Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer

Coolsingelpraat: de weg naar Den Haag 

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen op 17 maart 2021 interviewt politiek verslaggever Ewoud Kieviet zes prominente Rotterdamse politici die de sprong naar Den Haag willen maken, voor deze speciale serie van onze politieke podcast Coolsingelpraat. 

Luister hieronder naar de podcast of scroll verder om het interview te lezen.

VB_MARK_HARBERS_04_lowres_Willem_de_Kam
Beeld door: beeld: Willem de Kam

Je was vier jaar raadslid en drie jaar wethouder in Rotterdam. Hoe herinner je je tijd in de gemeenteraad?

Het was een geweldig spannende tijd. Ik ben in de gemeenteraad gekomen in 2002, toen ook Leefbaar Rotterdam onder Pim Fortuyn met heel veel zetels in de gemeenteraad kwam. Wij vormden een coalitie met Leefbaar Rotterdam en het CDA en het was voor het eerst dat de PvdA niet in het Rotterdamse college zat. En in die coalitie zat echt de drijfveer om problemen op te lossen. We hadden toen nog de tippelzone op de Keileweg, daar gebeurden mensonterende dingen. Veel mensen zeiden toen “ja dat hoort bij een grote stad, dat krijg je niet zomaar weg”, maar die coalitie zei: “dit wil je niet, gun die mensen hun vrijheid, geef die dames die onder de plak zitten van een pooier een kans om weer terug te keren in de samenleving.” Er was veel nieuw elan. Heel Nederland en soms ook de internationale pers kwam kijken wat we eigenlijk aan het doen waren in Rotterdam.”

Die Rotterdamse raadszaal is rauw. Twaalf jaar geleden ging je naar de blauwe stoeltjes in Den Haag. Wat was het grootste verschil?

“Het helpt als je in de Rotterdamse politiek heb gezeten, waar de mensen geen blad voor de mond nemen. Je bent dan in ieder geval gewend aan een pittig debat, want zo gaat het er ook aan toe in de Tweede Kamer. Maar wat ik een groot verschil vond is de hoeveelheid media die hier rondloopt. In Rotterdam waren we wel gewend aan media, maar dat valt in het niet met wat er hier in Den Haag rondloopt. Soms heb je een commissiedebat over een paar kleine onderwerpen en dan zijn er alsnog een paar duizend man die meekijken en zich daarna roeren via Twitter of de mail. Dat is wel een grotere druk dan op de Coolsingel.”

De impact is veel groter?

“Ja, dan besef je ook echt dat je bezig bent met wet- en regelgeving die 17,5 miljoen Nederlanders raakt. En waar iedereen dus ook wat van vindt.”

Als wethouder stapte je op na homofobe opmerkingen van islamoloog Tariq Ramadan en ook als staatssecretaris hield je de eer aan jezelf.

“Ja, dat is toeval, want de aanleidingen waren compleet anders. Maar ja, wat je zegt, het is inderdaad twee keer gebeurd.

Komt dat doordat je geen doorzetter bent?

“Absoluut niet. Ik vind het in dit vak belangrijk dat je je verantwoordelijkheid neemt voor dingen die niet goed zijn gegaan. De eerste keer was niet op mijn portefeuille, maar een onderwerp dat voor de VVD heel principieel was. De tweede keer is onder mijn verantwoordelijkheid aan de Tweede Kamer een verdoezeld beeld gegeven van incidenten en misdaden die zijn begaan door asielzoekers.”

Die delicten stonden gerangschikt onder het kopje ‘overig’, terwijl het vaker de ernstige feiten waren. Je hebt de Kamer dus verkeerd geïnformeerd, een politieke doodzonde. Maar had je politiek misschien toch door gekund?

“Natuurlijk kon ik me er wel uit redden, maar dan ben je toch iemand die gaat bungelen. En het ging over overlast van asielzoekers, vaak ook zonder recht op verblijf in Nederland. Als dat zo’n kernpunt is, terwijl ik ook bezig was met de aanpak daarvan en soms ook met onorthodoxe maatregelen, dan vind ik dat er geen twijfel mag zijn over mijn functioneren. Het raakt dan alle andere dossiers waar je mee bezig bent.”

Je hoort vaak “die Harbers was ongelukkig als staatssecretaris.” Klopt dat?

“Welnee, de post asiel en migratie wordt al jarenlang de hoofdpijnportefeuille van het kabinet genoemd, maar zelf heb ik het niet zo ervaren. Je weet dat als je in een kabinet stapt je allemaal putsen en deuken op kan lopen. Je bent tenslotte aangesteld om problemen op te lossen. En zeker bij asiel en migratie weet je dat je ingewikkelde situaties mee gaat maken, bijvoorbeeld als er mensen uitgezet moeten worden, omdat ze geen recht hebben op verblijf in Nederland. Daar had ik me mentaal op voorbereid. Tegelijkertijd is het ook niet zo dat je de hele dag bezig bent met het beoordelen van dossiers van mensen die uitgeprocedeerd zijn. Het gros van de tijd ben je bezig met het verbeteren van het stelsel, en met wat je daarvoor in Nederland en Europa nodig hebt. En daar heb ik zeker geen hoofdpijn van gehad.”

Voor jou was de Lilli en Howick-affaire het spannendst, misschien zelfs spannender dan waarover je gevallen bent?

“Die affaire was spannend, maar uiteindelijk is het wel opgelost. Aan het begin van je ambtstermijn weet je dat er zo’n situatie komt. Sterker nog: deze speelde al toen ik werd aangesteld, want de moeder was al uitgezet en de kinderen waren in Nederland gebleven. Bij alle zaken die hiervoor speelden, zoals met Mauro, weet je nog de naam van degene die verbonden is aan die ambtsperiode, dus daar kan je je mentaal op voorbereiden.”

Je wordt genoemd als een van de kandidaten om fractievoorzitter te worden na de verkiezingen.

“Er wordt van alles gezegd, maar voorlopig is het de komende vijf weken eerst de strijd om zetels te winnen. Het enige commitment dat van ons is gevraagd, is om ons de komende vier jaar in te zetten op welke plek dan ook. En dat commitment heb ik gegeven.”

“Ik heb vaak bij mezelf gedacht: spannender dan dit wordt het niet. Maar dan gebeurt er toch weer iets”

Er is geen lijst van wie mogelijk de fractievoorzitter wordt?

“Die is in ieder geval niet met mij gedeeld. En ik ga ervan uit dat Mark Rutte eerst de kiezers wil laten bepalen hoeveel zetels iedere partij krijgt en zich eerst te richten op de kabinetsformatie. Dat vind ik ook de goede volgorde.”

Waarom wil je nog een periode door?

“Ik heb vaak bij mezelf gedacht: ‘spannender dan dit wordt het niet’, maar dan gebeurt er toch weer iets. Ik was als financieel woordvoerder betrokken bij de eurocrisis, daarna ben ik in het kabinet heel wat anders gaan doen, nu speelt er weer een coronapandemie. Dit werk is zo afwisselend. Ik wil me bezighouden met deze fundamentele vraagstukken en daarvoor goede oplossingen vinden. Die drijfveer is er nog. En het bestuur wilde ook mensen met ervaring behouden voor de nieuwe fractie.”

Nu zit je dus vooral op het klimaatdossier. Daarin viel je vooral op als warm pleitbezorger van kernenergie.

“We halen de klimaatdoelen niet zonder kernenergie. Daarin ben ik het erg eens met CDA-kandidaat Henri Bontenbal (eerder te gast in deze serie van Coolsingelpraat), we trekken hierin ook samen op. Kijk: ik denk niet dat we nu de luxe hebben om ook maar één vorm van schone energie uit te sluiten, maar kernenergie is ook nog eens heel erg praktisch. In theorie kun je nog wel bedenken hoe je het zonder kernenergie redt: dan moet je niet alleen in de Noordzee, maar ook op het land heel veel windmolens plaatsen en niet alleen op alle daken zonnepanelen leggen, maar ook in alle weilanden. Dat gaat ten koste van teveel schaarse ruimte. In de komende tien jaar komen er nog zo’n miljoen woningen bij, dus we hebben die ruimte hard nodig .

Wanneer moet die nieuwe kerncentrale er dan staan? Het duurt lang om ze te bouwen en het kost ook veel geld.

“De planning en de bouw van de kerncentrale neemt zeker tien jaar in beslag. En daarom is die discussie nu ook zo relevant, want alles wat we hebben afgesproken over het klimaat loopt tot 2030. Maar na 2030 willen we nog veel meer gaan verduurzamen. De industrie gaat dan pas grootschalig over op elektriciteit die uit waterstof voorkomt, dus er komt na 2030 nog een hele grote extra behoefte aan elektriciteit. Dat betekent dat het kabinet dat dit jaar aantreedt de puzzel moet gaan leggen over hoe we het na 2030 gaan doen.

Dus in het volgende coalitieakkoord moet de bouw van die kerncentrales staan?

Ja, wat mij betreft wel.”

Mark Rutte is inmiddels tien jaar premier en bijna vijftien jaar VVD-leider. Het gat achter hem is groot. Nu wordt voor de toekomst ook wel eens naar de Rotterdamse fractievoorzitter Vincent Karremans gekeken. Jij hebt hem gescout?

“Ik kan me dat nog goed herinneren. Het was vier jaar geleden tijdens de campagne, toen we in allerlei wijken langs de deuren gingen om met mensen in gesprek te gaan over politiek. Op een zaterdagmiddag gingen we met ongeveer twintig vrijwilligers langs de deuren in Blijdorp en we werden opgedeeld in koppeltjes. Ik vormde toen met Vincent Karremans een koppel. Het duurde ongeveer drie uur en in die tijd maak je echt kennis met elkaar. Zo kwam ik er achter dat hij heel veel wilde met de stad, en die middag heb ik hem gevraagd of hij de gemeenteraad in zou willen, omdat er het jaar daarop verkiezingen waren. In het begin was hij nog een beetje afhoudend, omdat hij er nog nooit over nagedacht had, maar we bleven er over doorpraten en een half jaar later was hij lijsttrekker in Rotterdam.

En dat heb jij eigenlijk geregeld?

“Nou, niet ik alleen, maar volgens mij was ik wel de eerste die hem die vraag stelde, en in die maanden daarna hebben we er heel veel over gesproken met elkaar. Op dat moment zat ik in de selectiecommissie voor de kieslijst van de Rotterdamse VVD en heb ik gezegd dat ik in hem wel een lijsttrekker zag.”

Zie je in hem een van de toekomstige VVD-leiders?

“Dat is allemaal voor de toekomst. Ik vind dat hij het goed doet in Rotterdam en ben er heel trots op dat we als partij zoveel talent hebben. Karremans is zo’n iemand waar we in de toekomst veel plezier van gaan hebben, hij heeft veel in zijn mars.

Nu ben jij al vanaf je 23ste actief in de politiek. Eerst in Kralingen, daarna op de Coolsingel en vervolgens in de Tweede Kamer. Hoelang gaat Mark Harbers nog door?

‘“Tot ik het niet meer leuk vind, en die dag komt wel hoor. Ik heb nu nog de energie en de drijfveer om door te gaan, maar er komt een dag in mijn leven dat ik heel andere dingen ga doen. Maar voorlopig nog even niet.

UITGELICHT-VB_HENRI_BONTEBAL_09_lowres_Willem_de_Kam 1

Lees meer

“Het CDA heeft een imagoprobleem op klimaatbeleid”

Interview met CDA lid Henri Bontenbal over zijn ambitie in de landelijke politiek

Verder lezen?

Word supporter van Vers Beton! Vanaf 6 euro per maand maak jij financieel onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

COOLSINGEL-PRAAT-LISA DIEDERIK(C)-8

Ewoud Kieviet

Ewoud Kieviet is politiek journalist voor de NOS op het Binnenhof. Eerder was hij twee jaar politiek verslaggever voor RTV Rijnmond op de Coolsingel.

Profiel-pagina
willem_profielfoto

Willem de Kam

Fotograaf

Willem de Kam (1988) studeerde grafisch ontwerp aan de Willem de Kooning Academie. Hij fotografeert nu full-time alles van schreeuwende voetbalsupporters tot kruiswoordpuzzelende bejaarden. Hij doet dit voor diverse media en opdrachtgevers uit de culturele en commerciële sector.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.