Advertentie

unnamed
Voor de harddenkende Rotterdammer
Salih_Kilic__SchiedamNieuwland_0006
Beeld door: beeld: Salih Kilic

Bij de opening van de metrolijn in september 2019 meldde de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) dat de totale investering 462 miljoen euro bedroeg, een overschrijding van 90 miljoen. Maar dat is lang niet alles. Zo betaalde MRDH – een samenwerking van 23 gemeenten – in 2017 ruim 18 miljoen euro aan ProRail om het spoor richting Hoek van Holland over te nemen. Ook de tussentijdse verhogingen van het budget door MRDH zijn niet meegeteld, evenals 6 miljoen euro aan extra vertragingskosten.

De totale investering loopt daardoor op tot circa 500 miljoen euro. Daarbovenop komt nog de 80 miljoen euro die vervoersbedrijf RET heeft geleend bij de Europese Investeringsbank voor zestien nieuwe metrostellen die op het omgebouwde treinspoor gaan rijden.

Het bedrag kan bovendien verder oplopen, want de verlenging naar het strand is niet klaar. Tankopslagbedrijf Vopak ontvangt daarnaast nog altijd een onbekende financiële compensatie, omdat het vanwege problemen met de vergunning niet met goederentreinen naar zijn terminal in Vlaardingen kan rijden.

Salih_Kilic__VlaardingenOost_0015

Lees meer

Reconstructie: zo ontspoorde metro Hoekse Lijn voor honderden miljoenen

Hoe kon het zo misgaan met de ombouw van de metrolijn naar Hoek van Holland?

Twijfels over voordelen

Toen alle betrokken partijen1 in 2013 hun handtekening zetten voor project Hoekse Lijn was het budget 312 miljoen euro. Het subsidiebedrag dat MRDH beschikbaar stelde voor het project is tussentijds verhoogd. De totale kostenoverschrijding bedraagt daarmee 175 miljoen euro. In de allereerste plannen, daterend uit 2006, werd er nog vanuit gegaan dat de ombouw niet meer dan 56 à 73 miljoen euro zou gaan kosten.

Ov-experts betwijfelen of de enorme investering opweegt tegen de voordelen. Over het traject reed tot 2017 een trein. De metro is weliswaar goedkoper in exploitatie en bezorgt reizigers naar het centrum van Rotterdam een paar minuten reistijdwinst. “Maar met 500 miljoen had je heel veel andere projecten kunnen doen, bijvoorbeeld op plekken waar nu nog helemaal geen ov is”, zegt Lars Lutje Schipholt, ov-deskundige en in de jaren ’90 als student de bedenker van het plan om de Hoekse Lijn om te bouwen tot metro.

Hoogleraar vervoersbeleid Bert van Wee (TU Delft): “De totale kosten per kilometer zijn bijna net zo hoog als de Betuwelijn, terwijl op de Hoekse Lijn het spoor er al lag. Je kunt je afvragen of hier goed over is nagedacht. Wat was nu het probleem, en wat waren mogelijke oplossingen?”

Salih_Kilic__HoekVanHollandHaven_0055
Beeld door: beeld: Salih Kilic

Democratische controle ontbreekt

MRDH draagt als regionale ov-autoriteit het grootste deel van de kosten voor de Hoekse Lijn. Er is geen rechtstreekse democratische controle op de besteding van het geld van MRDH. Dat steekt Michel Rogier, oud-raadslid CDA in Den Haag. In zijn stad konden ov-projecten niet doorgaan omdat de metropoolregio er geen geld voor had. “Toen er meer financiering naar de Hoekse Lijn moest, werd populair gezegd: Rotterdam betaalt de rekening. Maar andere gemeenten hebben wel degelijk bijbetaald. Want MRDH betaalt met geld dat anders voor projecten elders in de regio gebruikt had kunnen worden.”

Het steekt Rogier ook dat hij als raadslid nauwelijks invloed had op de besluitvorming bij MRDH. “Als hier een buslijn werd ingekort, werd ik daarop aangesproken op straat. Maar ik had er geen invloed op. MRDH is zo vormgegeven dat de gemeenteraden buitenspel zijn gezet. Dat is ooit zo besloten. Het is een goed bewijs dat de democratie zichzelf kan afschaffen.”

Dubbele petten

De Hoekse Lijn zou in vijf maanden worden omgebouwd, maar dat duurde twee jaar langer. In interne stukken van de RET, die onderzoekscollectief Spit in handen kreeg, werd al gewaarschuwd voor veel van de problemen die zich later daadwerkelijk manifesteerden. Zo lukte het de projectleiding niet om alle werkzaamheden goed op elkaar af te stemmen. 

“De samenwerking met andere partijen onder leiding van het projectbureau, zoals ProRail, verloopt niet soepel omdat deze andere prioriteiten hebben. Dit heeft een disruptieve werking op het programma binnen de RET”, staat in een audit uit 2016. “De rol van het projectbureau als overall verantwoordelijke en de dubbelrol van de RET als leverancier en beheerder kan in de ombouwperiode tot conflicten leiden.”

Volgens de RET voldoet de Hoekse Lijn sinds de officiële ingebruikname aan de verwachtingen. In november 2019 maakten dagelijks 27.000 reizigers gebruik van de nieuwe metroverbinding. Dat zijn er volgens het Rotterdamse ov-bedrijf meer dan verwacht. “Dat nu al de reizigersaantallen worden gehaald die pas over drie jaar werden verwacht, geeft aan hoe noodzakelijk deze metrolijn is”, aldus Marc Rosier, portefeuillehouder OV-ontwikkeling MRDH

Ontsporing in beeld

Lokale omroepen OPEN Rotterdam, WOS en SCHIE brengen in vier afleveringen de ontsporing van het project Hoekse Lijn in beeld. De eerste staat inmiddels online. De volgende afleveringen verschijnen op 24 en 31 januari en 7 februari.

Dit onderzoek is een samenwerking van onderzoekscollectief Spit, Vers Beton en lokale omroepen OPEN Rotterdam, WOS en SCHIE en wordt mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek en de supporters van Vers Beton.

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

  1. Het gaat om de Stadsregio Rotterdam (voorloper MRDH) en de gemeenten Maassluis, Vlaardingen, Schiedam en Rotterdam. ↩︎
De Hoekse Lijn
20190222_091413

Bram Logger

Bram Logger (1980) studeerde rechten in Leiden en ging na een master journalistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen aan de slag bij het Utrechts Nieuwsblad, freepaper DAG en Trouw. Als freelance onderzoeksjournalist werkt hij voor coöperatie Sp/T, Investico, Follow the Money, de Groene Amsterdammer en Trouw. Hij verdiept zich al sinds 2013 in sporteconomie, waaronder ook de stadionplannen rondom de Kuip. Voor Vers Beton maakte hij dit dossier over Feyenoord City.

Profiel-pagina
sis__YaR_400x400

Parcival Weijnen

Parcival Weijnen (1970) studeerde fotografie, geschiedenis en wetenschapsfilosofie. Hij is mede-oprichter van Onderzoekscollectief SPIT. Sinds 2013 werkt hij als freelance onderzoeksjournalist voor verschillende media waaronder De Groene Amsterdammer, Investico, Follow the Money en Zembla. Daarnaast is hij gastdocent (onderzoeksjournalistiek) aan de Universiteit van Utrecht, bouwt hij een mobiele kroeg, begint hij binnenkort zijn eigen biermerk en werkt hij aan een superspannend verhaal over De Swartmaekers van Ravenstein.

Profiel-pagina
salih_kilic

Salih Kilic

Fotograaf

Salih Kiliç (1986) is freelance reportage fotograaf. Zijn werk kenmerkt zich door een zoektocht naar microsamenlevingen. Met zijn foto’s wil Salih deze microsamenlevingen en hun verhalen delen. Een blik achter de schermen op bijzondere plekken en bij bijzondere mensen. Kortom; hij legt alles vast waar een verhaal in zit.

Profiel-pagina
Lees één reactie
  1. Profielbeeld van joost schrijnen
    joost schrijnen

    Ik was bezig een reactie te schrijven, maar die was al vertrokken voor hij af was. Mogelijk is die er nu wel.
    Kortom, los van wat ik eerder schreef. Goed onderzoek, maar dat moet er vooral toe leiden dat we nu eindelijk eens meer geld in OV gaan steken.
    Joost Schrijnen

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.

Advertentie

1718_2021_009_600x500_online banner_geef ruimte