Voor de harddenkende Rotterdammer
Museum Rotterdam door IkRotterdam
Museum Rotterdam door IkRotterdam Beeld door: beeld: IkRotterdam

Na een vernietigend advies van de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur (RRKC) ging de gemeente tot sluiting over van Museum Rotterdam. Uit onderzoek van Willemijn Sneep en Susan Hogervorst voor Vers Beton blijkt echter dat de gemeente jarenlang het museum liet doormodderen tot het doek viel.

Vers Beton – Nina Fernande – Museum Rotterdam – header – 2020

Lees meer

Hoe Rotterdam haar stadsmuseum liet doormodderen tot het doek viel

Reconstructie hoe het zover kon komen dat Museum Rotterdam definitief moest sluiten

“Er waren inderdaad te veel signalen die niet op groen stonden”, geeft Said Kasmi, cultuurwethouder sinds 2018, toe in het artikel. De locatie van het museum bleek bijvoorbeeld ongeschikt. Hij wilde echter niet zonder advies van de RRKC handelen, om politieke willekeur te voorkomen.

Hier breekt mijn klomp. De wethouder had dus eerst een advies nodig van de RRKC om een helpende hand te bieden aan Museum Rotterdam. En zo gezegd, zo gedaan: het museum moest op stel en sprong sluiten. Een advies van de RRKC kan je immers niet naast je neer leggen. Of toch wel? Waar Wethouder Kasmi braaf dit advies opvolgt van de RRKC legt hij gerust de zwaar negatieve RRKC-adviezen voor de Internationale Architectuur Biënnale en de Dakendagen naast zich neer.

Waarom wel architectuur? Dit is inderdaad geen willekeur maar een politieke keuze over wat Rotterdam volgens de gemeente voor stad is. In NRC licht Kasmi de keuze toe: “Rotterdam staat bekend als architectuurstad. Dan zou het zonde zijn als we dat verliezen.” Architectuurpromotie is goed voor het aantrekken van de juiste toeristen, volgens de wethouder. Wat een armoedige kijk op de waarde van erfgoed en cultuur, me dunkt.

Nog erger is misschien het feit dat de gemeente “het verhaal van de stad voor alle Rotterdammers” verwacht van Museum Rotterdam, maar in de ongelijke subsidieverdeling (wel geld voor architectuur, niet voor Museum Rotterdam) kiest voor het geijkte verhaal over Rotterdam. Soms lijk ik net een vastgelopen plaat door dit te keer op keer te schrijven maar we zijn meer dan haven en heipalen, arbeiders en architecten, bommen en gebouwen. Toch proppen we steevast het huidige Rotterdam door het nauwe tijdsgat van de wederopbouw. De rest blijft liggen op de stoffige planken van onze geschiedenis. Juist nu de stad verandert door een terugtrekkende haven, een superdiverse bevolking en een grote populariteit, is het de hoogste tijd voor nieuwe verhalen.

“We zijn meer dan haven en heipalen, arbeiders en architecten, bommen en gebouwen”

Iets wat Museum Rotterdam uitmuntend deed volgens de (inter)nationale museumwereld vooral met zijn wijkactiviteiten en eigentijdse verzamelpraktijken. Maar deels door de locatie lijkt het lastig te zijn dit tentoon te stellen. “Als ze vier jaar geleden in een goed pand gekomen waren, hadden we dit gesprek nu niet gehad,” zegt Kasmi zonder pardon. 

En hier breekt mijn andere klomp. Het Timmerhuis als locatie voor het museum is een keuze geweest van de gemeente. Sterker nog, wat blijkt: toenmalig cultuurwethouder Adriaan Visser en hoge ambtenaren hebben Museum Rotterdam gedwongen te verhuizen naar het Timmerhuis in 2016. Het argument van de gemeente? De collectie was niet bijzonder genoeg voor een museumwaardige ruimte. 

De oplettende Rotterdammer weet echter dat de gemeente die tochtige hoek van het Timmerhuis in eerste instantie had bedoeld als de gigantische wachtruimte voor haar nieuwe burgerloketten. Toen dat niet haalbaar bleek maar de gemeente het contract al had getekend, mocht Museum Rotterdam het gat dichten. 

Wethouder Kasmi denkt dat het Timmerhuis een betere optie was dan het pop-uppen. Tussen 2013 en 2016 leidde het museum een zwervend bestaan nadat de gemeente de huur van het Schielandshuis dermate verhoogde dat het niet langer haalbaar was om daar te blijven. De grap is echter – en ik lach hierom als een boer met kiespijn – dat de pop-up acties een gigantisch succes waren. Iets wat de wethouder over het hoofd ziet kennelijk. 

“De grap is echter dat de pop-up acties een gigantisch succes waren”

De tentoonstellingen in de Onderzeebootloods en Las Palmas herinnert menig Rotterdammer zich. Over zichtbaarheid en bezoekersaantallen gesproken. En dynamische verhalen over de stad waaruit een visie spreekt. Deze drie dingen zou het museum ontberen volgens RRKC en de gemeenteraad. Alhoewel, zelfs de RRKC moet toegeven dat deze tentoonstellingen een succes waren. 

Het Vers Beton-artikel toont een wrange geschiedenis van ruim 100 jaar aan (te) ambitieuze plannen, ongeschikte locaties en een gemeenteraad die maar niet besluit wat ze met haar museum wil. Het blijft onduidelijk in hoeverre de sluiting ook is te wijten aan de organisatie van het museum, maar de rücksichtloosheid waarmee het gepaard gaat is schrikbarend.

“Onderhand kwijnt de kennis over het Rotterdams erfgoed weg”

Ik houd mijn hart vast voor de toekomst. Museum Boijmans Van Beuningen is al tijdelijk dicht en nu ook Museum Rotterdam. Onderhand kwijnt de kennis over het Rotterdams erfgoed weg, want sluiting betekent het ontslaan van de museummedewerkers en wissen van netwerken. En door het debacle met het Wereldmuseum weten we dat dit heel lang duurt om weer op te bouwen.

En wij, het publiek? Wij mogen wachten op weer een nieuw plan voor het stadsmuseum dat hopelijk voor de verandering wel een keer wordt gesteund door de gemeenteraad.

Vers Beton – Nina Fernande – Museum Rotterdam – header – 2020

Lees meer

Hoe Rotterdam haar stadsmuseum liet doormodderen tot het doek viel

Reconstructie hoe het zover kon komen dat Museum Rotterdam definitief moest sluiten

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Profielfoto-Marianne-Klerk

Marianne Klerk

Marianne is historicus en journalist. Rotterdam is in haar ogen de mooiste stad van Nederland, waar eeuwen van stadsvernieuwing en -vernieling kriskras door elkaar lopen.

Profiel-pagina
05_Nina Fernande_integratie

Nina Fernande

Illustrator

Nina Fernande (1987) is een illustrator. Ze woont en werkt in Rotterdam. Als ze niet aan Franstalige chansons werkt, kleurt, faxt en streept ze simpele maar krachtige platen. Ze typeert haar werk als cartoonesk zonder het grafische element te verliezen.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.