Voor de harddenkende Rotterdammer
Selma Hengelveld_2
Beeld door: beeld: Marcella Homsma

Na haar afstuderen in 2016 aan de Willem de Kooning academie als fotograaf merkte Selma Hengeveld (28 jaar) dat haar passie toch ergens anders lag, namelijk bij het organiseren en cureren van evenementen in de kunstsector van de stad. Met haar recentste project genaamd ‘Tot hier en weer verder’ probeerde ze de stedelijke ontwikkeling en verandering te koppelen aan kunst. Het vormgeven en organiseren van evenementen zoals tentoonstellingen en kunstfestivals vereist een atelier met goede faciliteiten. Hoewel ze al vele werkplaatsen heeft gehad is het vinden van een ‘professionele’ werkruimte naar eigen zeggen nog altijd niet gelukt. Ze is niet de enige. Want uit de enquête onder Rotterdamse kunstenaars blijkt dat eenderde van de vierduizend kunstenaars geen werkruimte heeft op dit moment.

Even om een beeld te scheppen voor de mensen die zich niet zo in de kunstsector bevinden: hoe lastig is het op een schaal van een tot tien ( een het makkelijkst, tien het lastigst) om een geschikt atelier te vinden?

“Ik zou het ongeveer een zeven geven. Ik hoorde van een kennis die ook op zoek is naar een atelier, dat ze bij een bezichtiging van SKAR vijfentwintig andere kunstenaars al voor zich had. Het begint bijna te lijken op de woningmarkt in de stad en dat is ook geen pretje. Het vinden van een koophuis in de stad is ook bijna niet te doen. Hoewel het lastig blijft is het op dit moment nog niet onmogelijk, om een geschikt atelier te vinden.”

Had je na je afstuderen in 2016 ook al moeite om gelijk aan de slag te gaan in een atelier?

‘’Nee, want wat ik mij van die tijd herinner is dat het niet zo lastig was. Al gauw na het afronden van mijn opleiding had ik met een medestudent een antikraak-plekje gevonden aan het Delftseplein, vlak naast het centraal station. Die plek staat vooral bekend om de biergarten en Annabel, maar het is ook een gebied waar veel kunstenaars met ateliers zitten. Daar hadden we een klein plekje waar we aan het werk konden. Ik kan mij niet herinneren dat we lang hebben gezocht.”

Is dit het enige atelier waar je ooit hebt gewerkt?

“Na het atelier aan het Delftseplein zijn ik en mijn medestudent ingetrokken in een oude gymzaal in Rotterdam-West. Ook antikraak. Naast ons tweeën waren daar ook nog zes andere kunstenaars werkzaam. Doordat het een grote gymzaal was had iedereen genoeg ruimte voor een eigen werkplek en dat was ideaal. Na twee jaar daar gewerkt te hebben besloot ik de gymzaal achter mij te laten en op zoek te gaan naar een alternatief met betere faciliteiten. Na een tijdje zonder atelier, verbleef ik recent op een nieuwe antikraakplek in Rotterdam-Zuid. Hoewel ik dacht een professionelere plek gevonden te hebben, bleek het achteraf meer een tussenoplossing omdat het bijna dezelfde faciliteiten als de oude gymzaal had. Nu is voor mij de echte uitdaging begonnen: het zoeken van een atelier met professionele faciliteiten.”

Je vertelt dat je een tijdje zonder atelier hebt gezeten. Is het dan nog wel mogelijk om je werk goed uit te voeren?

“Ik kon zelf nog wel vooruit omdat ik veel met mijn laptop werk als beeldend kunstenaar. Mijn werkzaamheden vereisen geen grote werkplek, dus werkte ik toen vooral thuis en in koffietentjes en dat was best goed te doen. Maar voor een kunstenaar die echt bezig is met grote objecten, zoals met steenhouwen of schilderijen is het bijna niet te doen. Het ligt er heel erg aan wat voor kunstenaar je bent.”

Wat ik uit jouw woorden opmaak is dat het niet perse lastig is om gewoon een ruimte te vinden waar je aan de slag kan gaan, maar meer het vinden van een professioneel atelier dat geschikt is om door te groeien als kunstenaar, klopt dit?

“Het vinden van een antikraakpand is niet heel erg ingewikkeld inderdaad. De plek waar ik recent zat is bijvoorbeeld antikraak en via via heb ik dan te horen gekregen dat er een plekje was vrijgekomen. Maar als je echt zelfstandig iets wilt gaan huren met een vast contract voor een bepaalde tijd – of dat nou via SKAR of op eigen gelegenheid is – is dat inderdaad een flink stuk lastiger. Als je op een gegeven moment de ambitie hebt om door te groeien als kunstenaar is een professioneel atelier erg belangrijk, alleen wat je al zegt: die vind je niet zo heel makkelijk op dit moment. Toen ik 2016 afstudeerde was dat veel makkelijker. Het is echt een actueel probleem.”

Wat versta jij onder een ‘professionele’ werkruimte?

“De meeste ateliers waar ik in heb gewerkt waren dus antikraak, wat aan de ene kant goed is maar ook betekent dat faciliteiten en voorzieningen niet altijd even top waren. En als je op een gegeven moment de wat professionelere kant op wil gaan, denk aan het verkopen van je werk, het organiseren van grotere exposities en werken voor grotere opdrachtgevers waarbij het ontvangen van mensen ook hoort, wil je toch een wat professionelere ruimte hebben met voorzieningen die het ook echt doen. Uitstraling is erg belangrijk.”

frame_1627

Lees meer

Delfshaven in trek bij creatief ondernemers en kunstenaars maar hoe lang kunnen ze er nog terecht?

Driedelige serie over het creatieve ecosysteem in Rotterdam-West.

Hoe komt het dat het zo lastig is om een geschikte plek te vinden?

“De exacte reden heb ik niet, maar het lijkt of SKAR (verhuurt atelierruimtes in gemeentelijk bezit) tegenwoordig moeilijk aan panden kan komen en dat geeft weer een soort signaal af dat de gemeente andere plannen heeft met de panden. Ik heb het gevoel dat de positie van kunst niet meer echt goed op waarde wordt geschat tegenwoordig, het is lastig om uit te leggen maar zo zie ik het. De positie van kunst is erg ondergesneeuwd. De waarde ervan wordt niet meer ingezien en dan lijkt het of zo een pand bijvoorbeeld eerder naar een projectontwikkelaar dan aan een aantal kunstenaars.

Wat voor waarde heeft kunst dan voor de stad Rotterdam?

“Ik vind dat het superbelangrijk is voor Rotterdam. Een stad leeft namelijk door de culturele sector. Festivals en tentoonstellingen zorgen voor een goede sfeer in de stad en vele daarvan worden opgezet door mensen die uit de creatieve sector komen. Een stad zonder kunst kan behoorlijk saai zijn.”

Is er iets wat de gemeente op dit moment beter kan doen om kunstenaars in de stad te steunen ?

“Er zijn eigenlijk twee dingen die ze in mijn ogen beter kunnen doen. Ten eerste ondersteunt de gemeente op dit moment organisaties zoals Rotterdam Festivals en het CBK  (Centrum Beeldende Kunst) op financieel gebied en dat is heel goed. Maar ik denk dat het ook belangrijk is dat de gemeente de beginnende kunstenaar in de stad op weg helpt door bijvoorbeeld werkruimtes aan te bieden. En ten tweede denk ik dat het voor ons kunstenaars voordelig zal zijn als de gemeente een keer beslist om een pand (dat als werkruimte gebruikt kan worden) niet te verkopen aan de hoogste bieder, maar het juist verhuurt aan een kunstenaar of maker in de stad. Het zou goed zijn als de gemeente niet elke keer aan de hoogste bieder verkoopt, maar het ook bijvoorbeeld aanbiedt aan de kunstsector. Met een beetje creatief denken in het proces kunnen we ver komen.”

Stel je voor dat de gemeente blijft doorgaan met het verkopen van haar panden aan de hoogste bieder, dan kunnen kunstenaars op een gegeven moment nergens meer terecht. Wat zijn de gevolgen dan?

“Ze noemen het op een mooie manier ook wel ‘de verschraling van de kunstsector’ en ik ben er zeker van dat dit ook gaat gebeuren. Als kunstenaar word je eigenlijk min of meer gedwongen om buiten de stad op zoek te gaan naar een betaalbaar atelier. En niet alleen deze generatie trekt dan weg uit de stad, maar ook de nieuwe lichtingen kunstenaars die er elk jaar bijkomen gaan dan op zoek naar werkruimtes met lagere kosten, waarschijnlijk buiten de stad. Door het wegtrekken van de kunstenaars en creatieve ondernemers verdwijnen langzamerhand ook de broedplaatsen die onze stad zo geweldig maken. Denk aan bijvoorbeeld de Fenix Food Factory op Katendrecht, die niet meer in die vorm bestaat. Dat was echt een creatieve broedplek waar alle soorten mensen te vinden waren, van oud tot jong en van local tot toerist. Meerdere plekken zoals deze vergaan als het zo door gaat.”

Over deze rubriek

Tweewekelijks gaat onze stagiair Fabio Yasamin in gesprek met een Rottterdammer naar aanleiding van een actuele gebeurtenis in de stad. Bekijk alle artikelen in deze rubriek

fenixloodsen_lvd_8

Lees meer

De Kaap gekaapt

Opinie: Ondernemers maakten de Kaap populair met hard werken en worden nu opzijgezet.

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

thumbnail_20200723_111205

Fabio Yasamin

Redactiestagair

Fabio Yasamin (2002) geboren en getogen in deze wereldstad is onze nieuwe redactiestagiair voor het komende jaar. De nieuwkomer mag zich na twee jaar school gaan bewijzen in de praktijk. Hij wil graag meer leren over het vak en wijzer worden van zijn nieuwe collega’s.

Profiel-pagina
D9A5045-1kopie

Marcella Homsma

Fotograaf

Marcella Homsma (1995) benadert de fotografie op een poëtische manier. Belangrijk vindt ze dat een foto een essentie of eigenheid van de persoon, het gebouw of het landschap laat zien. Dit is iets waar ze steeds naar op zoek gaat.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.