Voor de harddenkende Rotterdammer

Coolsingelpraat: de weg naar Den Haag 

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen op 17 maart 2021 interviewt politiek verslaggever Ewoud Kieviet zes prominente Rotterdamse politici die de sprong naar Den Haag willen maken, voor deze speciale serie van onze politieke podcast Coolsingelpraat.

Luister hieronder naar de podcast of scroll verder om het interview te lezen.

VB_STEFAN_VAN_BAARLE_12_lowres_Willem_de_Kam
Beeld door: beeld: Willem de Kam

Wat is vooruitgang voor jou?

“Vooruitgang is voor mij dat iedereen mee kan doen, dus dat we ervoor zorgen dat iedereen in de samenleving dezelfde kansen krijgt om zich te ontplooien. Voor mij zit de vooruitgang van Nederland erin dat we de macht, de middelen en de posities in dit land met elkaar gaan delen. Daarvoor moet het welvaartssysteem eerlijker ingericht worden, maar moeten we vooral ook korte metten maken met uitsluiting en discriminatie.”

Is discriminatie het grootste probleem van Nederland?

“Ik denk dat een van de fundamentele crises in Nederland, onze identiteitscrisis is. We onderkennen te weinig dat we als Nederlanders veel meer gemeenschappelijk hebben dan dat wat ons uit elkaar drijft. Als wij als Nederlanders veel meer het gemeenschappelijk belang vinden, de handen ineen slaan, zien dat we gedeelde uitdagingen hebben en zien dat we allemaal Nederlanders zijn, dan voorkomen we zoveel verdeeldheid. Dan kunnen we de uitdagingen gezamenlijk tegemoet treden. Daarom denk ik dat een van de grootste crises de veel te grote verdeeldheid in onze samenleving is.”

Dat vind je belangrijker dan armoedebestrijding?

“Ik zou zeggen dat armoede een onderdeel is van deze crisis. Het feit dat sommige groepen mensen er niet bijhoren, heeft te maken met dat niet iedereen dezelfde middelen heeft om mee te doen aan de samenleving. Dus dat is onderdeel van hetzelfde probleem.

Waarom ben jij bij DENK terecht gekomen?

“Dat is een stukje toeval, een stukje levenservaring en een stukje politieke bagage. Het toeval was dat ik eind 2014 ene meneer Kuzu tegenkwam in Rotterdam, bij een bijeenkomst van de Jonge Democraten (jongerenbeweging D66) over de multiculturele samenleving. Tunahan Kuzu vertelde daar waarom hij de PvdA verlaten had en waarom zijn visie over de multiculturele samenleving niet landde bij de gevestigde politieke partijen. Op dat moment worstelde ik daar ook mee. Ik vond dat Kuzu een heel goed verhaal had. Ik stelde hem die avond een vraag en we raakten in gesprek. Dat gesprek is eigenlijk nooit geëindigd.” 

Waar bestond de worsteling uit, waar je op dat moment mee zat?
“Ik heb een biculturele achtergrond. Ik ben bij mijn moeder opgegroeid en draag haar achternaam, maar mijn vader komt oorspronkelijk uit Turkije. Sinds 2011 ben ik op zoek gegaan naar mijn roots in Turkije. Ik merkte dat als mensen erachter kwamen dat mijn vader Turks is, ze mij opeens op een heel andere manier gingen duiden. Dan was ik niet meer Stephan, maar ‘Stephan de Turk’. Mensen hadden ook ineens een culturele connotatie bij mij. Daarmee heb ik toen aan levende lijve ondervonden dat als mensen iets weten van je afkomst of religie ze ineens een heel ander beeld van je krijgen. Ik vind dat zo onrechtvaardig, dat je mensen op basis van een klein onderdeeltje van hun identiteit wegzet, omdat een individu zoveel aan eigenschappen en kwaliteiten heeft. Het heeft mij heel erg getriggerd om me af te zetten tegen etnisch nationalisme. Ik zie precies hetzelfde in de samenleving. Veel te veel mensen worden alleen op basis van hun religie, afkomst of geaardheid vastgepind, dat heeft ook invloed op hun kansen.”

Heb je discriminatie meegemaakt?

Niet in de zin van uitsluiting op de arbeidsmarkt of dat ik geen huis kon vinden, maar wel nare opmerkingen. Zoals ‘die Turk’ of ‘je bent een halve Turk, dus ook een halve geit’, dat soort rare verwensingen heb ik weleens naar mijn hoofd geslingerd gekregen. Dat vond ik altijd zo onrechtvaardig en ik zou graag willen dat als ik kinderen krijg, die dat niet hoeven mee te maken. Dat zij gewoon gewaardeerd worden voor wie ze zijn en niet op grond van waar hun opa’s of oma’s geboren zijn.”

Kun je ook zeggen dat Kuzu een soort van vader voor jou is, die je misschien nooit gehad hebt?

“Nou ik heb wel een soort van relatie gehad met mijn vader, alleen ben ik voornamelijk opgevoed door mijn moeder. Tunahan is iemand die ik heel erg waardeer en ik heb ook veel aan hem gehad in mijn leven. Vader vind ik een groot woord, maar hij is wel een soort van grote broer voor me, tegen wie ik opkijk. Ik heb nu ook al zes jaar in goede en slechte tijden intensief met hem samengewerkt, dat zorgt er ook voor dat je een diepe relatie met iemand ontwikkelt.”

En toen was daar vorig jaar die affaire die Kuzu had, waarna er ruzie ontstond binnen Denk. Hoe heb jij dat meegemaakt?

Voor een groot gedeelte is dat zijn privéleven en daar wil ik niet intreden. Het was een hele moeilijke periode. Het is niet leuk als je ziet dat een maatje van je zoiets overkomt. Ik vind dat hem op heel veel vlakken onrecht is aangedaan.”

Op welke vlakken?

Ik vind heel veel dingen die gezegd zijn onwaar, onrechtvaardig en zelfs bij vlaggen onrechtmatig. Het is verder privé en dat moeten we respecteren, dus wil ik er niet meer op ingaan.”   

Hij besloot te stoppen als lijsttrekker van Denk en als gezicht van de partij. Is er een machtsstrijd binnen de partij gaande geweest? 

“Ik denk dat er binnen elke partij discussie is over koers en standpunten en ik denk dat dat gezond is. We hebben bij Denk op een gegeven moment een hele heldere keuze gemaakt over waar we naartoe willen. En we zijn nu bezig om dat nieuwe Denk te laten zien.” 

Ik begrijp dat je naar de toekomst wilt. Maar ik wil toch even stilstaan bij hoe jij de machtsstrijd tussen Kuzu en Özturk binnen de partij hebt beleefd.

“Ik heb het beleefd als een periode die nodig was om dit met Denk te bewerkstelligen: dat wij een partij worden die op basis van samenwerking en inhoud een vergezicht voor Nederland heeft, waarbij we iedereen mee laten doen.”

Is Özturk afgeserveerd?

“Selçuk Özturk heeft op dit moment nog een functie bij onze partij, want hij is natuurlijk Tweede Kamerlid. Hij heeft om hem moverende redenen ervoor gekozen om geen kandidaat meer te zijn bij de komende verkiezingen. Wat zijn rol in de partij wordt en hoe hij zijn leven voor de rest gaat inrichten weet ik eerlijk gezegd niet, dat zou je beter aan hem kunnen vragen.”

De twee oprichters van Denk spraken niet met elkaar in die periode. Jij zat daar middenin als fractiemedewerker van de Tweede Kamer. Wil je daar niet iets meer open over zijn?

Ik heb het beleefd als een periode die op dat moment noodzakelijk was om alle neuzen  dezelfde richting op te krijgen. Om Denk die politieke partij te maken waar iedereen in Nederland die streeft naar gelijkwaardigheid, op kan rekenen. Dat was eerst ook zo, maar zoals in alle politieke partijen ontstaan er op een gegeven moment discussies over de koers.”

Waar zat die discussie in koers en stijl precies in? Wat is er nu anders vergeleken met een jaar geleden?

“We zijn in essentie nog dezelfde politieke partij, maar we hebben veel geleerd en zijn door schade en schande wijzer geworden. Op een gegeven moment moet er ook een nieuwe fase aanbreken waarin je laat zien dat je verbinding wil leggen met andere partijen en je resultaten gaat boeken.”

Bedoel je dan ook dat de tijd van het maken van filmpjes over andere Kamerleden voorbij is?

We zijn als relatief nieuwe partij de fase van volwassenheid ingegaan. Over die filmpjes is al veel gezegd, dat doen we niet meer. Als je kijkt hoeveel moties van onze partij in de afgelopen tijd zijn aangenomen in de Tweede Kamer: dat is echt een groot aantal. De motie tegen verplichte vaccinatie bijvoorbeeld, of de motie waarin staat dat mensen eerst toestemming geven voordat hun gegevens gedeeld worden bij coronatesten. Wij laten ook bij het coronadossier zien dat we vanuit inhoud politiek bedrijven.”

Jullie zitten met drie zetels in de Tweede Kamer. Er is bij de komende verkiezingen wel concurrentie van partijen die zich uitspreken tegen racisme en discriminatie, zoals Bij1 en Nida. Laatstgenoemde zag ik afgelopen week actievoeren voor een petitie om het beledigen van de profeet Mohammed te verbieden. Hoe kijk jij daar tegenaan?

“Het is natuurlijk ieders goed recht om een petitie aan te bieden. Farid Azarkan heeft namens Denk die petitie verdedigd tegenover een voltallige Tweede Kamer. Dat had als gevolg dat hij zeer persoonlijke bedreigingen moest ervaren. Hij heeft gevochten als een leeuw voor deze petitie. Ik denk dus dat wij in de Tweede Kamer op een heel waardige, strijdbare manier hieraan uiting hebben gegeven.”

Maar zie je dat als een bedreiging, die nieuwe partijen die ook op die thema’s zitten?

“Nee, ik heb er vertrouwen in dat wij in de Tweede Kamerverkiezingen een heel goed resultaat gaan boeken. Ik baseer dat van wat ik meemaak op straat, het enthousiasme als ik met Tunahan en Farid op straat ben is met geen pen te beschrijven. Ook in de peilingen staan wij op drie zetels, terwijl in 2017 bleek dat wij vaak onderschat worden in die peilingen. Dus ik denk dat wij kunnen groeien.”

Denk zegt de meest diverse lijst te hebben. Hebben jullie ook veel niet-moslims en lhbti+’ers?

“We hebben mensen vanuit verschillende gebieden uit Nederland, mensen met verschillende culturele achtergronden en mensen met verschillende religieuze achtergronden. Er staan Surinaamse Nederlanders op de lijst, Marokkaanse Nederlanders, Caribische Nederlanders. Ik denk dat het nog nooit in Nederland is gebeurd dat zo een diverse groep mensen een plek opeist om ook mee te gaan beslissen.”

Zelf ben jij niet religieus?

“Ik ben onpartijdig, een agnost.” 

In het verkiezingsprogramma pleiten jullie voor een diversiteitsquotum. Voor welke functies moet dat quotum gaan gelden?

“Wij willen een verplichtend quotum voor bedrijven. Het streefcijfer dat is opgelegd voor vrouwen in de top biedt onvoldoende soelaas, dus moet het verplichtend opgelegd worden.”

Daar is nu ook minister Van Engelshoven mee bezig.

“Klopt en dat zou volgens ons wat voortvarender en ambitieuzer moeten gelden. Niet alleen voor het bedrijfsleven, maar ook voor de top van de overheid. Je moet representatief zijn, dus dat betekent niet alleen een vrouwenquotum, maar ook quota voor afkomst en mensen met een beperking. We zien dat die te vaak nog tegen een glazen plafond moeten opboksen. Dat glazen plafond willen wij met een hamer – want quota zijn een paardenmiddel – kapotslaan. Uit de praktijk blijkt dat als je zo’n quotum hebt ingesteld, daarna de zelfselectie aan die top verdwijnt en dat zo’n middel ook niet meer nodig is. Dat willen we bereiken.”

Wie is volgens Denk divers, gaat dat om man/vrouw of afkomst?

“Dat gaat om man/vrouw, om afkomst, mensen met een beperking. Ik denk dat je heel goed moet kijken naar waar de knelpunten op dit moment zitten als het gaat om barrières die mensen ondervinden om hogerop te komen. Het geldt voornamelijk voor vrouwen in onze samenleving, die merken dat als ze carrière willen maken ze tegen dat glazen plafond aanlopen. Ook omdat mensen aan de top de neiging hebben zichzelf te selecteren.”

Als ik kijk naar de top van Denk zie ik alleen drie mannen aan de top en met die drie zetels in de peilingen komt er ook na 17 maart geen vrouw voor Denk in de Kamer.

“Maar wij gaan bij de komende verkiezingen een beter resultaat halen. Als wij straks misschien wel met vijf of zes zetels in de Tweede Kamer komen, dan hebben wij een fantastisch divers team in de Kamer. Met Isaura Carrilho die heel veel weet van Buitenlandse Zaken met een Caribische Nederlandse achtergrond, Charifa Zemouri, die gepromoveerd epidemioloog is en Natasha Mohamed Hoesein, een advocate die juridische bagage meeneemt in de Kamer. Dat is een fantastisch divers team.”

Toch staat in de absolute top drie mannen. Waarom is dat?

“In de top van onze lijst is de verdeling fifty-fifty en wat betreft met andere politieke partijen hebben wij een van de grootste vertegenwoordiging van vrouwen aan de top van onze lijst staan.” 

Je wilt het Kamerwerk gaan combineren met je raadswerk in Rotterdam. Is dat eigenlijk wel te doen?

“Dat is te doen. Ik ben gewend om redelijk veel uren te draaien. Som wel zestig uur per week. Het is nu echt dag in, dag uit. Maar ik denk dat wij met elkaar (de fractie in Rotterdam en Den Haag) een zodanige samenwerking hebben dat wij elkaar kunnen versterken en ontzien. En ik denk dat ik het in mij heb om mezelf heel snel dossiers en politieke kwesties eigen te maken. Ik heb me hier in de Rotterdamse gemeenteraad ook vrij snel het raadslidmaatschap eigen gemaakt. Ik denk dat dat in de Tweede Kamer ook wel zal lukken.”

Heb je nog wel een privéleven?

“Ik heb wel een privéleven, maar daar blijft de komende maanden weinig van over. Ik probeer mijn vrienden regelmatig op te zoeken. Ook probeer ik tijd te maken voor mijn hobbies: ik ben een echte gitaarliefhebber. Dat is mijn uitlaatklep.” 

VB_MARK_HARBERS_12_lowres_Willem_de_Kam 1

Lees meer

“In het coalitieakkoord móet de bouw van een kerncentrale staan”

Interview met Mark Harbers (VVD) over zijn overstap van gemeenteraad naar de Tweede Kamer

Deze banner kun je wegklikken, maar....

..je kunt ook supporter worden! Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

COOLSINGEL-PRAAT-LISA DIEDERIK(C)-8

Ewoud Kieviet

Ewoud Kieviet is politiek journalist voor de NOS op het Binnenhof. Eerder was hij twee jaar politiek verslaggever voor RTV Rijnmond op de Coolsingel.

Profiel-pagina
willem_profielfoto

Willem de Kam

Fotograaf

Willem de Kam (1988) studeerde grafisch ontwerp aan de Willem de Kooning Academie. Hij fotografeert nu full-time alles van schreeuwende voetbalsupporters tot kruiswoordpuzzelende bejaarden. Hij doet dit voor diverse media en opdrachtgevers uit de culturele en commerciële sector.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.