Voor de harddenkende Rotterdammer
IMG-0971
Beeld door: beeld: Karlijn van den Hoff

De beslissing werd genomen op dringend verzoek van de festivalbranche zelf. Onder andere festivalorganisator MOJO (organisator van North Sea Jazz en meerdere grote zomerfestivals zoals Lowlands) smeekte afgelopen weken om duidelijkheid over verlenging van het landelijke evenementenverbod. Om te voorkomen dat de organisatie door zou werken aan een festival dat op het laatste moment alsnog niet door zou mogen gaan. 

Die duidelijkheid is er nu dus: het verbod op vergunningsplichtige evenementen, dat aanvankelijk gold tot 1 juni, is verlengd tot 1 september. In Rotterdam gaat het – volgens de kalender van Rotterdam Festivals – over 29 evenementen: van Ketikoti tot North Sea Jazz en van Rotterdamse Rave tot Metropolis. Maar de impact die de maatregel heeft voor de organisaties, verschilt nogal, zo blijkt uit een rondvraag van Vers Beton. 

De grote, vaak gratis evenementen zoals Zomercarnaval, Rotterdam Unlimited en Metropolis lopen nog niet zoveel risico om eraan onderdoor te gaan. Zij komen rond van subsidies en sponsoren. Rotterdam Festivals die het aanspreekpunt is als het over subsidies gaat, liet de festivals weten in gesprek te willen over al gemaakte kosten, die gedekt moeten worden. Zowel Metropolis als Unlimited, de twee gesubsidieerde festivals die we spraken, vertellen dat de gemeente zich tot zo ver ‘coulant’ opstelt.

Maar de kleinere, niet-gesubsidieerde festivals hebben weinig ‘vet op de botten’, geven ze aan. Het festivallandschap is de afgelopen jaren steeds competitiever geworden. “Daardoor zijn de marges zo klein, dat reserves voor slechtere tijden opbouwen vrijwel onmogelijk blijkt”, vertelde organisator Frank Dros van Blijdorp Festival bijvoorbeeld.

De leveranciers als echte slachtoffers

De voor de hand liggende vraag: kunnen festivals niet terecht bij hun verzekering in dit geval? Meestal niet, zo blijkt. Veel festivals sluiten namelijk pas relatief laat een verzekering af. Voordat ‘wereldwijde pandemie’ plots het woord op ieders lippen was, waren er immers maar weinig redenen waarom een gemiddeld festival ineens niet door zou kunnen gaan. Behalve dus vanwege last-minute onvoorziene omstandigheden zoals slecht weer. Tegen de tijd dat duidelijk werd dat het coronavirus weleens roet in het festivaleten van deze zomer kon gooien, hadden de meeste evenementenverzekeringen het allang opgenomen als onverzekerde gebeurtenis. Iets dat vanaf nu naar verwachting zo zal blijven.

Het lichtpuntje voor de kleinere Rotterdamse festivalorganisaties is dat ze over het algemeen weinig overheadkosten hebben. Dus zijn ze in staat zijn om enige tijd zonder inkomsten te overleven. Ook doet de maatregel van het kabinet precies wat hij beoogt: de voorbereidingen kunnen stoppen. De hoogste kosten van het organiseren van een festival – huur en opbouw van tenten en podia, personeelskosten, de gages van optredende artiesten – worden over het algemeen pas gemaakt vlak voor of tijdens het evenement zelf. 

En daarom: de grootste slachtoffers van de streep door deze festivalzomer zijn dan ook niet de organisatoren zelf, maar de leveranciers van podia, tenten, sanitaire voorzieningen, lichtinstallaties en audioapparatuur. Die zien in één klap al hun inkomsten wegvallen, terwijl de hoge kosten van bijvoorbeeld opslagruimte gewoon doorlopen. Bovendien wordt het werk in die sector grotendeels gedaan door duizenden zzp’ers. Die zitten nu werkloos thuis, met alleen uitzicht op een bijstandsuitkering.

Bewaar je ticket

Dan de festivalliefhebber, die vaak al kaarten aangeschaft heeft. Opvallend genoeg kiezen enkele kleine festivals, zoals Rotterdamse Rave, ervoor om tickets terug te betalen, terwijl alle overige organisaties gebruik maken van het door de culturele sector en evenementenbranche breed gedragen initiatief ‘bewaar je ticket, geniet later’. Ofwel: tickets blijven geldig voor een toekomstige editie en zo hoeft de organisatie niet ineens veel geld terug te betalen.

Dat geld vloeit over het algemeen ook niet naar de leveranciers. De reden laat zich raden: grotere organisaties hebben vaak hogere vaste lasten, zoals personeel en de huur van kantoren, die moeten worden doorbetaald. Bijvoorbeeld het eerdergenoemde MOJO (in Rotterdam organisator van North Sea Jazz Festival) maakt hiervan gebruik. 

Hiermee committeren de festivals wel aan het organiseren van een editie in 2021. Ook Rotterdam Festivals kijkt al vooruit en heeft aangegeven dat de volledige evenementenkalender van dit jaar wordt gekopieerd naar 2021. Daarin schuilt een risico. Hoe ver weg de zomer van 2021 ook lijkt, volgens verschillende experts zou het verbod op evenementen ook best kunnen voortduren tot er een vaccin tegen het coronavirus is. Festivals die ervan uitgaan dat tickethouders het feest volgend jaar wel inhalen, schuiven hun problemen wellicht alleen maar voor zich uit. 

Hoe kijken de organisaties daar zelf tegenaan?

Zomercarnaval Parade July 2016
Beeld door: beeld: Anne Hospers

Claudia Raven – Zomercarnaval, Rotterdam Unlimited

“Wij hebben al voor de persconferentie van dinsdag het risico genomen om zelf ons evenement te annuleren. Vooral om te voorkomen dat de groepen die meedoen aan de straatparade van het Zomercarnaval, te veel kosten maken voor kostuums en choreografie. De rook is nog niet opgetrokken. Dus het is nog niet 100 procent duidelijk wat ons nettoresultaat is en hoeveel vlees we op de botten hebben voor volgend jaar.”

“Maar onze sponsoren en de gemeente Rotterdam hebben zich heel coulant opgesteld. Er moet nog besproken worden wat er van de toegekende fondsen gevraagd kan en zal worden. Met de welwillendheid van iedereen kunnen we eruit komen. Het is niet zo dat we ter ziele gaan of het nieuwe cultuurplan1niet kunnen afwachten. We gaan er nu vanuit dat volgend jaar business as usual is en we van start kunnen op een nieuwe Coolsingel.”

Hubrecht Hauzer – Rotterdamse Rave, Modular Festival

Dit is voor ons een omzetdaling van een miljoen plus. Maar de toeleveranciers hebben nog veel grotere problemen. De tenten die wij gebruiken, kosten dertig-, veertigduizend euro om een keer neer te zetten. Laat staan wat de aanschaf voor hen moet zijn. Wijzelf zijn we eigenlijk voornamelijk de boekingskosten van artiesten kwijt, meestal 15 procent van de afgesproken vergoeding. Als je alles bij elkaar optelt, zijn dat nog steeds bedragen waar je ogen van rollen, maar het is te overzien.”

“Wij zijn altijd voorzichtig met onze financiën geweest. We zijn daardoor niet volledig afhankelijk van ticketverkoop en kunnen onze bezoekers dus terugbetalen. Maar veel andere organisaties werken met geld dat nog moet binnenkomen. Dat is ontzettend risicovol. Wij kiezen er niet voor om ‘geld te lenen van de consument’, zo zie ik dat. Maar ik snap dat dat niet voor alle organisatoren een optie is.”

“Sommige grote organisaties die claimen goed verzekerd te zijn, houden de ticketinkomsten nu wel. Ik begrijp niet wat je daaraan hebt, behalve dat je mensen kunt doorbetalen. Je moet toch ooit wel alsnog een evenement neerzetten? En ik heb nog geen enkele organisatie gezien die vervolgens tegen zijn leveranciers zegt: wie heeft er geld nodig?”

Pim Kipp – Metropolis Festival

“Het is heel jammer, we hadden er echt zin in. Maar we zijn ook opgelucht dat er duidelijkheid is. Nu is het alle zeilen bijzetten om alles zo goed mogelijk af te wikkelen. We zijn er gelukkig op tijd bij: veel boekingen stonden nog als optie dus we hoeven niet het volle pond te betalen. We zijn nu met Rotterdam Festivals in gesprek. Welke gemaakte kosten gaan we uit eigen middelen betalen en voor welke kan de subsidie aangesproken worden? Daar zijn ze coulant in, want ze weten: als we de stekker overal uittrekken, vallen er een hele hoop festivals om.”

“Op dit moment durf ik niet te gokken of we ooit terug kunnen naar met twintigduizend man in een tent staan”

“Het is ook interessant dat volgend jaar de nieuwe periode van cultuursubsidie ingaat: welke invloed heeft deze situatie op de verdeling van gemeenschapsgelden? Als we ooit terug kunnen naar ‘normaal’, moet Metropolis in 2021 kunnen voortbestaan. Maar op dit moment durf ik niet te gokken of we ooit terug kunnen naar met twintigduizend man in een tent staan.”

Frank Dros – Blijdorp Festival

“Het is als festival ontzettend moeilijk om een reserve op te bouwen. Blijdorp Festival is voor ons begonnen als liefhebberij en dat is het nog steeds. We hebben nooit volledig commerciële intenties gehad. Het klinkt heel cliché, maar we willen gewoon iets moois neerzetten voor zes-, zeven- en vorig jaar tienduizend man. Alles wat we verdiend hebben, is teruggevloeid naar het festival. Daarom zitten we in de risicocategorie van festivals die fragiel zijn qua liquiditeit. Pas vanaf een bepaalde grootte kun je meer winst maken door bijvoorbeeld groot in te kopen. Maar er is zo veel concurrentie.”

“Als je nu geen vet op de botten hebt, ben je overgeleverd aan de goodwill van je publiek. Daarom hebben we ook opgeroepen: behoud je kaartje. Daarmee smeren we het probleem uit over twee jaar. Alles wat we bedacht hebben, schuiven we door naar volgend jaar, die kosten zijn al gemaakt. Maar als iedereen zijn kaartje terug zou vragen, kunnen we of dat, of onze toeleveranciers niet meer betalen. Dan heb je kans dat je volgend jaar geen festival hebt. We hopen dat het niet zo ver komt.”

versbeton_opinierubriek-04

Lees meer

“Ook Rotterdamse makers en kleinere instellingen verdienen extra steun in de coronacrisis”

Stadsdichter Dean Bowen: "In een gezonde culturele sector zijn de 'kleintjes' onmisbaar."

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

  1. In 2021 gaat een nieuwe subsidieperiode in van vier jaar: het Cultuurplan 2021-2024. Kunst- en cultuurinstellingen die subsidie willen, schrijven een plan. Op basis daarvan bepaalt de gemeente vervolgens hoe het cultuurgeld voor de komende vier jaar verdeeld wordt. ↩︎
  2. NOS meldt dat het vooral gaat om subsidies voor de zogenaamde culturele basisinfrastructuur en voor instellingen en festivals die meerjarig worden ondersteund door de zes rijkscultuurfondsen. Ook gaat er geld naar het Nationaal Restauratiefonds, zodat instellingen daar gemakkelijker geld kunnen lenen. Verder kunnen provinciale musea, poppodia en filmtheaters in aanmerking komen voor steun. ↩︎
  3. De Doelen, Theater Rotterdam, Luxor Theater, Theater Zuidplein, Museum Boijmans Van Beuningen, het Maritiem Museum, de Kunsthal en het Rotterdams Philharmonisch Orkest. ↩︎
  4. Inclusie, interconnectiviteit en innovatie zijn de drie belangrijkste uitgangspunten die de gemeente Rotterdam heeft geformuleerd voor de komende Cultuurplanperiode. Alle instellingen die een Cultuurplanaanvraag doen, worden op deze punten beoordeeld. Lees meer in de Uitgangspuntennota 2021-2024. ↩︎
Robin van Essel

Robin van Essel

Robin van Essel weet een klein beetje van een hele hoop verschillende dingen. Hij zet zijn beetje kennis van een hele hoop, het liefst in om te schrijven over cultuur, het uitgaansleven en festivals. Hij is ook redactiechef bij The Daily Indie, het ‘platform voor het ontdekken van nieuwe muziek’.

Profiel-pagina
image1

Karlijn van den Hoff

Karlijn van den Hoff (1986) is docent aan de opleiding Communicatie op Hogeschool Inholland. Daar houdt zij zich bezig met lesgeven en met de loopbaanontwikkeling van haar studenten. Ze studeerde Culturele en Maatschappelijke Vorming én behaalde haar bachelor of Fine Art and Design in Education aan de Willem de Kooning Academie. Naast haar docentschap werkt zij als fotograaf en illustrator voor diverse opdrachtgevers.

Profiel-pagina
Anne Hospers

Anne Hospers

Anne Hospers (1993) is ondernemer en fotografe. Ze vangt bijzondere momenten op beeld waar medemensen misschien voorbij lopen. Ze is geïnteresseerd in het vergroten van werelden en het achterhalen van drijfveren.
Haar jeugd in Nieuw-Zeeland heeft haar liefde voor eenvoud en het buitenleven vergroot.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.

Advertentie

HNI_VB_600x500 PX_1