Voor de harddenkende Rotterdammer
Vredestuin_Lex_Kortenoeven_uitgelicht_B
Beeld door: beeld: Lex Kortenoeven

Vanwege de storm twijfelde ik die ochtend of het wel door zou gaan. Maar Daniël van de Vredestuin Whatsappte me dat ze gelijk na het ‘werkmoment’ tot vijf uur, gewoon het kampvuur aanmaken. Ik dacht terug aan mijn eigen geploeter in de gemeenschappelijke tuin waaraan ik jaren had gewoond: vroeg opstaan in het weekend om de tuin te ontdoen van zevenblad en ander groengespuis. Onder lichte burendwang en dikwijls gekweld door een kater.

Als fotograaf Lex en ik arriveren, zijn een stuk of tien mensen nog aan het wieden, spitten en wroeten. Daniël komt op ons afgelopen, onderwijl zijn modderige handschoen uittrekkend:  “dat maakt het schudden wat handiger”, en begint gelijk te vertellen.

“Acht jaar geleden hebben we zelf het initiatief genomen. Eerst zat hier een dagopvang van de Nico Adriaansen-stichting. Zij waren een tuintje begonnen – wel iets vrijer dan wij het doen hoor, achter deze tuin zit een strak zaaischema – maar ze haalden er veel plezier uit. Toen de opvang weg moest hebben we, in samenwerking met ontwerpbureau ZUS, het park ingericht zoals het nu is.”

Elke vrijdag en zondag tuinieren ze, het hele jaar door. “De opbrengst verdelen we en het overschot gaat naar armoedebestrijdingsprojecten.” Het begon met mensen uit hun eigen netwerken, langzamerhand sloten buurtbewoners en voorbijgangers aan, vertelt Daniël, die vanuit GroenGoed meerdere buurtmoestuinen in Rotterdam begeleidt. “Ik begon met tuinieren omdat ik minder afhankelijk wilde zijn van de verwoestende patronen achter voedselvoorziening, mijn impact verminderen. Inmiddels ben ik gegrepen door de voordelen van tuinieren: de directe band met mensen en bodem.”

Hoe het straks verder moet, als het Pompenburgplan op hen neerdaalt met onder andere twee hoge torens op sky level? “We zijn wel uitgenodigd aan de ontwerptafel voor een nieuwe gemeenschappelijke tuin in het gebied. Maar de band met de grond, die we zorgvuldig hebben opgebouwd met rivierklei en organisch materiaal, zijn we dan kwijt.”

Vredestuin_Lex_Kortenoeven_3
Beeld door: beeld: Lex Kortenoeven

Met mijn kleiblubber-schoenen loop ik door naar Joost die het kampvuur opbouwt. Een andere tuinierder, Nitai, komt naast me staan. “Ik zat al bij de Vredestuin aan de Gordelweg. Daarna in de Palestinastraat waar we de hele zijkant van de straat in beslag hadden genomen voor een buurtmoestijn.” Kraken voor groen. 

Voor de reden achter de naam ‘de Vredestuin’, moet je bij Rutger Henneman zijn. Filosoof en vredesactivist. “Volgens hem brengt zelfvoorzienigheid vrede met zich mee. Niet alleen tegen vervuiling maar ook tegen uitbuiting van mensen en land.”

Nitai loodst me door de kleimodder, tussen de omgespitte bedden door naar lange stengels waar schubachtige bladeren aan groeien. “Een vergeten groente, bij de biologische winkel peperduur. Heerlijk om te roerbakken.” We komen langs Maribella, die stro op de bedden strooit. Samen met haar gezin is ze hier voor de vijfde keer. “Ik houd van natuur. De bodem, daar lopen we op, die voedt ons. Maar we kijken niet meer naar beneden.”

Vredestuin_Lex_Kortenoeven_2
Beeld door: beeld: Lex Kortenoeven

Opeens schreeuwt Nitai blij tegen haar: “Ik weet waarvan ik je ken! Van het Treefest! Goede band was daar: Buskin, met mantra’s en zachte liedjes. Ze zingen ook protestliedjes, tegen de sloop van de Tweebosbuurt bijvoorbeeld.” Nitai haalt een rits protest-stickers uit zijn rugtas en geeft ze aan Maribella. Aan de bomen in de hoek steken roze bloempjes af tegen de groen-witte tegeltjes van de Pompenburg. Ik vraag hen wat het is. “Amandel!”, roepen ze uit.

Ik loop verder naar Zoë die een tussenjaar heeft genomen van haar studie geneeskunde. Vorig jaar stuitte ze op de Vredestuin toen ze in het parkje hiernaast zat te lunchen. Nu is ze hier wekelijks. “Bijdragen aan de stad. Hier ben ik lekker in de natuur. Het is ook een reset: ik heb al drie uur niet op mijn telefoon gekeken.”

Terug naar het kampvuur, dat eindelijk aan is. Erik klapt een mes in waarmee hij houtsnippers heeft gesneden. “De volgende keer neem ik mijn eigen mes mee.” Erik is boekhouder en naast tuinieren doet hij aan bushcraft. Hij loopt naar de tafel waarop brood, smeersels en sla staan, waarnaast hij kleine houtjes doormidden knakt op zijn bovenbeen.

Ellen staat achter een grote pan uiensoep. “Het brood is geschonken door Jeroen Bakt Brood en de sla is uit eigen tuin: kervel en rucola. Terwijl ze toelicht hoe ze vier jaar geleden langsliep en nooit meer is weggegaan, schenkt ze Lex en mij een kopje soep in. 

“Erik heeft gedroogde munt meegenomen voor de thee. En vergeet niet het dumpster dive-eten!” Nitai legt behulpzaam uit: “We halen over-de-datum-eten uit afvalcontainers van winkels.” Ik krijg een pittige kruidenmix, fles siroop en olijfolie aangeboden.

Vredestuin_Lex_Kortenoeven_6
Beeld door: beeld: Lex Kortenoeven

Het is zeven uur en bijna donker. De stad en kampvuur verlichten de tuin. Nieuwe mensen schuiven aan. Antoine, een Fransman, zakt neer met een grote backpack en krijgt een kopje soep. Hij is te voet uit Bretagne gekomen en onderweg naar Amsterdam gestrand in Rotterdam, met een verstuikte enkel. Hij slaapt al een week in het Vroesenpark. Gisteren liep hij langs en nodigde Daniel hem uit voor het kampvuur. “You are the first people I spoke with since I am in Rotterdam.”

De muzikanten zijn ook aangeschoven. Matthijs de vioolspeler hijst zichzelf in een skibroek. “Extra laagje!” Lex en ik zijn intussen verkleumd tot op het bot. Hoe laat ze gaan spelen weet Nitai niet. “Zoiets moet vanzelf ontstaan.” Wij kunnen onze tenen niet meer bewegen en blazen licht beschaamd om onze beperkte outdoor-kwaliteiten de aftocht. Jammer, want voor het eerst wil ik oprecht langer blijven hangen bij een gemeenschappelijke tuin. Als ik wegfiets meen ik de eerste klanken van de viool te horen. 

Over deze rubriek

Steeds vaker klinkt de zorg dat verschillende groepen in de stad zich opsluiten in ‘parallelle samenlevingen’, dat er ‘kloven’ tussen groepen in de samenleving ontstaan. Is Rotterdam aan het segregeren of hoort dat bij de grote stad? Waar ontmoeten verschillende groepen elkaar nog, en waar verschuilen ze zich? In Ons Kent Ons gaat Vers Beton op bezoek bij verschillende Rotterdamse bubbels. Soms met, en soms zonder een glas, eh, bubbels.

Bekijk hier alle artikelen in ‘Ons Kent Ons’.

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Profielfoto-Marianne-Klerk

Marianne Klerk

Marianne is historicus en journalist. Rotterdam is in haar ogen de mooiste stad van Nederland, waar eeuwen van stadsvernieuwing en -vernieling kriskras door elkaar lopen.

Profiel-pagina
fotolex

Lex Kortenoeven

Fotograaf

Lex Kortenoeven is autonoom fotograaf en Rotterdammer. Hij studeert aan de Fotoacademie in Amsterdam (verwachte afronding 2021). Lex fotografeert in de rol van onderzoeker en is geïnteresseerd in de suggestieve kracht van beeld.

Profiel-pagina
Lees één reactie
  1. Profielbeeld van Rien Vroegindeweij
    Rien Vroegindeweij

    Zomer in Rotterdam

    Ik ben een wereldwijde dromer,
    zo een die nooit op reis gaat.
    Dus aan het begin van elke zomer
    als de vakantie voor de deur staat

    sluit ik mijn ramen en gordijnen
    en leg de hoorn naast de haak:
    thuis blijven en toch verdwijnen
    dat is het doel van mijn vermaak.

    Voor mij geen overvolle stranden,
    geen verre vreemde buitenlanden,
    waar ik mij eenzaam voel en verlaten.

    Alleen thuis ben ik in alle staten,
    want onder ons gezegd en gezwegen:
    in Rotterdam kom je de wereld tegen.

    Lees mijn light verse in DE ROTTE IS EEN NATTE DROOM
    luchtige Rotterdamse gedichten. Derde druk. Prijs € 15. Verkrijgbaar in de boekhandel of bestellen via uitgeverijdekogelvanger@gmail.com

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.