Voor de harddenkende Rotterdammer
03_DE_ARTIKEL
De gezichten van District East Beeld door: beeld: Florian Braakman

De oproep van Valerie Kusters om de creatieve ondernemers in het Schiekadeblok actief te betrekken bij de planvorming, heeft gehoor gevonden. Sinds oktober 2019 praat de gemeente met de ondernemers, verenigd onder de naam District East. Op 28 mei maakt de gemeenteraad een definitieve keuze uit drie scenario’s voor de verdere ontwikkeling van het gebied. De slogan ‘We stand our ground’ van de ondernemersvereniging vindt nu zijn weerslag: in alle scenario’s is er nu plek gecreëerd voor de huidige gebruikers van het gebied.

Dat het bestaande ecosysteem van kunstenaars, creatieve bedrijven en horeca behouden moet blijven lijkt logisch voor Rotterdammers die het Schiekadeblok kennen. Toch hielden de voorgaande plannen geen rekening met de huidige ondernemers en de bestaande architectuur. Het gebied leek een klassiek voorbeeld van gentrificatie te worden, waarbij armlastige huurders plaats maakten voor kapitaalkrachtige kopers. Zo was er in 2014 het masterplan voor een grote hotelontwikkeling en in 2009 werd een prestigieuze zakenwijk van 240.000 m2 geopperd.

Voor persoonlijke verhalen was lange tijd geen plek in de toekomstplannen van het gebied. Neem het voorbeeld van Malek Salem, oprichter van dansschool Salsability. Sinds 2009 is hij actief op de hoek van Delftseplein en Schiestraat. Met een combinatie van salsa, catering en culturele verhuur is hij een hoeksteen in het Schiekadeblok. Zijn verhaal toont overeenkomsten met Jan ‘Ulli’ Baisch, oprichter van Steel Rides. Er is niemand binnen District East die deze vrolijke fietsenmaker niet kent. Naast custom made fietsen is hij het luisterende oor van de gemeenschap. Belichamen Malek en Ulli het Rotterdam waar de gemeente op voort wil bouwen?

De creatieve broedplaats waarover ik voorheen alleen in beleidsdocumenten las, lijkt hier echt te kunnen bestaan. Sinds 2017 ben ik met mijn architectenbureau onderdeel van District East. Gehuisvest op de hoek van de Delftsestraat laat ik me inspireren door de installaties van buurman Teun Vonk. Voor fotografie zoek ik de samenwerking met studiogenoot Florian Braakman. Voor tentoonstellingen en vegaburgers gaan we normaliter op vrijdag naar Roodkapje. In deze periode van isolement ligt de kunst te rijpen in onze royale studio’s en koken we voor elkaar. Meer dan honderd andere ondernemers in het gebied hebben zo hun eigen verhaal. Na vele weken lockdown snakken we met elkaar naar een toost in de Biergarten en lunches Op Het Dak.

Gelukkig lijkt de gemeente meer oog te krijgen voor haar creatieve klasse. Een prachtig voorbeeld hiervan zag ik in Merwe-Vierhavens (M4H), het oude havengebied tussen Rotterdam en Schiedam. Het daar gelegen Keilepand werd afgelopen jaar verkocht aan de pionierende huurders. Een groep van ontwerpers, makers en doeners krijgen zo een permanente rol in de gebiedsontwikkeling. 

Zo’n samenwerking tussen creatieve ondernemers en gemeente: dat is het toonbeeld van duurzame stadsontwikkeling. Zet de gemeente deze koers voort met het Schiekadeblok? Kunnen de ondernemers in District East de aantrekkingskracht die zij in tien jaar tot stand brachten verzilveren?

02_DE_ARTIKEL
De gezichten van District East Beeld door: beeld: Florian Braakman

Gemeentes en ontwikkelaars spreken in toekomstplannen vaak over de unieke kwaliteit van een gebied. Zo ook bij gesprekken over het Schiekadeblok. Tijdens de eerste klankbordbijeenkomst voor ondernemers en omwonenden presenteerde de gemeente in 2019 een ‘uniek’ concept: woongebouwen gedomineerd door groen en horeca van bekende restaurantketens. Kon dit  ‘Rotterdamse plan’ niet net zo goed in Utrecht of Breda worden gebouwd? Is er wel sprake van authenticiteit zonder een persoonlijk gezicht?

Het is niet eenvoudig om de kwaliteiten van een rauw stuk stad te behouden, zelfs met goede intenties. De combinatie van creatief leegstandsbeheer en gunstige huurprijzen is immers in de basis strijdig met de businesscase van een vastgoedontwikkelaar. Kunstateliers kosten nou eenmaal meer geld dan ze opbrengen, in tegenstelling tot woningen. 

Toch is het geen onoverkomelijk probleem. Er zullen alleen keuzes gemaakt moeten worden door de gemeente – in het financieringsmodel. Gaat het lukken om met de opbrengst van een 200 meter hoge woontoren, ateliers betaalbaar te houden? Genereren de nieuwe woningen en kantoren budget voor het behoud van bestaande architectuur en gebruikers? De beoogde programmering vereist visie en durf van de gemeente. Alleen met harde eisen voor marktpartijen kan zo een eigenzinnig stuk stad blijven bestaan. 

De eerste stap is daarin gezet: door de enorme inzet van gemeente en ondernemers is een generiek masterplan afgewend. Nu liggen er drie veelbelovende toekomstscenario’s. Het sterke stedenbouwkundige plan is er, nu is het tijd voor harde toezeggingen over betaalbare huren en vergunningen. Alleen dan kunnen pionierende ondernemers een blijvende bijdrage leveren aan het gebied. Het ontwerp van de businesscase en de regelgeving is daarmee minstens zo belangrijk als de architectuur. 

Het is kortom aan de politiek om durf te tonen en de voorwaarden te scheppen voor het karakteristieke Rotterdam dat zij zelf bejubelen. Het Keilepand heeft de toon gezet om pioniers blijvend te binden aan de stad. Met deze vorm van stadsontwikkeling kan Rotterdam in District East wederom geschiedenis schrijven.

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Frank Loer – portret

Frank Loer

Frank Loer (1986) is architect en oprichter van Loer Architecten. Met Rotterdam als thuishaven ontwerpt zijn bureau concrete antwoorden met een metaforisch karakter. In de architectuurstad voelt hij zich als een vis in het water.

Profiel-pagina
Ossip

Ossip van Duivenbode

Fotograaf

Ossip van Duivenbode (1981) is architectuurfotograaf. “Architectuur en stedenbouw zijn volledig in mijn bestaan verwikkeld. Als ik door een stad loop, ben ik continu aan het observeren. Wat is de invloed van een gebouw op de omgeving, wat zijn interessante details, hoe verhouden die zich tot de mensen?”

Profiel-pagina
braakman

Florian Braakman

Fotograaf

Florian Braakman (1988) is een autonoom-documentair fotograaf. Fotografie is een manier om vragen te stellen en grip te krijgen op onze snelle alledaagse realiteit. De poëtische, associatieve en verhalende kracht van het beeld staan centraal in zijn werk.

Profiel-pagina
Nina van Hoogstraten

Nina van Hoogstraten

Nina van Hoogstraten (1989) is een architect werkend op het snijvlak van kunst en architectuur. Ze heeft een fascinatie voor erfgoed en herbestemming. De gebouwde omgeving is voor haar een plek vol verhalen, die ze door middel van haar ontwerpen blootlegt.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.

Advertentie

HNI_VB_600x500 PX_1