het ook bij toenmalig PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch, de huidige burgemeester van Arnhem. De oud-politieman ging als no-nonsense deelraadslid in Amsterdam Nieuw-West door het leven als ‘de sheriff van Slotervaart’. Voor een vuurwerkverbod liep zijn partij niet warm. De grootste problemen kwamen volgens hem door illegaal vuurwerk, en dat was al verboden.

Alleen de Belangenvereniging Pyrotechniek Nederland, de branchevereniging voor vuurwerkbedrijven, wilde wel meewerken aan een verbod op gevaarlijk consumentenvuurwerk. Terugkijkend denk ik: die zagen de bui al hangen.

Law and order

Het kan snel gaan. Inmiddels is nog maar een vijfde van de Nederlanders voor behoud van de situatie zoals die is, peilde Maurice de Hond deze maand. Zelfs bij de achterban van Forum voor Democratie en de PVV is de groep die niks wil verbieden in de minderheid.

Niettemin zit de grootste worsteling met het thema nog altijd bij rechtse partijen. Want wat moet je als partij die law and order en volksfeesten hoog in het vaandel heeft staan met een traditie die de grootste chaos van het hele jaar veroorzaakt? 

Het leidt tot ontwijkende bewegingen. Zo pleitte Leefbaar Rotterdam-fractievoorzitter Joost Eerdmans op de nieuwjaarsborrel van zijn partij voor zwaardere straffen. Wie illegaal vuurwerk bezit zou volgens Eerdmans direct een boete van 5.000 euro moeten krijgen. Zo wil hij ouders ontzien die onschuldig vuurwerk afsteken met hun kinderen. Ik sprak die middag ook met Maurice Meeuwissen van PVV Rotterdam, die een motie indiende waarin hij vraagtekens plaatste bij de mate van handhaving.

De nadruk op illegaal vuurwerk lijkt vooral een afleidingsmanoeuvre. Want juist consumentenvuurwerk veroorzaakt het meeste leed, blijkt uit cijfers van VeiligheidNL over de laatste jaarwisseling. De onderzoekers telden zo’n 1.300 mensen die zich met letsel bij huisartsenposten of de spoedeisende hulp meldden. In 81 procent van die gevallen was legaal vuurwerk de boosdoener. De helft van de slachtoffers stak het vuurwerk bovendien niet zelf af.

Ook is het de vraag of de Rotterdamse politie zulke chaosnachten überhaupt aankan. Twee weken voor de jaarwisseling debatteerde de commissie veiligheid op het stadhuis over tekorten bij de Rotterdamse politie, als gevolg van landelijke bezuinigingen onder het vorige kabinet en een vergrijzend politiekorps. Tekorten tijdens de nieuwjaarsnacht waren voor de gebiedscommissie Hoek van Holland zelfs reden om aan de bel te trekken, uit angst voor ongeregeldheden.

Zo wordt een van de grootste, terugkerende veiligheidsvraagstukken in deze stad zonder medewerking van de law and order-partijen beslecht

Progressieve meerderheid

En zo wordt een van de grootste, terugkerende veiligheidsvraagstukken in deze stad zonder medewerking van de law and order-partijen beslecht. Een samenwerking van collegepartijen (GroenLinks, D66, PvdA en CU-SGP) en oppositiepartijen (Partij voor de Dieren, DENK, NIDA en 50Plus) die elkaar vinden.

Coolsingelpraat 7

Lees meer

Coolsingelpraat #7.1 Nieuwjaarborrels: wonen, vuurwerk en vooruitblikken

In deze podcast blikken we vooruit op het nieuwe politieke jaar, in twee delen.

Wat zegt dat nu over de politieke verhoudingen in de raad? In de podcast Coolsingelpraat pleitte Nourdin el Ouali (NIDA) ervoor om meer politieke onderwerpen op deze manier op te pakken. Dus: uitonderhandelen in de raad, en niet als één-tweetje binnen het college. “Heel veel is afgesproken in het coalitieakkoord, maar heel veel ook niet”, aldus El Ouali. Het vuurwerkdossier toont dat doorbraken inderdaad mogelijk zijn. Welke dossiers volgen?

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Guido van Eijck

Guido van Eijck

Guido van Eijck (1987) is freelance journalist. Zijn stukken verschenen in onder meer De Groene Amsterdammer, de Volkskrant, het Financieele Dagblad en Die Zeit. Voor Vers Beton schrijft hij elke maand een analyse over de Rotterdamse politiek.

Profiel-pagina
michael van kekem portret

Michael van Kekem

Illustrator

Michael van Kekem (1985) werkt als illustratief ontwerper en printmaker. Zijn werk bestaat uit het maken en creëren van redactionele illustraties, boeken, huisstijlen, artwork voor animaties, prints en producten zoals Very Manly Pins. Zeefdruk, digitale en handgetekende elementen zijn belangrijke aspecten in zijn werk.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.

Advertentie

1718_2021_009_600x500_online banner_geef ruimte