Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer
Spraakuhloos-Tomás-Garryl-03-WEB-Daphne-van-Drenth
Beeld door: beeld: Daphne van Drenth

De literaire instellingen Spraakuhloos, Frontaal en The Writer’s Guide (to the Galaxy) zijn misschien debutanten in de subsidieregeling voor kunst en cultuur (het cultuurplan), maar zeker geen piepjonge organisaties. Stuk voor stuk timmeren ze al jaren aan de weg en de structurele steun is een nieuwe stap in hun ontwikkeling.

Laagdrempelig

Het eerste evenement van Spraakuhloos, dat events op het gebied van spoken word organiseert, vond plaats in 2014. Oprichters Garryl Tjon en Tomáš de Paauw waren ooit rivalen toen ze op hoog niveau squashten, maar vonden elkaar in een liefde voor reizen en het woord. “Spraakuhloos staat voor het samenbrengen van ongehoorde stemmen die wel gehoord moeten worden”, zegt De Paauw. Laagdrempelig zijn voor zowel het publiek als de artiest op het podium staat hoog in het vaandel volgens Tjon. “We horen vaak dat mensen zich thuis voelen, bij onze events, die zichzelf op andere plekken in de culturele sector niet vertegenwoordigd voelen. Die openheid willen we blijven uitdragen.”

Frontaal bestaat in de huidige vorm als literair podium in WORM sinds 2015, maar was daarvoor een open podium in het toenmalige café Tsjechov & Co op Katendrecht. Zakelijk leider Robbert Meijntjes stapte bewust af van het idee van een open podium: “Ik wilde auteurs uit Nederland en België programmeren die op het punt van doorbreken staan, samen met meer gevestigde namen om een kruisbestuiving tussen verschillende generaties op gang te brengen.” 

In de afgelopen jaren heeft Frontaal een sterke en eigen reputatie opgebouwd. Meijntjes: “Er zijn wel festivals met een vergelijkbare formule, maar die vinden jaarlijks plaats. Wij zijn er maandelijks, daardoor kunnen we steeds inspringen op de nieuwste tendensen en publicaties.”  

 “Een verzamelplek voor jonge schrijvers, boekennerds en intersectioneel feministen”, noemt Silvana Sodde haar instelling voor schrijfcursussen en workshops The Writer’s Guide (to the Galaxy). Begonnen in 2014 als uitlaatklep voor wat ze niet kwijt kon in haar toenmalige werk als docent bij de SKVR. Omdat er interesse was, groeide dat tot een stichting met een eigen locatie en een uitdijend aanbod. Sodde heeft haar toegangsprijzen altijd bewust laag gehouden: “Ik vind dat alle cultuur, en zeker de onderwijsaspecten van cultuur, voor iedereen toegankelijk moeten zijn. Iedereen heeft recht om zich te ontwikkelen en het geluk te ervaren dat kunst je kan geven. Tegelijk vind ik dat schrijvers en kunstenaars goed betaald moeten worden voor hun werk, ook als ze lesgeven. Zo kwam ik er al doende redelijk snel achter dat ik niet echt een goed businessmodel had. Er moet subsidie bij om het levensvatbaar te houden.”

The-Writers-Guide-Silvana-Sodde-01-WEB-Daphne-van-Drenth
Beeld door: beeld: Daphne van Drenth

De afgelopen jaren maakten alle drie de instellingen steeds gebruik van losse projectsubsidies om hun activiteiten te organiseren. Zo ook De Paauw: “We merkten dat steeds meer gevestigde culturele instellingen met ons wilden samenwerken. Wij brengen iets mee wat zij niet in huis hebben: diversiteit, inclusie en vernieuwing. Dat bracht ons op de gedachte: als deze mensen hier geld voor krijgen, waarom wij dat niet?” 

De financiële steun maakte veel mogelijk, maar kende ook beperkingen. Voor Robert waren de kortere en kleinere subsidies een fijne steun en een vorm van waardering. “Het geeft aan dat je goed bezig bent, maar een subsidieaanvraag kost iedere keer weer veel tijd en energie.” Sodde denkt dat weinig mensen zich realiseren hoe zwaar het kan zijn in de eerste jaren van een kleine organisatie. “Je moet echt heel erg geloven in je doel en je boodschap om dat vol te houden, want organisatorisch is het zwaar. Ik heb wel eens zó met mijn handen in het haar gezeten dat ik dacht: fuck it, ik stop ermee en ik ga een baan zoeken.”

Ruimte

Door hun plek in het cultuurplan zijn de instellingen voor vier jaar verzekerd van financiële steun, iets wat fysieke en mentale ruimte oplevert. Zo vertelt De Paauw: “Na zes jaar overal en nergens werken en afspreken hebben we nu een eigen kantoor. Een plek om bij elkaar te komen, onze eigen sfeer te creëren en van daaruit te bouwen.” Sodde geeft aan meer tijd en ruimte te hebben voor creatieve activiteiten en naar de lange termijn te kijken. “Nu hoef ik me niet meer iedere maand af te vragen of we de huur wel kunnen betalen.” Het Cultuurplan biedt ook voor Meijntjes perspectief, ademruimte en de zekerheid om elke maand te kunnen overleven. “De steun voelen vanuit de stad, dat jouw organisatie voor deze vier jaar als meerwaarde wordt gezien, dat voelt als erkenning.” 

Frontaal-Podium-Robbert-Meijntjes-02-WEB-Daphne-van-Drenth
Beeld door: beeld: Daphne van Drenth

Voor alle drie de organisaties ziet dit eerste jaar als cultuurplaninstelling er, dankzij de coronacrisis, anders uit dan verwacht. Vanuit een situatie waarin digitaal wordt gewerkt, gestreamd en gezoomd, maken zij plannen voor wat komt. Meijntjes ziet zijn events voorlopig overwegend digitaal doorgaan. “En ook al kunnen we straks misschien wel weer live en in het echt, in de toekomst moeten we waarschijnlijk weer eens terugschakelen. Daar willen we goed op voorbereid voor zijn.” Sodde vertelt: “Het klinkt misschien heel ambitieus, maar ik wil echt een andere Nederlandse literatuur teweegbrengen. Er is een boel ruimte voor andere geluiden, wat betreft de mensen die schrijven, maar ook waarover zij schrijven. Om dat te bereiken moeten die nieuwe schrijvers wel opgeleid worden, dat is de rol die wij willen spelen. Heel concreet willen we vanaf 2023 ons aanbod hebben verdubbeld.” 

Tjon geeft aan veel dromen en plannen te hebben. “Maar omdat de realiteit in deze coronacrisis zo hard is, wordt dat vlammetje soms een beetje gedimd. We blijven inzetten op het verbinden. Het belangrijkste blijft een veilige plek maken voor mensen die zich niet gehoord voelen. Dat is onze toekomst.”

Onconventioneel

Verbinding zoeken de organisaties ook onderling: samen met nog een aantal andere Rotterdamse initiatieven in letteren en woordkunst – Woorden Worden Zinnen, Alfabetsoep, Paginagroots en Unwanted Words – vormen zij de Woordalliantie. “De alliantie bundelt kennis en energie en laat zien waar de kracht van deze stad ligt in de letteren. En we zijn een aanspreekpunt, bijvoorbeeld voor een jongere die wil weten waar die op kan treden, of een organisatie die op zoek is naar programmering die wij kunnen faciliteren,” zegt Meijntjes. Heel voorzichtig denkt De Paauw aan een gezamenlijk festival. “Dan kunnen we laten zien hoe bijzonder de verhalen zijn die nu geschreven worden. Hoe de kunstenaars van nu hun praktijk vormgeven en zich uiten.” 

Dat je op zo’n festival een geluid zult horen dat uniek is voor deze stad, daar zijn de organisaties het over eens. Volgens Sodde is er een Rotterdamse literaire stroming, die zich steeds ontwikkelt. “Kijk maar naar het feit dat spoken word meer serieus wordt genomen als literair genre. En Rotterdam is gelukkig nooit een conventionele stad geweest als het om literatuur gaat. De nieuwe zakelijkheid die ontstond in de jaren zestig met onder andere Deelder en Vaandrager. Mannen die plat Rotterdams in een microfoon staan te praten. Dat vind ik heerlijk aan deze stad: er is waardering voor een authentieke literatuur die vanuit jezelf komt.” 

Verder lezen?

Word supporter van Vers Beton! Vanaf 6 euro per maand maak jij financieel onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

profile pic VB

Fay van der Wall

Fay van der Wall (1983) werkt als freelance schrijver en maker. Schrijft voor Vers Beton over popcultuur, kunst, muziek, media en de stad

Profiel-pagina
Daphne van Drenth profiel

Daphne van Drenth

Fotograaf

Daphne van Drenth (1991) studeert grafische ontwerpen aan de Willem de Kooning. Ze fotografeert en ontwerpt vanuit fascinatie voor storytelling, architectuur en het gedrag van de mens vanuit haar eigen perspectief.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.