Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer
Vers Beton – Esther Lankhaar – Treurwilg – 2021
Beeld door: beeld: Esther Lankhaar

Loom wuivend op de maat van een briesje staat de treurwilg langs de oever van de singel. Dankzij zijn dikke geribbelde stam met breed uitstaande takken en soms tot op de grond hangende twijgen is de treurwilg voor iedereen een al van verre te herkennen karakter. Hier hoef je geen dendroloog voor te zijn. Geen Rotterdamse singel is compleet zonder de beeldbepalende boom die de oever van klasse en stijl voorziet.

De treurwilg kent veel liefhebbers. Op Twitter beweren vrolijke tongen dat de term treurwilg te deprimerend is voor zo’n prachtige boom en steeds meer mensen gebruiken de naam #jubelwilg om dat kracht bij te zetten. Ik vind dat niet gek gedacht, want het is heerlijk om onder een treurwilg plaats te nemen. Wie op een warme zomerdag graag aan de oever van de singel ontspant, is maar wat blij met de schaduw van de wilg. Niet alleen handig voor als je je parasol vergeten bent, maar zelfs veel beter dan een parasol. De treurwilg zorgt voor schaduw, maar ook voor verkoeling omdat hij met zijn bladeren waterdamp laat ontsnappen. Bovendien voorzien de vogels in de boom voor een passende soundtrack bij het ontspannen. Dus laat die oordopjes voor één keer achterwege.

Katjes

Het is nog vroeg in het voorjaar als de hangende twijgen van de treurwilg geelgroen kleuren. Het zijn nog geen bladeren, maar bloemen, de zogenaamde wilgenkatjes. Omdat de meeste planten dan nog in wintermodus staan, is het voor de eerste hommels een belangrijke bron van voedsel. De insecten brommen heen en weer tussen mannelijke en vrouwelijke wilgen. Het is één van de oudste vormen van ruilhandel. De hommel bevrucht de vrouwelijke bloemen in ruil voor voedsel waarmee ze haar eigen kroost kan voeden. Door die bril bezien is een treurwilg een soort grote wuivende marktkraam.

Appartementen

Andere dieren kijken toch heel anders naar een treurwilg. Voor een vogel heeft de boom meer weg van een appartementencomplex. Houtduiven bouwen graag hun nest in treurwilgen, omdat ze al vroeg in het blad staan en daardoor al snel beschutting bieden. In Prinsenland staan twee treurwilgen waar blauwe reigers hun grote takkennesten in hebben gebouwd. Ze wonen nu eenmaal graag aan het water en een treurwilg is een stevige basis voor zo’n groot nest. De stammen en takken onder de vogelnesten kleuren al snel wit van de liters vogelmest die van de nesten omlaag komen. De gewitte wilgen ondergaan deze bewoning in hun kronen lijdzaam. Het duurt maar een paar weken.

Spechten

Er is nog een vogel met een grote voorliefde voor treurwilgen. De grote bonte specht hakt graag in het veerkrachtige wilgenhout. Dat wilgenhout buitengewoon soepel en sterk is weten mandenvlechters en huttenbouwers al sinds de steentijd. Spechten waren al eerder op de hoogte. Het hout van de wilg is zachter dan dat van hardhouten eiken en beuken, en dus houdt de specht er minder koppijn aan over als hij een nieuw nesthol uithakt om indruk te maken op zijn vrouw. Bovendien, de bast van de wilg is een bron van aspirine, maar of spechten daar echt iets aan hebben vraag ik me af.

Spechten hakken zo graag in treurwilgen dat veel bomen meerdere afgedankte gaten hebben. Zonde, zou je bijna denken, maar van leegstand is geen spraken. Spreeuwen en halsbandparkieten maken graag gebruik van het werk van de grote bonte woningbouwer. In het voorjaar maken ze ruzie om de beste boomholtes. Ze wonen de gaten verder uit waardoor ze op den duur groot genoeg worden voor kauwen of bosuilen die zo’n hol dan graag overnemen. Als er intussen geen bijennest in zit tenminste. Het is opmerkelijk hoe al die verschillende dieren in het broedseizoen als vreedzame buren door het leven kunnen gaan. De treurwilg is daarin de verbindende schakel.

Vleermuizen

Wanneer de zomer vordert verlaten de laatste jonge vogels het nest. Het lijkt erop dat de treurwilg eindelijk zijn rust terug heeft. Wie op een zwoele zomeravond bij de treurwilg aan de waterkant komt zitten, slaakt misschien een plaatsvervangende zucht. Maar de rust is slechts schijn. Vele ruige dwergvleermuizen arriveren juist in die zomermaanden om de lege boomholtes in te nemen. Ze zijn speciaal hiervoor helemaal vanuit de Baltische staten komen vliegen. In de avondschemering klimmen ze opgewonden naar buiten om boven de singels achter de dansende muggen aan te gaan. De mannetjes laten hun ultrasone lokroep over het water schallen om de dames te verleiden met ze in de boomholte mee te gaan. Wat daar precies gebeurt blijft tussen de vleermuizen en de treurwilg.

Klasse

Als in het najaar de treurwilg zijn blad laat vallen en zijn takken weer laat hangen, meen ik de vermoeidheid van de boom te herkennen. Een zomer lang voorzag hij onze stad niet alleen van klasse, stijl, schaduw en verkoeling, maar bood hij ook onderdak. Manmoedig heeft de treurwilg de bezoeken van talloze dieren doorstaan zonder een krimp te geven. Zonder te klagen. En dat terwijl hij is uitgehold, uitgewoond, ondergescheten en bepoteld. Ik zou er bijna treurig van worden, maar de treurwilg niet; die heeft klasse.

Over deze serie

Dit artikel is een samenwerking met Natuurhistorisch Museum Rotterdam. Deze organisatie heeft geen invloed gehad op de inhoud van het artikel. Lees hier meer over samenwerkingen.

featured

Lees meer

De Buurtmerel en zijn eigen epidemie

Column Andere Rotterdammers: de merel begrijpt maar al te goed wat wij doormaken.

Verder lezen?

Word supporter van Vers Beton! Vanaf 6 euro per maand maak jij financieel onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Andre

André de Baerdemaeker

André de Baerdemaeker (1979) kwam als schoffie van Zuid in aanraking met de zieke en gewonde vogels van Vogelklas Karel Schot. Misschien werd hij daarom wel biologieleraar. Later ruilde hij zijn krijtje in voor een verrekijker: hij werd ecoloog bij Bureau Stadsnatuur en onderzoekt Rotterdamse levensvormen. Bij voorkeur wanneer de zon schijnt.

Profiel-pagina
Screenshot-20170723-161008

Esther Lankhaar

Illustrator

Esther Lankhaar heeft een achtergrond in de jeugdhulpverlening en het maatschappelijk werk en werkt nu als illustrator.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.