Voor de harddenkende Rotterdammer
FlorianBraakman_01-Rotterdamhoegaathet
“Something beautiful is on the horizon”, 2020 Beeld door: beeld: Florian Braakman

Als je de projectwebsite ‘Rotterdam, hoe gaat het?’ bezoekt, bedacht door de Rotterdamse fotograaf Florian Braakman (1988), kun je rechtsonder in het venster op een play-button drukken. Wat volgt zijn promotieteksten voor recente nieuwbouwprojecten in Rotterdam. “Something beautiful on the horizon”, klinken de eerste woorden, monotoon en weinig inspirerend. 

De woorden komen uit de reclames voor het appartementencomplex Bay House, dat op Katendrecht wordt gebouwd. De goedkoopste appartementen zijn 450.000 euro. De duurste drie miljoen. Op een artist impression van de duurste woningen is een aquarium met daarop een keukenblad te zien.

“Het is toch fucking frappant dat op een plek waar vroeger de armste Rotterdammers leefden, nu de duurste woningen van de stad komen.” Braakman windt er geen doekjes om: hij is fel tegenstander van de manier waarop de stad zich ontwikkelt – door middel van gentrificatie1 – en de stijgende huizenprijzen als gevolg daarvan. 

Met een subsidie van het CBK Rotterdam riep hij daarom ‘Rotterdam, hoe gaat het?’ in het leven: een onderzoeksproject dat een tegengeluid moet geven aan het gestileerde beeld van Rotterdam dat de stadsmarketing laat zien om mensen met hogere inkomens naar de stad te trekken. Op zijn website en via de hashtag #rotterdamhoegaathet op Instagram kunnen Rotterdammers foto’s insturen van ‘hun’ Rotterdam, die zonder context worden doorgeplaatst op de website.

FlorianBraakman_02-Rotterdamhoegaathet
Houda – Ahmed, 2020 Beeld door: beeld: Florian Braakman

Hoe ben je op dit idee gekomen?

“Ik woon nu zeven jaar in Rotterdam, in Delfshaven. Sindsdien is de stad veel veranderd. Het is drukker en levendiger geworden, maar ook veel duurder. Daardoor borrelde bij mij het idee op om iets met die verandering te doen. Ook ben ik erg geïnteresseerd in kunst en campagnes. Ik wilde al langer iets doen met de stadsmarketing. Ik voelde mij namelijk, net als veel andere Rotterdammers, niet gerepresenteerd in de manier waarop Rotterdam gepromoot wordt.”

Op de website en Instagram-pagina van Braakman vind je geen herkenbare foto’s van de Erasmusbrug, Euromast of Markthal, maar foto’s van huisvuil, markante elektriciteitshuisjes en winkelwagens in de plomp. Uit de ingezonden foto’s is nauwelijks één gemeenschappelijk thema te halen. 

Toch heeft Braakman voor zichzelf een duidelijke rode draad: gentrificatie, het proces waarin arme buurten ontwikkeld worden om ze aantrekkelijker te maken voor mensen met hoge inkomens. Het “bevorderen van gentrificatie rond de stadswijken” is beleid van het gemeentebestuur, vastgelegd in de Stadsvisie Rotterdam 2030 (2007).

FlorianBraakman_04-Rotterdamhoegaathet
Afrikaanderwijk / Katendrecht, 2020 Beeld door: beeld: Florian Braakman

Wat valt jou als fotograaf op in de stad, als het gaat over gentrificatie?

“Rotterdam is een stad met een enorme diversiteit. Dat zie je overal in terug: van de verschillende soorten mensen die hier rondlopen, tot de afwijkende architectuur in vergelijking met andere Nederlandse steden. In de afgelopen jaren heb ik veel gewerkt met verschillende Rotterdammers die mij stuk voor stuk anders naar de wereld laten kijken.”

“Maar de stad is veel duurder geworden. De gemeente wil meer mensen met hoge inkomens naar Rotterdam trekken en dat zie je terug. Op zich is er niks mis met kapitaal aantrekken naar een stad. Het is alleen een soort cosmetische ingreep: het probleem van armoede los je daar bijvoorbeeld niet mee op. Je maakt het alleen minder zichtbaar. Ik heb bovendien gemerkt dat veel van de bewoners die hier al jaren wonen een hele sterke binding hebben met de plek waar zij wonen. Vastgoedbeleggers die hier woningen kopen hebben dat niet.”

“Ik mis de diversiteit van Rotterdam. Alsof dit een stad is die overal had kunnen staan en niet zijn eigen kenmerken heeft”

Braakmans’ onderzoek richt zich ook op de rol die Rotterdam Partners hierin volgens hem speelt. Deze organisatie is namelijk verantwoordelijk voor het imago van Rotterdam en het promoten van de Rotterdamse regio, internationaal en nationaal. 

Hoe wordt de stad op dit moment gepromoot en wat is daar volgens jou mis mee?

“Als je kijkt naar de citymarketing, wordt er een soort eenheidsworst geambieerd. De diversiteit van Rotterdam mis ik. Alsof Rotterdam een stad is die overal had kunnen staan en niet zijn eigen kenmerken heeft.” 

“Het beeld dat de citymarketeers presenteren is heel gestileerd en rooskleurig. Kitscherig bijna. Je ziet vaak ondergaande zonnen achter de Rotterdamse skyline. Meestal is het hier vies weer. Rotterdam is vaak een grijze betonnen stad, maar juist de sprankelende en open bewoners maken haar uniek. Ook zijn het altijd dezelfde marketingbeelden: de Erasmusbrug, de Maas. Altijd die haven en die boten. Maar Rotterdam is veel meer dan dat.”

FlorianBraakman_03-Rotterdamhoegaathet
Tweebosbuurt, 2020

Moet Rotterdam Partners dan foto’s van vervallen straten in de regen promoten?

“Nee, maar deze marketing houdt een bepaald beeld van de stad in stand dat niet strookt met de realiteit. Ook de mensen die in Rotterdam komen wonen hebben daarmee een niet-realistisch beeld voorgeschoteld gekregen. Terwijl iedereen een andere kijk op de stad heeft. Het is dus ook niet zo dat een versie de juiste is. Ik kijk vanuit Delfshaven weer anders naar de stad dan iemand uit de Tweebosbuurt. Alleen het beeld dat nu geschetst wordt door Rotterdam Partners komt denk ik met het beeld van weinig Rotterdammers overeen.”

En wat is het beeld dat ‘Rotterdam, hoe gaat het?’ laat zien?

“Ik ben bang dat als ik ga uitleggen wat er op de ingezonden beelden staat, ik ook de magie verbreek. Ik wil niet invullen wat mensen zien. Fotografie is juist een vorm van beeldende kunst omdat het zich niet in taal manifesteert.” 

Wie de website “Rotterdam hoe gaat het?’ bekijkt, ziet daar een mix van documentaire fotografie en portretten van mensen op straat. Maar ook: foto’s van de antiracisme-demonstratie van begin juni. Zowel beginnende als ervaren fotografen sturen foto’s in. Zo zijn er bijvoorbeeld beelden ingestuurd van Feyenoord-logo’s in het Sportdorp aan de voet van de Kuip, in de Rotterdamse wijk IJsselmonde. En een andere fotograaf legde Rotterdammers vast die wachten bij de tramhalte aan de Schiekade in Noord.

FlorianBraakman_06-Rotterdamhoegaathet
Black Lives Matter (demo), 2020 Beeld door: beeld: Florian Braakman

Wat is het doel van je project?

“Ik wil een beeldarchief creëren van hoe Rotterdammers zelf de stad zien. Daar ben ik benieuwd naar. Door Rotterdammers foto’s te laten insturen is mijn rol als beeldmaker minder aanwezig. Het gaat in deze stad bovendien altijd over het verleden of over de toekomst. Waarom gaat het nooit over het nu? Ik stel daarom nu de vraag: Rotterdam, hoe gaat het?

“Een ander doel is om een dialoog te starten met de stad, een bewustzijn bij de bewoners veroorzaken. Dat plaats ik ook interviews op mijn Youtube-pagina met andere Rotterdammers. Ik zou niet zeggen dat kunst de wereld verandert, maar ik hoop wel dat het mensen inspireert om de stad anders te bekijken en hun zorgen hierover te uiten. Ik ben een ‘verse’ Rotterdammer, ik woon hier pas zeven jaar. Sommige mensen die hier al hun hele leven wonen zeggen dat de stad veel beter is geworden. Dat is interessant. Er zijn zoveel verschillende kanten aan dit verhaal.”

“Ik heb lang nagedacht met Samuel Pin, met wie ik de website heb gemaakt, over de uitvoering van dit project. Hoe moet de site eruit zien? En wat voor selectie pas je toe op de ingestuurde beelden? Ik plaats in principe alles wat ingestuurd wordt, behalve racistische of gewelddadige foto’s. En hoewel de subsidie voor dit project eind juni stopt, zou ik het tof vinden als de hashtag #rotterdamhoegaathet over tien jaar nog steeds gebruikt wordt. Wie weet kunnen de foto’s dan wel opgenomen worden in het stadsarchief.”

FlorianBraakman_Site_07
Rotterdam, hoe gaat het? – upload jouw beeld van de stad! Beeld door: beeld: Rotterdam, hoe gaat het?

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

  1. Gentrificatie is een proces van opwaardering van een buurt of stadsdeel op sociaal, cultureel en economisch gebied, het aantrekken van kapitaalkrachtige nieuwe bewoners/gebruikers en de daarmee gepaard gaande verdrijving van de lagere klassen uit het stadsdeel. ↩︎
IMG_2371

Joost Baumgardt

Joost Baumgardt (1995) woont in Rotterdam-West en werkt als freelance journalist voor onder andere het AD Rotterdams Dagblad en NRC. Hij maakt daarnaast tekeningen van krijt. Als hij niet met verhalen bezig is, luistert hij muziek of rijdt hij op zijn skateboard door de stad.

Profiel-pagina
braakman

Florian Braakman

Fotograaf

Florian Braakman (1988) is een autonoom-documentair fotograaf. Fotografie is een manier om vragen te stellen en grip te krijgen op onze snelle alledaagse realiteit. De poëtische, associatieve en verhalende kracht van het beeld staan centraal in zijn werk.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.