Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer
Vers Beton – Melcher Oosterman – commercialisering onderwijs EUR – 2020
Beeld door: beeld: Melcher Oosterman

Niet meer op je fiets naar de werkgroep op de campus, maar in je joggingbroek, in je eentje, achter je laptop kruipen. De overgang naar online onderwijs heeft voor veel commotie gezorgd. De gevolgen voor studenten en docenten zijn deels veroorzaakt door overmacht, maar deels ook het gevolg van keuzes en beleid. 

We blikken terug op deze ontwikkeling in Rotterdam, maar kijken ook vooruit,  samen met ervaringsdeskundigen Hans van den Berg, docent bestuurskunde aan de EUR en universiteitsraadvoorzitter ten tijde van de corona-uitbraak, en Zohra Hayat, geneeskundestudent aan de EUR en universiteitsraadslid tijdens datzelfde, tumultueuze, studiejaar. Hoe is de overgang naar online onderwijs aangepakt door de EUR? Welke gevolgen heeft dit gehad, voor zowel studenten als docenten? En zijn er mogelijke alternatieven voor de toekomst?

Hectisch

Zowel Hayat als Van den Berg noemen de overgangsperiode hectisch: er moest in korte tijd veel veranderen. Toch gingen veel maatregelen volgens Van den Berg vrij soepel, zoals de aanpassing van het bindend studieadvies. De uitdaging zat in de overgang naar online onderwijs. Voor zowel studenten als docenten was dit lastig. “Er is sowieso een hoge werkdruk, en dan moet je alles opeens online doen en onderwijs inhalen. Docenten moesten vorig jaar in de zomervakantie doorwerken om hun vakken af te kunnen ronden”, vertelt van den Berg.

Er was volgens hem weinig tijd om kennis te maken met het online onderwijs. “Veel andere universiteiten gaven hun medewerkers een week tijd om het uit te proberen, maar de EUR koos om meteen het online onderwijs te starten.” Van den Berg denkt dat de universiteit het onderwijs zo snel mogelijk in wilde halen in crisistijd, maar daarbij minder nadacht over de impact op de kwaliteit op de lange termijn. 

Ook voor studenten veranderde er veel. Hayat: “Er moest veel onderwijs ingehaald worden, en dat online. Voor veel studenten was dit erg wennen, en er was erg veel onzekerheid, zeker voor internationale studenten.” De EUR heeft daar niet altijd voldoende rekening mee weten te houden, vindt zij. “Studenten bleven met zorgen zitten over bijvoorbeeld studievertraging. Ook hadden sommige studenten, die het financieel moeilijker hebben, een slechte wifi-verbinding of een slechte webcam. Daar is later wel een fonds voor gekomen, maar dat is vaak te klein”. 

Privacyzorgen

Hayat vertelt ook dat de online werkvormen zorgen over privacy teweegbrengen:  “Studenten worden tijdens tentamens gefilmd, aangezien er geen fysiek toezicht is. Proctoring wordt dat genoemd.” En aan de EUR zijn de eisen voor proctoring steeds strenger geworden: waar een enkele webcam bij andere universiteiten als voldoende wordt beschouwd, wordt er nu van EUR-studenten verwacht dat ze een tweede camera (veelal hun telefoon) achter zich plaatsen tijdens tentamens voor extra monitoring. Hierop is veel kritiek vanuit studenten en de studentenvakbond, die vinden dat dit onnodig de privacy van studenten schendt.

Hayat benadrukt dat studenten het sowieso al (mentaal) zwaar hebben en het lastiger vinden om gemotiveerd te blijven met online onderwijs. Van den Berg beaamt dit: “Ik merk dat veel studenten online toch meer afzijdig zijn. Er is minder interactie. Ik zou wel zeggen dat het online onderwijs over het algemeen kwalitatief minder is. Maar het overbrengen van meer droge kennis werkt juist goed online, en is efficiënter.”

Zowel Van den Berg als Hayat zouden willen dat studenten en docenten wat meer tijd en inspraak hadden gekregen, om samen uit te vogelen wat wel of niet werkt. Er was echter niet voldoende onderwijskundige ondersteuning vanuit het centrale bestuur, en studenten en docenten werden maar mondjesmaat betrokken, stellen zij. Op zich niet vreemd in een crisis, maar Van den Berg benadrukt dat de structuur van de organisatie ook in de weg zat: “Het helpt niet dat de EUR erg decentraal is georganiseerd. Elke faculteit doet dingen net even anders. Dat kan voor organisatorische problemen zorgen”

“Blended onderwijs klinkt leuk, maar de praktijk is erg lastig”

De EUR is daarnaast de enige universiteit die gekozen heeft voor blended onderwijs in het nieuwe studiejaar – tot de tweede lockdown begon, althans. Van den Berg zucht en Hayat moet lachen: “Blended onderwijs klinkt leuk, maar de praktijk is erg lastig.” Het beleid waar de EUR voor heeft gekozen houdt in dat lessen tegelijkertijd voor zowel een klein aantal fysiek aanwezige studenten op de campus als online voor het gros van de studenten worden gegeven. Van den Berg: “Als je online les geeft, ziet je les er anders uit. Je kan niet allebei tegelijk doen en aan beide groepen dezelfde kwaliteit onderwijs bieden.” Van den Berg en Hayat zien dit dan ook vooral als marketingstrategie: “Je kan als enige universiteit zeggen: bij ons kun je wel naar de campus voor je les!” Liever zien zij dat de EUR, net als andere universiteiten, voorlopig vooral inzet op online onderwijs, zodat docenten en studenten zich daar volledig op kunnen focussen. 

Online meer verdieping

Van den Berg denkt wel dat er in de nabije toekomst ruimte is om online en fysiek onderwijs elkaar aan te laten vullen. Van den Berg: “Je kan online onderwijs juist inzetten voor meer verdieping. Als je je hoorcollege bijvoorbeeld online geeft, valt er meer te investeren in intensievere onderwijsvormen op de campus. Daar kan dan juist extra verdieping worden geboden.” 

Maar hij merkt daarbij wel op: “De EUR heeft echter zijn onderwijs zo ingericht dat er kwantitatief veel kennis moet worden overgebracht in korte tijd. We werken hier veelal met termijnen van een aantal weken, in plaats van semesters waarin je dieper in een vak duikt. Dat is een keuze, een manier van onderwijzen. Een beetje de Rotterdamse mentaliteit van gewoon doen. Nu is er iets ontwrichtends als een pandemie aan de gang is, is er daardoor weinig ruimte om samen na te denken over de kansen die online onderwijs biedt.”

Online onderwijs biedt veel kansen waar op in kan worden gezet, volgens van den Berg en Hayat. Beiden denken dat het het hoger onderwijs toegankelijker kan maken: “Studenten in bijvoorbeeld China, die niet het geld hebben om hier naartoe te verhuizen, maar wel het collegegeld kunnen betalen, kunnen zo toch onderwijs aan de EUR volgen”, stelt van den Berg voor. “En ik denk dat de EUR het onderwijs op dezelfde manier ook toegankelijker kan maken voor Rotterdammers, om zo meer binding met de stad te creëren. Bijvoorbeeld mensen die niet een hele studie willen volgen, maar wel hun kennis willen bijspijkeren, of zich willen verdiepen. Rotterdammers weten vaak helemaal niet wat er op de universiteit gebeurt.”

vb-mailchimp

Lees meer

Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van Vers Beton per mail? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief

Binding met de stad en elkaar is inderdaad belangrijk, ook voor studenten zelf, wiens studentenleven nu in het water tracht te vallen. Hayat: “Ik denk dat de EUR nu meer moet gaan betekenen voor de student, zeker voor de meest kwetsbare studenten. De campus moet meer een plek worden voor alles naast je studie. Zo behoudt je een actief studentenleven en creëer je binding tussen de studenten zelf en tussen de student, de universiteit en de stad.’’

Van den Berg: “Ik denk dat er bottom-up verandering teweeg moet worden gebracht om de kansen aan te grijpen die er nu juist liggen. Studenten en jonge docenten die het echt anders willen doen.” Hayat: “Precies, samen sterker door strijd, zeggen we dan.’’

ANGB20210122103

Lees meer

Ecosoof Henk Oosterling over goede voornemens. “We moeten af van onze oude manier van denken”

Bart van der Zande interviewt filosoof Henk Oosterling over goede voornemens.

Verder lezen?

Word supporter van Vers Beton! Vanaf 6 euro per maand maak jij financieel onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Portret Michelle Hicks

Michelle Hicks

Michelle Hicks (1994) is naar Rotterdam verhuisd om te studeren en nooit meer weggegaan. Ze is journalist, maker en educator met een MA in Politieke Communicatie. Ze combineert een kritische blik met een vlotte pen en een passie voor maatschappelijke vraagstukken.  

Profiel-pagina
Mogelijke PF

Melcher Oosterman

Illustrator

Melcher Oosterman is een illustrator uit Rotterdam. Zijn werk bestaat vooral uit tragische en humoristische karakters die stiekem als een soort zelfportret fungeren. Vaak bevinden zij zich in ongemakkelijke en absurdistische situaties. Naast commercieel werk houdt Melcher zich bezig met persoonlijke projecten zoals het maken van zines, bedrukken van t-shirts en het brouwen van bier.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.